Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 20 grudnia 2023 r., sygn. akt III FZ 542/23

Uzasadnienie

1. 1. Postanowieniem z 15.05.2023 r. o sygn. I SA/Wr 197/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę W.H. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 28.01.2022 r., nr 0201-IEW1.711.9.2021.WK, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 220 § 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
2. 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.
3. 2.1. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA we Wrocławiu z 1.04.2022 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w terminie do 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu skarżący wniósł o zwolnienie od uiszczenia wpisu. Postanowieniami referendarza i WSA we Wrocławiu, odpowiednio z 1.08.2022 r. i 5.12.2022 r., odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Pismem z 24.01.2023 r. skarżący został wezwany do wykonania ww. prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA we Wrocławiu z 1.04.2022 r., wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi w terminie do 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało doręczone 16.02.2023 r. Pismem z 23.02.2023 r. skarżący ponownie wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w ww. zakresie. Referendarz postanowieniem z 1.06.2023 r. umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku strony uznając, że nie powołano w nim nowych okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 03.08.2023 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sadowego z dnia 1.06.2023 r.

1. 2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucając skargę wskazał, że skarżący pomimo doręczenia wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA we Wrocławiu z 1.04.2022 r., nie uiścił w terminie wpisu od skargi.
2. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym domagał się jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że jego wniosek z 23.02.2023 r. o przyznanie prawa pomocy zawierał nowe okoliczności zaistniałe po wydaniu uprzedniego orzeczenia odmownego. Dodał, że jego sytuacja materialna uległa dodatkowemu pogorszeniu.

1. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
2. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
3. 4.2. Należy podkreślić, że ponowne wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie wpływa na obowiązek wykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza bowiem obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia stronę ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego ma ona prawo na podstawie art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji, gdy Sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżący nie spełnia przesłanek zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez Sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Odmienne postępowanie Sądu doprowadziłoby do sytuacji, w której uniemożliwione byłoby prowadzenie postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować mogłoby nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum.

W rozpoznawanej sprawie, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, prawidłowo wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie do 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 16.02.2023 r. Pomimo wezwania, kwota wpisu nie wpłynęła na rachunek WSA we Wrocławiu w wyznaczonym terminie. W konsekwencji prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę.

1. 4.3. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki