Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 16 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Po 943/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z 26 sierpnia 2022 r., nr SKO.4170.1379.7.2022.EA, w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W uzasadnieniu orzeczenia jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 27 grudnia 2022 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia środka zaskarżenia. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 10 lipca 2023 r. o sygn. I SPP/Po 19/23 starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 sierpnia 2023 r. Następnie, w wykonaniu zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 28 września 2023 r. wezwano Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 27 grudnia 2022 r. Korespondencja sądowa została doręczona Stronie 19 października 2023 r. Termin do uiszczenia wpisu upłynął z końcem 26 października 2023 r. W odpowiedzi na ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu pismem nadanym 23 października 2023 r. ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Do dnia rozpatrywania sprawy wpis od skargi nie został uiszczony, co w ocenie Sądu kwalifikowało do zastosowania sankcji odrzucenia skargi w oparciu o wskazaną na wstępie regulację.
Nie zgadzając się z zapadłym orzeczeniem, pismem z 12 grudnia 2023 r. Skarżący złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie oraz uznanie w całości wniosku z 24 listopada 2023 r. o rozłożenie opłaty na raty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1 są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy § 3 przywołanego przepisu w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia.
Odnosząc się do poprawności rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z uwagi na fakt, że Skarżący wystąpił ze skargą na rozstrzygnięcie organu odwoławczego bez uiszczenia należnej opłaty, zasadnie został wezwany do jej uregulowania w trybie art. 220 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, Strona wyczerpała tok instancyjny w zakresie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, co wykazano szczegółowo w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.
W sprawie okolicznością bezsporną pozostaje, że korespondencja sądowa zawierająca wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wzywającego do uregulowania zaległego wpisu od skargi została Skarżącemu doręczona 19 października 2023 r., co oznaczało upływ ustawowego terminu do jego uiszczenia 26 października 2023 r. Brakująca opłata nie została uzupełniona w zakreślonym ustawowo terminie, co stosownie do regulacji wskazanej na wstępie uzasadniało zastosowanie sankcji z art. 220 § 3 p.p.s.a.
Bez wpływu dla przyjętej oceny pozostawała okoliczność ponownego złożenia przez Stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia należnego wpisu. Od przywołanego obowiązku procesowego nie zwalnia zobowiązanego złożenie w terminie otwartym do uzupełnienia braku fiskalnego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jakkolwiek wyjątkowo możliwość taka przysługuje na podstawie art. 165 p.p.s.a. w razie wystąpienia zmiany okoliczności (które jednak wykazać winna strona zainteresowana), wystąpienie z żądaniem w omawianym zakresie, nawet w terminie określonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym po prawomocnym rozstrzygnięciu postępowania w zakresie prawa pomocy, nie przerywa ponownie biegu terminu do dokonania czynności procesowej ani nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.