Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 2 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 858/21, Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej P.p.s.a.) wezwał D.C. (dalej: pełnomocnik), pełnomocnika D.C. (dalej: skarżąca) do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek, zgłoszony w dniu 23 października 2022 r., w kwocie 100,00 złotych (słownie: sto złotych), stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1090; dalej: rozporządzenie RM). W wezwaniu tym Sąd pouczył pełnomocnika skarżącej, że wymienioną kwotę należy uiścić na rachunek bankowy sądu w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia opłaty, pod rygorem przymusowego ściągnięcia.
Na powyższe zarządzenie, w ustawowym terminie, pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 141 § 1 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Natomiast stosownie do art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się opłatę kancelaryjną (art. 234 § 2 P.p.s.a.). Wysokość tej opłaty, stosownie do § 2 rozporządzenia RM, wynosi 100 zł.
W niniejszej sprawie zaktualizował się skutek procesowy, o którym mowa w art. 141 § 2 w zw. z art. 234 § 2 P.p.s.a. Wyrokiem z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 858/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę skarżącej. W związku z tym, pismem z dnia 23 października 2022 r., pełnomocnik skarżącej zawnioskował o doręczenie uzasadnienia ww. wyroku. Uzasadnienie wyroku, stosownie do art. 141 § 2 P.p.s.a. zostało więc sporządzone na wniosek strony. Wniosek ten nie został jednak opłacony. Z tych względów Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na podstawie art. 234 § 2 P.p.s.a., wezwał pełnomocnika skarżącej do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. W wezwaniu tym Zastępca Przewodniczącego Wydziału I wskazał podstawę żądania sądu, adresata wezwania, wysokość należnej opłaty, jak również rygor niezastosowania się do wezwania sądu. Wezwanie to odpowiada zatem prawu.
Odnośnie do podniesionego w zażaleniu argumentu pełnomocnika skarżącej, iż z powodu pobytu w areszcie tymczasowym nie posiada on środków finansowych, należy zwrócić uwagę, że do uiszczenia opłaty kancelaryjnej nie był on zobowiązany lecz jego mocodawczyni. Natomiast możliwości finansowe mocodawczyni mogły być poddane ocenie sądu w ramach wniesionego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i ustanowienie adwokata, jednak z przyczyn leżących po jej stronie nie było to możliwe. Mocodawczyni D.C., skarżąca w sprawie, nie przedstawiła wymaganych dokumentów obrazujących sytuację finansową. Dlatego starszy referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt I SPP/Gl 168/21, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej, postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2022 r., utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy.
Podkreślić należy, że skarżąca miała możliwość uzyskania zwolnienia z kosztów sądowych, w tym z obowiązku wniesienia opłaty kancelaryjnej, ale nie przedkładając dokumentów zaświadczających o jej trudnej sytuacji finansowej, sama pozbawiła się tej możliwości. Wnioskowana przez skarżącą pomoc służy właśnie temu by trudna sytuacja finansowa nie powodowała nadmiernego utrudnienia drogi sądowej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia