Uzasadnienie
Postanowieniem z 31 października 2022 r. o sygn. I SA/Ke 139/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 5 stycznia 2022 r., nr SKO PO/41/6086/939/2021, wydaną w przedmiocie podatku rolnego za 2019 r. odrzucił skargę.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał, że skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 5 stycznia 2022 r., znak: SKO PO/41/6086/939/2021 w przedmiocie podatku rolnego za 2019 r. Do skargi nie przedłożono dokumentu w celu wykazania umocowania osoby działającej w imieniu spółki. Skarżąca została wezwana do złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej np. aktualnego na dzień wniesienia skargi odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego lub innego dokumentu ujawniającego zasady reprezentacji podmiotu. Przesyłka z 11 marca 2022 r. zawierająca to wezwanie została wysłana na wskazany przez spółkę adres. Z adnotacji zamieszczonej na potwierdzeniu odbioru przesyłki wynika, że 16 marca 2022 r. przesyłki nie doręczono nikomu upoważnionemu do odbioru pism i pozostawiono ją do odbioru w placówce pocztowej.
Dokonano jednocześnie zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Przesyłka została doręczona skarżącej 21 marca 2022 r. W zakreślonym terminie, tj. do 28 marca 2022 r. nie uzupełniono braków formalnych skargi.
Skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata, ustanowionego w ramach prawa pomocy) wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym domagała się jego uchylenia. W uzasadnieniu wskazała, że w aktach sprawy znajduje się odpis KRS aktualny na dzień 4 stycznia 2022 r., potwierdzający umocowanie R.P. do działania w imieniu skarżącej. Jednocześnie skarżąca wniosła o przyznanie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższonych o stawkę podatku od towarów i usług, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały uiszczone w żadnej części.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W zażaleniu nie jest kwestionowane, że skarżąca nie uzupełniała na wezwanie Sądu braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu wskazującego sposób reprezentacji skarżącej (odpisu KRS). Stanowisko skarżącej zmierza zaś do oceny, że pomimo niewykonania wezwania Sądu możliwym było nadanie skardze dalszego biegu celem jej rozpoznania.
Z zażalenia wynika, że kwestię reprezentacji skarżącej spółki Sąd pierwszej instancji mógł ustalić we własnym zakresie. Takie jednak wnioskowanie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw w świetle obowiązujących przepisów procedury sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 tej ustawy w odniesieniu do spółek polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS. Powyższego stanowiska nie zmienia wskazana w art. 15 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1683) zasada domniemania znajomości ogłoszonych wpisów, jak i okoliczność, że zgodnie z art. 4 ust. 4aa tej ustawy pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, tj. odpisów odpisy, wyciągów i zaświadczeń oraz udzielanych informacji z Rejestru.
Należy wskazać, że obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym (zob. postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15). Sąd może wprawdzie korzystać z pozyskiwanych samodzielnie dokumentów, lecz jedynie informacyjnie, kontrolnie, na etapie prowadzenia postępowania sądowego, nie zaś na etapie oceny, czy postępowanie to zostało wszczęte przez osobę należycie umocowaną do reprezentowania strony, która - pomimo wezwania - nie przedstawiła stosownych dokumentów.
W postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zasadą, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a. (w tym osób prawnych - spółki kapitałowej), mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Nieprzedstawienie Sądowi odpisu KRS stanowiło zatem brak formalny skargi, i dlatego wystosowano wezwanie do jego usunięcia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s., Sąd odrzuca skargę gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków. Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie przedłożyła w terminie odpisu z KRS, Sąd pierwszej instancji zobowiązany był odrzucić skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela argumentacji skarżącej, że w aktach sądowoadministracyjnych znajduje się odpis KRS aktualny na dzień 4 stycznia 2022 r., który potwierdza umocowanie R.P. do działania w imieniu skarżącej. Odpis KRS znajduje się w aktach administracyjnych, nie zaś w aktach sądowych. W aktach sądowoadministracyjnych brak jest natomiast jakiegokolwiek dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej.
Odnosząc się do wniosku o zwolnienie z opłaty sądowej oraz zwrot kosztów postępowania wyjaśnić należy, że rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy (art. 243 p.p.s.a.), natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 p.p.s.a.
W zaistniałych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Sędzia NSA Jacek Pruszyński