Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 714/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.W.(dalej: "skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 11 lutego 2020 r., nr [...], wydane w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji w sprawie podatku od nieruchomości.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że przyczyną odrzucenia skargi było nieuiszczenie wpisu od skargi, pomimo wezwania skarżącego do jego uiszczenia. Sąd wskazał, że od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały; pismem takim jest między innymi skarga. Jeśli należny wpis nie został uiszczony, wzywa się wnoszącego skargę do jego uiszczenia. W tej sprawie wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego doręczone zostało skarżącemu 27 lipca 2021 r. Wobec doręczenia wezwania 27 lipca 2021 r., siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upływał 3 sierpnia 2021 r. i w tym terminie wpis nie został uiszczony.
Sąd podkreślił przy tym, że w tej sprawie prawomocnie odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie wyznaczonym do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi nie przerywa biegu tego terminu. Prawomocna odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinna prowadzić do podjęcia czynności wpływających na przebieg postępowania, przesunąć jego tok na kolejny etap.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił "błąd w ustaleniach faktyczny polegający na tym, że strona skarżąca nie miała prawa do kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia." W ocenie skarżącego, orzeczenie sądu pierwszej instancji jest niesłuszne. Powinien on mieć prawo do kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w każdej sprawie, w tym także sprostowania oczywistej omyłki, zaś kwestia braków formalnych skargi nie winna stać na przeszkodzie w rozpoznaniu słusznego odwołania.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i nadanie biegu "zażaleniu", ewentualnie - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi pierwszej instancji. Nadto wniósł o udzielenie prawa do pomocy prawnej przez zwolnienie od konieczności poniesienia wpisu od niniejszego zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem wszczynającym postępowanie jest między innymi skarga (art. 230 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony wpis. W tym przypadku wzywa się wnoszącego skargę, aby pod rygorem jej odrzucenia uiścił wpis w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu skarga podlega odrzuceniu.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę, w której zawarł również wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi. Jednak postanowieniem starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2021 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem z 8 czerwca 2021 r. W konsekwencji wezwano skarżącego do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 27 lipca 2021 r. i w wyznaczonym terminie wpis nie został uiszczony. W tej sytuacji sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę. Zaskarżone postanowienie znajduje bowiem oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
Wbrew stanowisku skarżącego, nie został on pozbawiony prawa do kontroli instancyjnej "zaskarżonego orzeczenia". Realizacja tego prawa wymaga jednak uiszczenia wpisu od skargi. Jeżeli skarżący, mimo wezwania, nie uiszcza należnego wpisu od skargi, sąd zobligowany jest odrzucić skargę. Należy przy tym podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi nie zwalnia fakt złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożenie kolejnego wniosku nie uchyla skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy (zob. np. postanowienia NSA: z 19 marca 2019 r., II FZ 145/19; z 20 listopada 2019 r., II FZ 794/19).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 i 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.