Postanowienie NSA z 14 lutego 2024 r., III OPP 3/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi R. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 3416/21 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 16 lipca 2021 r. nr 1138-1/E/SWA/BF/2021 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie NSA Tamara Dziełakowska Mirosław Wincenciak

Uzasadnienie

R. S. (dalej: skarżący) pismem z dnia 15 grudnia 2023 r. (które wpłynęło do WSA w Warszawie dnia 22 grudnia 2023 r.) wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 3416/21 w sprawie z jego skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 16 lipca 2021 r. nr 1138-1/E/SWA/BF/2021 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

Z akt wynika, że ww. skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 27 września 2021 r. Zarządzeniem z dnia 29 września 2021 r. skarga została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Wa 3416/21, nadano jej symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę.

Następnie przy pismach z dnia 4 października 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez: złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi oraz nadesłanie numeru PESEL skarżącego.

Pismem z dnia 27 października 2021 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił w/w braki formalne skargi.

Następnie zarządzeniem z dnia 30 listopada 2021 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w celu rozważenia zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r. zawiesił postępowanie sądowe. Skarżący zaskarżył to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt III OZ 53/22 oddalił zażalenie.

Pismem z dnia 18 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o sprostowanie postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2022 r.

Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2022 r., Naczelny Sąd Administracyjny odmówił sprostowania postanowienia z dnia 9 lutego 2022 r.

Zarządzeniami z dnia 26 października 2022 r. oraz 9 lutego 2023 r. sędzia sprawozdawca stwierdził brak podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania.

Pismem z dnia 27 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania.

Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął z urzędu postępowanie sądowe.

Zarządzeniem z dnia 16 listopada 2023 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne, którego termin wyznaczono na 20 grudnia 2023 r.

Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 17 maja 2021 r.

W tych okolicznościach skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, wnosząc o:

1. załączenie akt sprawy II SA/Wa 3416/21 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach tej sprawy;
2. przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się także w sprawie II SA/Wa 2463/21 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazanych w treści skargi;
3. przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się także w aktach sprawy o sygn. akt III OZ 53/22 Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanych poniżej w treści skargi;
4. stwierdzenie przewlekłości postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku skarżącego z dnia 14 listopada 2018 r. o wznowienie postępowania administracyjnego oraz ponowne przeliczenie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy;
5. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego maksymalnej kwoty 20 000 zł, albowiem postępowanie w sprawie przyznania wyrównania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy od momentu wystąpienia z żądaniem do organów administracji do chili obecnej trwa 5 lat i 1 miesiąc;
6. zasądzenie od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego kosztów tego postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa").

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy.

Ustalenie zaistnienia przewlekłości postępowania nie jest zależne jedynie od upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, a jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego do podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami przewidującymi prowadzenie określonych procedur. Przewlekłość jest bowiem pojęciem, które oznacza, że jakieś zdarzenia czy stany są nadmiernie rozciągnięte w czasie, rozwleczone i przedłużają się. Jest to, co oczywiste, pojęcie względne, a zatem zawsze musi być odnoszone do konkretnych realiów sprawy i przyjętego trybu postępowania (por. NSA w postanowieniu z 10 lipca 2013 r., sygn. akt I FPP 12/13). Jedynie nadmierne odstępstwa od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych, prac i procedur mogą być uznawane za tworzące stan nieuzasadnionej zwłoki, o jakim mowa w ustawie z 17 czerwca 2004 r. Skoro pojęcie przewlekłości postępowania nie jest zależne wprost od długości toczącego się postępowania, to tym samym nie można dokonywać ocen wyłącznie przez pryzmat czasu, jaki upłynął od momentu wniesienia danego środka prawnego do momentu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że czynności podejmowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie były prawidłowe i terminowe. Wskazać także należy, że sprawa – z uwagi na pytanie prawne przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 866/20 – została przez WSA w Warszawie zawieszona (postanowienie z dnia 30 listopada 2021 r.). Do przewlekłości postępowania dochodzi tylko wtedy, gdy zwłoka w czynnościach sądowych jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie wynikał z błędów, ani opieszałości Sądu, ale związany jest z faktem, że postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym nie zostało prawomocnie zakończone. W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd zawiesił postępowanie sądowe przywołując jako podstawę prawną art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i nie podejmował czynności w sprawie. Stosownie zaś do treści art. 127 § 3 zd. 1 P.p.s.a. podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności.

Ponadto skarżący jako okres przewlekłości zalicza również postępowanie prowadzone przed organami administracji publicznej, podczas gdy zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, przedmiotem skargi wnoszonej na podstawie tej ustawy może być wyłącznie przewlekłe prowadzenie postępowania przez sąd bądź prokuratora. Oznacza to, że rozpoznając wniesioną skargę Sąd w ogóle nie może oceniać postępowania prowadzonego przed organami. W tym zakresie skarżącemu przysługuje wyłącznie skarga na bezczynność lub przewlekłość organu, na zasadach określonych w P.p.s.a. Wprawdzie pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu przytoczyła okoliczności odnoszące się do etapu postępowania przed organem administracji, jednak nie ma to żadnego wpływu na ocenę terminowości dokonanych przez sąd czynności po wniesieniu skargi.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.