Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 stycznia 2020 r. R.S. wniósł skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej zarządzenia o odmowie przyjęcia środka odwoławczego z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt [...].
W uzasadnieniu skarżący podał, że organ w pouczeniu wskazał błędną podstawę prawną swojego działania, tj. art. 429 i art. 456 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 30 ze zm., dalej k.p.k.).
W związku z tym skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia informacji o stanie sprawy oraz nakazanie przesłania zarządzenia z właściwym pouczeniem, a także zażądał ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, wypłacenia kwoty 20.000,00 złotych oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi organ wskazał, że sprawa prowadzona pod sygnaturą [...] nie była postępowaniem administracyjnym, lecz postępowaniem karnym prowadzonym w formie postępowania przygotowawczego uregulowanego w k.p.k. Ewentualne zaś zastrzeżenia co do jego sprawności mogą zostać przez skarżącego zrealizowane w drodze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora bez nieuzasadnionej zwłoki.
W związku z tym, że w powyższej sprawie stronie nie przysługiwała droga sądowoadministracyjna, organ wniósł o odrzucenie skargi.
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2020 r. Sąd odrzucił skargę, ponieważ jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Skarżący 1 kwietnia wniósł o zawieszenie wszystkich spraw przed WSA we Wrocławiu z uwagi na uwarunkowania epidemiczne na terytorium Rzeczypospolitej.
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2020 r. Sąd odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Zażaleniem z dnia 29 maja 2020 r. skarżący wskazując na zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji wniósł o uchylenie dwóch ww. postanowień z dnia 30 kwietnia 2020 r.
Skarżący w dniu 22 czerwca 2020 r. wniósł "skargę kasacyjną" wskazując na 3 sygn. akt tj. IV SAB/Wr 31/20, IV SAB Wr 70/20 oraz IV SAB/Wr 133/20 zaskarżając trzy postanowienia z dnia 6 maja 2020 r. i wnosząc o "prolongatę" sporządzenia precyzyjnego uzasadnienia.
30 czerwca 2020 r. Sąd postanowieniem odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2020 r. skarżący złożył zażalenie i wniósł o uchylenie ww. postanowienia.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2020 r. skarżący został wezwany w terminie 7 dni od dnia otrzymania przesyłki, pod rygorem odrzucenia zażalenia do nadesłania własnoręcznie podpisanego egzemplarza zażalenia.
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2020 r. WSA we Wrocławiu odrzucił ww. zażalenie z uwagi na brak uzupełnienia braków formalnych.
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2020 r. Sąd odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z 10 kwietnia 2020 r. – także z powodów nie uzupełnienia braków formalnych.
Kolejnym postanowieniem z dnia 10 grudnia 2020 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 30 kwietnia 2020 r. dot. braku drogi sądowoadministracyjnej.
W dniu 29 marca 2021 r. skarżący złożył zażalenia na dwa rozstrzygnięcia z 10 grudnia 2020 r. dot. postanowień z dnia 30 czerwca 2020 r. i z dnia 30 kwietnia 2020 r.
W tym samym dniu, skarżący wniósł w formie zwykłego e-maila zażalenie na postanowienie z dnia 10 grudnia 2020 r. odrzucające skargę kasacyjną.
W dniu 9 września 2021 r. został wyznaczony radca prawny do prowadzenia sprawy skarżącego.
Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 28 września 2021 r. wskazał, że w sprawie pozostaje nierozpatrzona skarga kasacyjna z dnia 22 czerwca 2020 r.
WSA we Wrocławiu w dniu 26 października 2021 r. postanowieniem odrzucił zażalenie wniesione na postanowienie Sądu z dnia 10 grudnia 2020 r. odrzucające skargę kasacyjną. Wskazano, że zażalenie sporządzone samodzielnie przez skarżącego zamiast przez profesjonalny podmiot – jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu.
Od niniejszego postanowienia zażalenie w dniu 24 listopada 2021 r. złożył pełnomocnik skarżącego wskazując, że doszło do błędnej kwalifikacji orzeczenia.
Tego samego dnia tj. 24 listopada 2021 r. wpłynęła również do Sądu skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki z dn. 23 listopada 2021 r. Pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym nastąpiło naruszenie prawa skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wydanie sądowi rozpoznającemu sprawę zalecenia nadania biegu pismu skarżącego z dnia 22 czerwca 2020 r. (w piśmie pełnomocnika błędnie wskazano na 2021 r.), zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego 20.000 zł tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej w związku z naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej jako "ustawa").
Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania), oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku Sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do Sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania, jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. postanowienia NSA z 12 stycznia 2012 r., II FPP 11/11, z 8 maja 2012 r., II FPP 3/12, z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II GPP 18/18).
Zdaniem NSA, w niniejszej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, że naruszył prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Przedstawiony powyżej przebieg podejmowanych czynności w toku postępowania sądowoadministracyjnego przed Sądem I instancji, nie daje podstaw do uwzględnienia skargi na przewlekłość tego postępowania. W przedmiotowej sprawie, nie można zarzucić przewlekłości postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ w czasie trwania całego postępowania poszczególne czynności procesowe podejmowane były prawidłowo, bez nadmiernej i nieuzasadnionej zwłoki, co wynika z przytoczonego przebiegu postępowania.
W odniesieniu do zarzutu skarżącego, iż w sprawie nie zostało rozpoznane jego pismo procesowe z dnia 22 czerwca 2020 r. zatytułowane "skarga kasacyjna" należy wskazać, że pismo skarżącego wskazujące sygnatury trzech spraw zawisłych przed Sądem, wbrew sugestiom pełnomocnika oraz mimo opatrzenia nazwą "skarga kasacyjna", nie zostało uznane przez Sąd za ten środek odwoławczy od postanowienia z dnia 30 kwietnia 2020 r. W piśmie tym skarżący operując zamiennie pojęciami skarga kasacyjna i zażalenie oznaczając skarżone orzeczenie jednoznacznie wskazał datę 6 maja 2020 r. Wnikliwa analiza treści pisma z dnia 22 czerwca 2020 r. nie pozostawia, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wątpliwości, że nie stanowiło ono skargi kasacyjnej od postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2020 r. Ponadto należy zauważyć, iż WSA we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 grudnia 2020 r. odrzucił skargę kasacyjną skarżącego wniesioną od postanowienia z dnia 30 kwietnia 2020 r. w motywach rozstrzygnięcia Sąd podał, iż w dniu 1 czerwca 2020 r. (k. 30 akt sądowych) skarżący wniósł pismo zatytułowane "Zażalenie", stanowiące w istocie skargę kasacyjną sporządzoną (i podpisaną) osobiście, od postanowienia Sądu z dnia 30 kwietnia 2020 r. o odrzuceniu skargi.
W istocie zatem, Sąd I instancji rozpoznał środek odwoławczy wniesiony przez skarżącego od postanowienia z dnia 30 kwietnia 2020 r., natomiast sama kwalifikacja pisma nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, postanowił jak w sentencji.