Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 942/18, po rozpoznaniu skargi Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w [...] na decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez pracownika – uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej ww. decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w [...], utrzymał w mocy decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy, za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez A. D. w miesiącu lipcu 2017 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] października 2017 r. Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny w [...], zwany dalej: "Pracodawcą", wystąpił do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] o wypłatę dwutygodniowej odprawy w związku z powołaniem pracownika – A. D. - do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., odmówił wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy z tytułu wypłaconej odprawy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej przez A. D. Osoba ta pełniła terytorialną służbę wojskową w okresie od dnia [...] lipca 2017 r., a zwolnienie jej z pełnienia tej służby nastąpiło w dniu [...] lipca 2017 r. W dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, A. D. nie była żołnierzem rezerwy, natomiast stosownie do treści art. 134a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1430 z późn. zm.) – dalej: "ustawa" świadczenie pieniężne przysługuje pracodawcy zatrudniającego pracownika, będącego żołnierzem rezerwy w związku z powołaniem do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Pracodawca.
W ocenie organu II instancji odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie bowiem w dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, A. D. nie była żołnierzem rezerwy, zatem pracodawcy nie przysługuje zwrot wypłaconej pracownikowi odprawy w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Pracodawca.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. Przytaczając na wstępie reguły logiki prawniczej Sąd ten stwierdził, że w art. 134a ust. 1 ustawy, wbrew stanowisku organu, nie mamy do czynienia z sytuacją, że świadczenie pieniężne, obejmujące wypłaconą odprawę, o której mowa w art. 125 ustawy, przysługuje pracodawcy zatrudniającego jedynie pracownika będącego żołnierzem rezerwy (art. 99 ust. 1 ustawy) w związku z jego powołaniem do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjne. Przeciwnie, świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza przysługuje – w ocenie Sądu meriti – na zasadzie alternatywy łącznej (nierozłącznej) wobec użycia spójnika "lub" w tym przepisie, dwóm niezależnym podmiotom, a to:
- – pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającego nadany przydział kryzysowy, za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej,
- – pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem Obrony Terytorialnej za okres pełnienia służby rotacyjnie.
Sąd Wojewódzki wskazał również, że pogląd ten nie pozostaje w sprzeczności z art. 134a ust. 2 ustawy, bowiem przepis ten określa, co obejmuje świadczenie, tj. rekompensatę kosztów, zaś druga część tego przepisu odnosi się wyłącznie do żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy i nie dotyczy kwot wynagrodzenia, poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony nowego pracownika "w celu zastępstwa żołnierza rezerwy" lub "z tytułu powierzenia tego zastępstwa" innemu pracownikowi zatrudnionemu dotychczas u tego pracodawcy, a także wypłaty "żołnierzowi rezerwy" odprawy, o której mowa w art. 125. Stanowiska tego nie zmienia również brzmienie § 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1497), w myśl którego rozporządzenie określa sposób obliczania poniesionych przez pracodawcę kosztów z tytułu wypłaty odprawy pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy, powołanemu po raz pierwszy do pełnienia okresowej służby wojskowej lub pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy powołanemu po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej.
Wprawdzie zgodnie z treścią art. 98i ust. 1 ustawy, terytorialną służbę wojskową mogą pełnić, na ich wniosek lub za ich zgodą, osoby posiadające uregulowany stosunek do służby wojskowej, a także inne osoby niepodlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego, a w przypadku wprowadzenia obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego – także osoby podlegające temu obowiązkowi i stąd też dotyczy to żołnierzy rezerwy, lecz w myśl art. 98k ust. 3 pkt 6 zd. drugie), do terytorialnej służby wojskowej może być powołana osoba, która nie posiada nadanego przydziału kryzysowego. Tymczasem zarówno zgodnie z art. 134a ust. 1 i 2, jak i w powołanym przepisie §1 pkt 1 lit. c rozporządzenia jest mowa o żołnierzu rezerwy z nadanym przydziałem kryzysowym. Trafnie zatem przyjmuje się w § 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia, że wysokość wypłaconej żołnierzowi rezerwy odprawy, o której mowa w art. 125 ustawy, uwzględnia się w kosztach liczonych za okres pierwszego miesiąca, w którym trwała okresowa służba wojskowa (ust. 4), a wysokość wypłaconej żołnierzowi Obrony Terytorialnej odprawy, o której mowa w art. 125 ustawy, uwzględnia się w kosztach liczonych za okres miesiąca, w którym żołnierz Obrony Terytorialnej stawił się po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302) – dalej: "P.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 pkt 1 P.p.s.a.), tj. art. 134a ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy - poprzez ich błędną wykładnię a tym samym błędną kontrolę decyzji organu administracji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. i uznaniu, że to organ wadliwie odczytał ustalone w tych przepisach reguły wypłaty pracodawcy świadczenia z tytułu wypłaty pracownikowi kosztów odprawy w związku z odbywaniem przez tego pracownika terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, gdyż wypłata świadczenia pracodawcy, obejmującego wypłaconą pracownikowi odprawę, przysługuje niezależnie od tego czy pracownik w dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie posiadał status żołnierza rezerwy czy też nie, podczas gdy w rzeczywistości prawidłowo dokonana przez organ podstawowa wykładnia językowo-logiczna doprowadza do jednoznacznego wniosku, że wypłata pracodawcy świadczenia z tytułu wypłaty pracownikowi kosztów odprawy w związku z odbywaniem przez tego pracownika terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przysługuje jedynie pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem rezerwy.
W oparciu o powyższy zarzut skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpatrzenie skargi oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano przede wszystkim, że w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma spójnik "lub" zastosowany w ust. 1 przepisu art. 134a ustawy, będący alternatywą nierozłączną. Dlatego też określenie "pracownik będący żołnierzem rezerwy" odnosi się zarówno do sformułowania "posiadający nadany przydział kryzysowy" jak i do "żołnierza Obrony Terytorialnej". Gdyby w normie tej prawodawca użył spójnika "albo", będącego alternatywa rozłączną, wówczas wyładnia tego przepisu dokonana przez Sąd w skarżonym niniejszą skargą kasacyjną wyroku, byłaby prawidłowa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny w [...] wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i zasądzenie od skarżącego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w [...] zwrotu kosztów postępowania, wg. norm prawem przepisanych.
Odpowiadając na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno skarżący kasacyjnie jak i uczestnik postępowania wyrazili zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 1842 ze zm.) – dalej: "ustawa COVID-19" w brzmieniu od dnia 3 lipca 2021 r. (Dz.U. z 2021 poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W niniejszej sprawie Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, zaś wobec braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku sprawę za zgodą stron rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19.
W wywiedzionej skardze kasacyjnej organ podniósł, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni, a tym samym błędnej kontroli decyzji administracyjnej, uznając, że wobec oczywistej sprzeczności przepisów regulujących reguły wypłaty pracodawcy świadczenia z tytułu wypłaty pracownikowi kosztów odprawy w związku z odbywaniem przez niego terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przy zastosowaniu prostej wykładni językowo-logicznej, niezbędne było sięgnięcie do bardziej złożonych sposobów odkodowania ich znaczenia, podczas gdy w ocenie organu w rzeczywistości prawidłowo dokonana prosta wykładnia językowo-logiczna doprowadza do jednoznacznego wniosku, że brak jest jakichkolwiek sprzeczności w treści art. 134a ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy.
Tym samym w aktualnym, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, stanem prawnym brak jest podstaw do wypłacenia pracodawcy tytułem świadczenia odprawy wypłaconej na podstawie art. 125 ustawy osobie powołanej do odbycia terytorialnej służby wojskowej nie posiadającej jednocześnie statusu żołnierza rezerwy.
Stosownie do treści art. 99 ust. 1 i ust. 2 ustawy, żołnierzem rezerwy jest osoba, która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej. Osobie takiej przysługuje tytuł żołnierza rezerwy. W sprawie bezsporna jest okoliczność, że pracownica strony skarżącej przed Sądem pierwszej instancji, w chwili powołania do odbycia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, jak i w chwili wydania zaskarżonej decyzji, nie posiadała statusu żołnierza rezerwy.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela tezy zawartej w skardze kasacyjnej, na której oparto podniesiony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 134a ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy, zgodnie z którym wykładnię tego przepisu należy ograniczyć do prostej wykładni językowo-logicznej, która prowadzi do jednoznacznego stwierdzenia, że pracodawcy w aktualnym stanie prawnym nie przysługuje zwrot wypłaconej na podstawie art. 125 tej ustawy odprawy pracownikowi powołanemu do odbycia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, nie będącego jednocześnie żołnierzem rezerwy w rozumieniu art. 99 ust. 1 ustawy. Podzielić należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym brak było w niniejszej sprawie podstaw do ograniczenia wykładni art. 134a ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy do prostej wykładni językowej. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości i jest poza sporem, że ustawodawca ustanowił w art. 125 ustawy zasadę wypłacania przez pracodawcę odprawy dla osób powołanych zarówno do zasadniczej i okresowej, jak i terytorialnej służby wojskowej.
Przepis ten stanowi, że pracownik powołany do zasadniczej służby wojskowej, okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalenia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy oraz, że odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby. Nie ogranicza, więc prawa do otrzymania powyższej odprawy do żołnierzy rezerwy, nie wyłącza z kręgu podmiotów uprawnionych do jej otrzymania osób powołanych do odbycia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie nie będących żołnierzami rezerwy. Równocześnie w art. 134a ust. 1 ustawy wyrażono zasadę wypłacenia tzw. świadczenia pieniężnego na rzecz pracodawcy, który poniósł określone ciężary, związane z powołaniem do służby wojskowej zatrudnionych przezeń osób. Przepis ten wprowadza zasadę zwrotu pracodawcy poniesionych kosztów, związanych z powołaniem pracownika będącego żołnierzem rezerwy, jak i żołnierzem Obrony Terytorialnej do odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza.
Dotyczy to zarówno żołnierzy rezerwy, jak i żołnierzy obrony terytorialnej powołanych do odbycia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Natomiast w ust. 2 tegoż artykułu ustawodawca określił reguły wypłaty tego świadczenia pieniężnego, czyli jakie koszty poniesione przez pracodawcę obejmuje, a które to wydatki zgodnie z ust. 11 pokrywane są z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej. Ratio legis interpretowanych przepisów jest zwrot poniesionych przez pracodawcę kosztów jakie poniósł w związku z powołaniem jego pracownika do odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby woskowej rotacyjnie i to niezależnie czy pracownik ten był jednocześnie żołnierzem rezerwy w rozumieniu art. 99 ust. 1 ustawy. Do kosztów tych niewątpliwie należy wypłacona na podstawie art. 125 tej ustawy przez pracodawcę takiemu pracownikowi odprawa.
Jednocześnie ustawodawca nie wskazał przesłanek uzasadniających wyłączenie z zakresu poniesionych przez pracodawcę kosztów podlegających zwrotowi przez Skarb Państwa odprawy wypłaconej żołnierzowi Obrony Terytorialnej, przy jednoczesnym zaliczeniu do takich kosztów odprawy wypłaconej żołnierzowi rezerwy. Takich racjonalnych przesłanek u podstaw, których ległyby akceptowalne wartości w demokratycznym państwie nie dopatruje się także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. Nie zostały one wskazane również przez organ wnoszący skargę kasacyjną, który powołuje się jedynie na wykładnię językową. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłączenie z kosztów, których zwrot przysługuje pracodawcom odprawy wypłaconej na podstawie art. 125 ustawy, żołnierzom Obrony Terytorialnej, stanowiłoby naruszenie konstytucyjnej zasady równości o której mowa w art. 32 Konstytucji, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa charakteryzujące daną cechą istotną (relewantną) mają być traktowane równo.
A więc według równej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, jak i faworyzujących. Brak jest podstaw do przyjęcia, aby pracodawców, o których mowa w art. 134a ustawy zróżnicować poprzez zrekompensowanie wypłaconej odprawy tylko tym, którzy wypłacili to świadczenie żołnierzom rezerwy w rozumieniu art. 99 ust. 1 ustawy. Takie ewentualne zróżnicowanie nie posiada uzasadnionego charakteru. W konsekwencji, skoro ustawodawca w art. 134a ust. 1 ustawy wyraził wolę wypłaty pracodawcy świadczenia pieniężnego obejmującego także zwrot wypłaconej odprawy żołnierzowi Obrony Terytorialnej i świadczenie to ma stanowić rekompensatę poniesionych przez niego kosztów, a z drugiej zaś strony w ust. 2 uczynił to w sposób niedoskonały, pozostawiając regulację prowadzącą ostatecznie do odmowy zwrotu tego świadczenia, to wbrew stanowisku organu wyrażonemu w skardze kasacyjnej, przy założeniu racjonalności ustawodawcy należało zastosować obok wykładni językowej, wykładnię historyczną i celowościową, tak aby wyeliminować oczywiste sprzeczności, aby wyeliminować rozstrzygnięcie, które w świetle powszechnie akceptowalnych wartości zostałoby uznane za rażąco niesłuszne, niesprawiedliwe, niweczące ratio legis interpretowanych przepisów.
Historia nowelizacji ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, w szczególności dokonana ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 161, poz. 1278) oraz ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 2138), może bowiem świadczyć o tzw. oczywistym błędzie legislacyjnym. Pierwszą z tych ustaw dodano art. 134a dotyczący wyłącznie świadczeń przysługujących pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy (art. 1 pkt 73), a drugą wprowadzono do ustawy o powszechnym obowiązku obrony, w związku z wprowadzeniem instytucji wojsk obrony terytorialnej, zmianę w art. 125, który aktualnie przyznaje prawo do odprawy także pracownikom powołanym do terytorialnej służby wojskowej, przy jednoczesnym znowelizowaniu w tym samym kierunku art. 134a ust. 1 poprzez poszerzenie kręgu uprawnionych do świadczenia pieniężnego o pracodawców zatrudniających pracowników będących żołnierzami Obrony Terytorialnej.
Powyższe zmiany doprowadziły do sytuacji, że unormowania dwóch jednostek redakcyjnych tj. ust. 1 i 2 art. 134a nie są, jak wyżej wykazano ze sobą spójne w zakresie odprawy. Nie daje się to pogodzić z zasadą racjonalnego ustawodawcy. Tą oczywistą niespójność należało zatem wyeliminować wykorzystując inne metody wykładni (por. wyroki NSA z dnia 20 stycznia 2022 r.: sygn. akt III OSK 971/21 i III OSK 1020/21, dostępne, [w:] CBOSA).
Uznając z powyższych powodów skargę kasacyjną za nieuzasadnioną, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).