Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2442/21 oddalił skargę I.P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 maja 2021 r. nr 7-IP/DBI/2021 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł I.P.
W piśmie z dnia 20 lutego 2023 r. I.P. złożył wniosek "o wyłączenie sędziego Wojciecha Jakimowicza ze składu sędziowskiego", wskazując jako podstawę wniosku okoliczność wyrażenia w piśmie z dnia 9 grudnia 2022 r. "przez sędziego Wojciecha Jakimowicza swojego zainteresowania w sprawach" związanych z interwencjami wnioskodawcy dotyczącymi rozpoznawania spraw w Naczelnym Sądzie Administracyjnym na posiedzeniach niejawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1), swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2), osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3), w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4), w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5), w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6), dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a), w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7).
Stosownie do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.
W rozpoznawanej sprawie – wbrew twierdzeniu I.P. – brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego NSA Wojciecha Jakimowicza. Wskazane przez skarżącego argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 p.p.s.a., przewidującego wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz w dniu 2 marca 2023 r. złożył oświadczenie, w którym stwierdził, że w ramach pełnionej funkcji Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej, w piśmie z dnia 9 grudnia 2022 r. ustosunkował się do stanowiska wnioskodawcy wyrażonego w jego piśmie z dnia 23 listopada 2022 r., podtrzymując wcześniejsze wyjaśnienia Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej przedstawione w piśmie z dnia 9 listopada 2022 r. W przekonaniu w/w Sędziego, treść podpisanego przez niego pisma nie wskazuje na żadną z przesłanek wyłączenia sędziego, a "zainteresowanie w sprawach" wskazywanych przez wnioskodawcę nie miało jakiegokolwiek związku z istotą sprawy o sygn. akt III OSK 1167/22, było jedynie konsekwencją realizacji obowiązków wynikających z pełnionej funkcji i stanowiło odpowiedź na podnoszone przez wnioskodawcę wątpliwości związane z procedowaniem Sądu w sprawie o sygn. akt I OSK 979/19.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela przedstawioną w w/w oświadczeniu argumentację. Zajęcie stanowiska w piśmie z dnia 9 grudnia 2022 r. – w ramach wykonywanej funkcji Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej – nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego NSA Wojciecha Jakimowicza od orzekania w tej sprawie. Przesłanką wyłączenia nie jest bowiem subiektywne przekonanie skarżącego o braku bezstronności sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających własnemu pojmowaniu jej interesów. Przyczyny wyłączenia sędziego muszą mieć zawsze charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez skarżącego okolicznościach faktycznych, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
W konsekwencji uznać należy, iż wniosek o wyłączenie sędziego NSA Wojciecha Jakimowicza nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż nie zaistniały przesłanki określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.