Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt II SAB/Op 4/23, po rozpoznaniu skargi M. B. na bezczynność Starosty Namysłowskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w pkt 1) zobowiązał Starostę Namysłowskiego do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 14 marca 2021 r. w części obejmującej pkt 1 wniosku - oprócz informacji dotyczącej nagrody otrzymanej w 2020 r. przez S. H., pkt 2 wniosku, pkt 3 wniosku - w zakresie wskazania podmiotu przyznającego nagrodę, w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku; w pkt 2) stwierdził, że bezczynność Starosty Namysłowskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 3) dalej idącą skargę oddalił; w pkt 4) zasądził od Starosty Namysłowskiego na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł organ, zaskarżając go w części co do pkt 1, 2 i 4, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm.), poprzez uznanie, iż Starosta Namysłowski dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej i zobowiązanie Starosty Namysłowskiego do rozpoznania wniosku, gdy z akt spraw wynika, iż Starosta Namysłowski udzielił skarżącemu pełnej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 14 marca 2021 r.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi w całości, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto pełnomocnik skarżącego kasacyjnie organu oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.
W piśmie z dnia 10 grudnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego, która zgłosiła swój udział w sprawie, wniosła o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.
Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 P.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Podobnie zresztą przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia (por. wyrok NSA z 26 marca 2014r., sygn. akt I GSK 1047/12, LEX nr 1487688 oraz wyrok NSA z 29 sierpnia 2012r., sygn. akt I FSK 1560/11, LEX nr 1218337).
Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Konstrukcja złożonej w rozpatrywanej sprawie skargi kasacyjnej oraz zarzut na jakim została oparta nie pozwalają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego wyroku.
W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez uznanie, iż organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej i zobowiązanie Starosty do rozpoznania wniosku.
Odnosząc się do tak postawionego zarzutu wskazać należy, że przepis art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jest przepisem wynikowym i kompetencyjnym, na jego podstawie sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Kwestionując wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego nie można opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów kształtujących formułę sentencji orzeczenia. Zawarte w wyroku rozstrzygnięcie o zasadności wniesionej skargi jest zawsze następstwem dokonanej przez sąd weryfikacji legalności działania organu administracji publicznej. Z tych względów zarzut naruszenia przepisów kształtujących formułę tego rozstrzygnięcia musi być zawsze powiązany z zarzutem naruszenia przepisów, na podstawie, których sąd tę weryfikację przeprowadził. Zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poza wskazaniem, że w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną Sąd I instancji wydał wadliwe rozstrzygnięcie niczego nie wyjaśnia, a w szczególności nie wykazuje, jakie konkretne przepisy procesowe lub materialne miał naruszyć WSA w Opolu. Za pomocą wyłącznie tego przepisu nie można kwestionować samego faktu bezczynności organu, bo o tym, czy organ był bezczynny, czy też nie, przesądzają inne przepisy.
W konsekwencji nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy i co w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie nastąpiło.
Mając na uwadze powyższe argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine P.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, których domagała się pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym wniesionym 10 grudnia 2023 r.. Stosownie bowiem do art. 179 P.p.s.a. termin na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną wynosi 14 dni od doręczenia stronie odpisu skargi kasacyjnej, zaś taki odpis doręczono skarżącemu w dniu 5 maja 2023 r. Złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie określonym w art. 179 P.p.s.a. powoduje, że pismo to staje się zwykłym pismem procesowym, a zawarty w takim piśmie wniosek o zasądzenie kosztów postępowania jest nieskuteczny.