Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 921/17 oddalił skargę J.L. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia
Od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Pismem z dnia 25 stycznia 2021 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie poinformował Naczelny Sąd Administracyjny, że skarżący zmarł w dniu 8 grudnia 2020 r. Wniósł o zawieszenie postępowania oraz zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.
Przy piśmie z dnia 2 lutego 2021 r., Urząd Stanu Cywilnego w [...] nadesłał odpis skrócony aktu zgonu skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej, jako: "P.p.s.a."), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Przedmiotem oceny legalności Sądu I instancji była decyzja, którą organ odmówił skarżącemu potwierdzenia okresów osadzenia w więzieniu na mocy skazania z przyczyn politycznych związanych z walką o niepodległość i suwerenność Państwa Polskiego. Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 4 ust 1 pkt 4 ustawy o kombatantach, prezes sądu okręgowego, na wniosek osoby zainteresowanej, potwierdza okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia w latach 1944 -1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. A zatem postępowanie to ma swoją podstawę prawną decydującą o zakresie przedmiotowym i podmiotowym oraz o materialnoprawnych przesłankach rozstrzygnięcia.
Należy zauważyć iż ustawa o kombatantach wyraźnie wskazuje jakie podmioty w stosunku do konkretnych uprawnień mogą być stronami postępowania. Są to przede wszystkim osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej, czyli kombatanci. Wskazanie innych podmiotów do określonych uprawnień występuje w ustawie o kombatantach w art. 12 ust. 2 pkt 2, art. 16 ust. 2, art. 19 ust. 4, art. 19d oraz art. 20 ust.
3. Żaden z powołanych przepisów nie daje uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o którym w art. 8 ust. 2 ustawy. Treść przepisów ustawy o kombatantach wyklucza możliwość wyinterpretowania uprawnień wskazanych w przepisach tej ustawy dla innych osób niż w niej wymienione.
Zatem, wobec śmierci skarżącego kasacyjnie - skoro wskazany wyżej przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego - skarga kasacyjna nie mogła być rozpoznana, a postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a., należało umorzyć.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa na podstawie art. 250 P.p.s.a., przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny przy zastosowaniu przepisów art. 258-261 P.p.s.a.