Uzasadnienie
Wyrokiem z 16 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi skarżącej spółki na ww. decyzje Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie w przedmiocie ustalenia opłaty zmiennej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji wniosła spółka. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest on motywowany koniecznością poniesienia nakładów finansowych przez spółkę w przypadku braku wstrzymania wykonalności ww. decyzji, pomimo iż nakłady te ponoszone by były w oparciu o wydane rozstrzygnięcia niezgodne z przepisami obowiązującego prawa. Zdaniem spółki brak wstrzymania wykonalności ww. decyzji doprowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia organu, co w dalszej przyszłości powodowałoby konieczność występowania przez spółkę na drogę postępowania cywilnego celem ich zwrotu, co też generuje po obu stronach dodatkowe koszty z tym związane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; zwanej dalej "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Z powyższego wynika, że strona powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków.
Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody.
Z kolei zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do zmiany zapadłego w sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy. Również i w tym przypadku sąd drugiej instancji orzeka na podstawie okoliczności przytoczonych we wniosku, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności stanowiących podstawę do zmiany prawomocnego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy.
Należy zwrócić uwagę, że w niniejszym postępowaniu sąd pierwszej instancji wydał już orzeczenia w sprawach wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji.
W takiej sytuacji przedmiotowy wniosek rozpatrywany jest przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie ww. art. 61 § 4 p.p.s.a., a więc przedmiotem niniejszej sprawy wpadkowej jest w istocie wniosek o zmianę postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o odmowie wstrzymania zaskarżonych decyzji z 3 października 2022 r. o sygn. akt: II SA/Rz 1166/22, II SA/Rz 1167/22, II SA/Rz 1168/22 i II SA/Rz 1169/22. Przyczyna odmowy wstrzymania decyzji w ww. orzeczeniach była taka sama: po pierwsze we wnioskach o wstrzymanie spółka podniosła zarzuty merytoryczne, a więc dotyczące kontrolowanych przez sąd decyzji, nie odniosła się natomiast do przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., po drugie sprawa dotyczy należności finansowej, która nie jest wielka, zaś ewentualna szkoda jest odwracalna, co więcej spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że zapłata nawet tej stosunkowo niewielkiej kwoty grozi jej niewypłacalnością.
Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należało, że rozpoznawany wniosek nie dawał podstaw do zmiany prawomocnych postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 3 października 2022 r., z uwagi na brak wykazania, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające zastosowanie ochrony tymczasowej. Skarżąca spółka w przedmiotowym wniosku zastosowała niemal identyczną argumentację co we wnioskach zawartych w skardze, przy czym nie powołała się na jakiekolwiek nowe okoliczności. W tej sytuacji nie sposób uznać, że w sprawie zaszły okoliczności, o których mowa w art. 61 § 4 p.p.s.a.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., oddalił rozpoznawany wniosek.