Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 13 września 2023 r., sygn. akt III OSK 1818/22

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 31 marca 2022 r., II SA/Wa 1830/21 oddalił skargę P.D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 8 marca 2021 r., nr 572 w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

Komendant Powiatowy Policji [...] wnioskiem z 1 października 2020 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] (dalej: "KWP" lub "organ pierwszej instancji") o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia P.D. (dalej: "skarżący") – wówczas referenta Pomieszczenia dla Osób Zatrzymanych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji [...] ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 61). Wskazał, że skarżący 30 września 2020 r. nie stawił się do wyznaczonej na godz. 7:00 służby i nie poinformował przełożonych o niemożności jej pełnienia. W zastępstwie za niego służbę pełnił inny funkcjonariusz Policji, poproszony przez skarżącego o zastępstwo w tym dniu. W tymże dniu o godz. 8:27 Centrum Powiadamiania Ratunkowego przyjęło zgłoszenie o leżącym na ulicy [...] w P. mężczyźnie, którym okazał się skarżący.

Posiadał on ślady zadrapań i otarć na twarzy, a z nosa leciała mu krew. Nie reagował na zadawane pytania. Został przewieziony do Szpitala Specjalistycznego w P. Przeprowadzone badanie potwierdziło, że znajdował się on w stanie nietrzeźwości.

Komendant Powiatowy Policji [...] postanowieniem z 1 października 2020 r., nr 1/2020 wszczął przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne, a rozkazem personalnym nr 262/20 z 5 października 2020 r. zawiesił go w czynnościach służbowych od 6 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.

Pismem z 8 października 2020 r. skarżący został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie został pouczony o prawie do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu oraz o innych uprawnieniach strony. Ponadto skarżący został wezwany do wskazania zakładowej organizacji związkowej reprezentującej go we wszczętym postępowaniu administracyjnym, a także pouczony, iż w przypadku niewskazania organizacji związkowej w określonym terminie, zwolnienie ze służby może nastąpić bez zasięgnięcia opinii organizacji związkowej.

Skarżący 28 października 2020 r. wskazał NSZZ Policjantów województwa [...] jako reprezentującą go zakładową organizację związkową oraz oświadczył, iż po powrocie ze zwolnienia lekarskiego (po 6 listopada 2020 r.) chce zapoznać się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, celem złożenia wniosków dowodowych.

23 października 2020 r. oraz 27 października 2020 r. do organu pierwszej instancji wpłynęły, przekazane przez Komendanta Powiatowego Policji [...], uwierzytelnione odpisy dokumentów z akt postępowania dyscyplinarnego nr [...].

KWP zwrócił się do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia wymienionego skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] przekazał Komendantowi Wojewódzkiemu Policji [...] uchwałę nr 169/VII/2020 z 3 listopada 2020 r., z której wynika, iż Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów województwa [...] wydał negatywną opinię w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.

Organ pierwszej instancji rozkazem personalnym nr 1867 z 27 listopada 2020 r. zwolnił skarżącego ze służby w Policji z 21 grudnia 2020 r. Decyzji tej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Komendant Główny Policji (dalej: "Komendant" lub "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, rozkazem personalnym z 8 marca 2021 r., nr 572, utrzymał w mocy powyższy rozkaz personalny organu pierwszej instancji.

Organ uznał, że ocena całokształtu okoliczności zdarzenia zaistniałego z udziałem skarżącego 30 września 2020 r. powoduje, że z całą pewnością utracił on przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, a tym samym nie może pełnić dalszej służby bez uszczerbku dla jej ważnego interesu.

Organ odwoławczy przypomniał ustalony w sprawie stan faktyczny, z którego wynika, że 30 września 2020 r. skarżący miał wyznaczoną na godz. 7:00 służbę. Służbę w tym dniu w Pomieszczeniu dla Osób Zatrzymanych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji [...] o godz. 7:00 rozpoczął sierż. szt. M. J., który oświadczył, iż skarżący dzwonił do niego o godz. 6:11, a następnie 6:12 i 6:18, zaś podczas rozmowy telefonicznej o godz. 6:40 poprosił go o zastępstwo w godzinach: 7:00-8:30. Sierż. szt. M. J. przekazał służbie dyżurnej informację o pełnieniu przez niego służby w zastępstwie skarżącego. Zgodnie z dokumentacją przekazaną przez Komendanta Powiatowego Policji [...] skarżący nie uprzedził bezpośredniego przełożonego o niemożności stawienia się 30 września 2020 r. do służby i przyczynach jego nieobecności w służbie.

Ponadto nie poinformował służby dyżurnej o tym, iż w tymże dniu służbę będzie pełnił w jego zastępstwie inny funkcjonariusz. Dodatkowo 30 września 2020 r. o godz. 8:27 przyjęto zgłoszenie o leżącym na ulicy [...] w P. mężczyźnie. Na miejsce został skierowany patrol Straży Miejskiej oraz funkcjonariusze z Zespołu Patrolowo – Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji [...]. Leżącym na chodniku mężczyzną okazał się skarżący, który posiadał ślady zadrapań i otarć na twarzy, a z nosa leciała mu krew. Nie reagował on na zadawane pytania. Wezwana na miejsce karetka pogotowia przewiozła skarżącego do Szpitala Specjalistycznego [...], gdzie został zbadany, m.in. na zawartość alkoholu w organizmie z wynikiem 3,87 promila. Podczas rozmowy z funkcjonariuszami Zespołu ds. Kontroli Komendy Powiatowej Policji [...] skarżący oświadczył, iż nie został pobity, zaś urazy, jakich doznał, nie powstały na skutek działania osób trzecich. Z polecenia I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji [...] skarżący został przebadany na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikami: o godz. 13:19 – 1,26 mg/l i o godz. 13:34 – 1,24 mg/l.

Zdaniem Komendanta opisane okoliczności stanowią wystarczającą przesłankę do uznania, że skarżący nie powinien pełnić służby w Policji. Organ pokreślił, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji generuje pewne ograniczenia dla osoby będącej policjantem. Rezygnacja z praw przysługujących innym członkom społeczeństwa oparta jest na dobrowolności funkcjonariusza, związanej ze zgłoszeniem się do służby. Istotne jest to, że prawa i obowiązki wynikające z istniejącej więzi prawnej pomiędzy jednostką a podmiotem zatrudniającym (policjantem i właściwym przełożonym) rozciągają się zarówno na czas, w jakim osoba, której przysługuje przymiot funkcjonariusza Policji, wykonuje czynności służbowe (w czasie pełnienia służby), jak i w czasie gdy czynności tych nie wykonuje (w czasie, który jest jej czasem prywatnym). W obu przypadkach policjant musi mieć świadomość, kim jest, jakie prawa i obowiązki są z tym związane, jaką formację reprezentuje oraz jakie musi w związku z tym dawać świadectwo w swoim otoczeniu, rodzinie, społeczności lokalnej czy wobec innych środowisk lub grup społecznych.

Zdaniem organu odwoławczego sytuacja, w której skarżący, będąc wyznaczony do pełnienia służby, z powodu upojenia alkoholowego nie jest w stanie się do tej służby stawić, wprowadzając się przy tym w stan nietrzeźwości skutkujący utratą przytomności na ulicy, stanowi przykład skrajnej nieodpowiedzialności i umożliwia jednoznaczną ocenę jego postawy moralnej i etycznej, która jest jaskrawym przykładem nie tylko lekceważącego stosunku do formacji, w której wymieniony pełnił służbę, ale również świadczy o braku szacunku do zawodu policjanta oraz etosu z nim związanego.

Resumując Komendant wskazał, że przedstawione okoliczności omawianego przypadku sprawiają, iż skarżący niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.

Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozkazem personalnym, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana. Okoliczności faktyczne sprawy są niesporne.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie ulega zatem wątpliwości, iż skarżący nie stawił się do służby 30 września 2020 r. z powodu upojenia alkoholowego i wprowadził się w stan nietrzeźwości skutkujący utratą przytomności na ulicy, co – jak słusznie zauważył Komendant Główny Policji – stanowi przykład skrajnej nieodpowiedzialności i jest jaskrawym przykładem nie tylko lekceważącego stosunku do formacji, w której skarżący pełnił służbę, ale również świadczy o braku szacunku do zawodu policjanta oraz etosu z nim związanego.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, czyn, którego dopuścił się skarżący, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Powyższe okoliczności skutkują tym, iż skarżący jako funkcjonariusz Policji przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w służbie.

Skarżący, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, zaskarżył go w całości skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

1. I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
2. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7,10 § 1, 77, 79 § 1 i 2, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji zaniechanie uchylenia rozkazu personalnego nr 572 Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego nr 1867 Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] pomimo zastosowania przez organy dowolnej oceny dowodów i uwzględnienie przez nie w toku postępowania dowodów przeprowadzonych jeszcze przed wszczęciem postępowania zwolnieniowego opartego na art. 41 ust 2 pkt 5 ustawy o Policji (wszczęcie postępowania 8 października 2020 r., zaś stan faktyczny oparto na dowodach z przesłuchania świadków P.K., J.B., K.H. z 6 października 2020 r., E.C. z 7 października 2020 r., dodatkowo w rozkazach personalnych wskazuje się na prowadzenie czynności dowodowych jeszcze wcześniej (np. przesłuchanie żony skarżącego 30 września 2020 r.) - co pozbawiło skarżącego prawa do udziału w przeprowadzaniu tych dowodów i stanowiło pogwałcenie zasady jej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym;
3. 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez dokonanie przez Sąd pierwszej instancji nieprawidłowej kontroli legalności decyzji Komendanta Głównego Policji i w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez organy policji obu instancji art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z art. 7 k.p.a., polegającego na wszczęciu, prowadzeniu postępowania i wydaniu ww. decyzji pomimo uprzednio wszczętego i toczącego się postępowania dyscyplinarnego w tożsamym przedmiocie, co skutkowało nieuprawnionym prowadzeniem postępowania w związku z podejrzeniem zaistnienia fakultatywnej przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby w sytuacji gdy jednocześnie toczyło się inne postępowanie zmierzające do zwolnienia policjanta w oparciu o przesłankę obligatoryjną;
4. 3) art. 1 § 1 w zw. z § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 108 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez oddalenie skargi w wyniku błędnego uznania, iż materiał dowodowy w sprawie został zebrany przez organ w sposób kompletny i wyczerpujący, zgodnie z przepisami regulującymi postępowanie administracyjne, co należy odnieść do prawidłowego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji, podczas gdy ustalenia dokonane przez organ oparte zostały na niepełnym i zgromadzonym w sposób wadliwy materiale dowodowym, zebranym z pominięciem szeregu koniecznych do przeprowadzenia czynności dowodowych, zaś ocena tych dowodów dokonana została w sposób dowolny a nie swobodny, oraz z naruszeniem zasady zaufania obywateli do organów administracyjnych, co w konsekwencji doprowadziło do tego, iż zaskarżona decyzja nie została przez Sąd uchylona, pomimo szeregu następujących wadliwości polegających na:
5. a) przyjęciu, iż skarżący nie stawił się do służby z powodu upojenia alkoholowego i że wprowadził się w stan nietrzeźwości skutkujący utratą przytomności na ulicy w oparciu o wyniki badań zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu przeprowadzonych urządzeniem, do którego nie załączono aktualnego świadectwa wzorcowania, co nie pozwala na weryfikację wiarygodności tych badań i prawidłowości działania urządzenia;
6. b) przesłuchiwaniu skarżącego i odbieraniu od niego oświadczeń, na których opierano treść uzasadnień zaskarżonych decyzji i wyroku WSA, podczas gdy według organu miał on znajdować się w stanie nietrzeźwości, co dodatkowo naruszyło art. 82 pkt 1 k.p.a.;
7. c) ograniczeniu materiału dowodowego przez organy obu instancji niemal wyłącznie do materiałów uzyskanych z postępowania dyscyplinarnego nr [...] wszczętego przez Komendanta Powiatowego Policji [...] 1 października 2020 r. i zaniechaniu przeprowadzenia dowodów z bezpośredniego przesłuchania świadków, co uniemożliwiło skarżącemu udział w przeprowadzeniu tych dowodów w niniejszym postępowaniu i ograniczyło prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu;
8. d) włączeniu do materiału dowodowego postępowania wskazanych dowodów pochodzących z postępowania dyscyplinarnego, które winny być wykluczone z uwagi na fakt, iż przeprowadzone zostały w sprzeczności z art. 135c ust 1 pkt 3 ustawy o Policji, który stanowi, iż przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli był świadkiem czynu tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, co dodatkowo stanowiło naruszenie art. 135c ust 1 pkt 3 ustawy o Policji;
9. e) włączeniu do materiału dowodowego stanowiącego podstawę wydanych orzeczeń protokołów z czynności podejmowanych w ramach postępowania dyscyplinarnego w postaci przesłuchiwania i wypytywania skarżącego podejmowanych w okresie gdy przebywał on na zwolnieniu od lekarza psychiatry stwierdzającym jego niezdolność do pracy w okresie od 30 września 2020 r. do 6 listopada 2020 r., co wskazuje że nie powinien w tym czasie składać zeznań i w konsekwencji jako dowody winne podlegać wykluczeniu, co stanowiło również naruszenie art. 135f ust. 10 ustawy o Policji;
10. 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez dokonanie przez Sąd pierwszej instancji nieprawidłowej kontroli legalności decyzji Komendanta Głównego Policji i wcześniejszej i w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez organy policji obu instancji art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z art. 7 k.p.a. wyrażającego się w arbitralnym przyjęciu, że ważny interes służby przemawia za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji, co wynikało z pominięcia istotnych okoliczności sprawy przemawiających na korzyść skarżącego, takich jak dotychczasowo wzorowy przebieg służby, uprzednie zapewnienie sobie zastępstwa na czas nieobecności na służbie, treść opinii organizacji zakładowej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów, oraz niewyjaśnienie istotnych okoliczności zdarzenia stanowiącego podstawę decyzji a mianowicie:
11. a) sprzeczności pomiędzy notatką P.K. a zeznaniami M.J. w kwestii zapewnienia przez skarżącego zastępstwa na czas nieobecności na służbie;
12. b) kwestii czy ujawnione obrażenia i utrata przytomności u skarżącego mogły powstać w wyniku pobicia, a nie być skutkiem spożycia alkoholu - w przypadku gdy wskazują na to obdukcja ze szpitala i część wyjaśnień strony;
13. 5) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw, z art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, a polegające na ograniczeniu się Sądu do prostej akceptacji stanowiska zajętego przez organy II instancji w uzasadnieniu decyzji ostatecznej i przedstawieniu argumentacji uzasadniającej oddalenie skargi będącej w istocie powieleniem powodów podanych przez organ odwoławczy, którego działanie zaskarżono w oddalonej skardze.
14. II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. powyższemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, a to art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie i nie wzięcie pod uwagę okoliczności mających znaczenie dla oceny prawidłowości jego stosowania, powzięcie przekonania o wypełnieniu przez zachowanie skarżącego przesłanek skutkujących możliwością zwolnienia go ze służby, w sytuacji gdy materiał dowodowy został zebrany w sposób wadliwy i nie wyklucza odmiennej wersji zdarzeń niż przyjęta przez organy postępowania.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie, na zasadzie art. 176 § 2 p.p.s.a., wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także o zasądzenie od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kosztów sądowych postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu.

Z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny poza nieważnością postępowania (która w niniejszej sprawie nie zachodzi) może rozpoznawać jedynie te uchybienia, które zostały wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Sąd drugiej instancji nie jest zobowiązany ani uprawniony do uzupełniania za stronę zarzutów kasacyjnych. Zakres postępowania kasacyjnego wyznacza zatem strona przez przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie.

Rozpoznając we wskazanych granicach skargę kasacyjną złożoną w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tych względów nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a więc zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Podkreślić przy tym trzeba, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyroki NSA z: 5 maja 2004 r., FSK 6/04, 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12).

Ten warunek w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie został zrealizowany. Odnosząc naruszenie przepisów postępowania do przeprowadzonego postępowania dowodowego skarżący kasacyjnie nie określił jaki był wpływ wykazywanych naruszeń na treść zaskarżonej decyzji. I tylko już z tego powodu nie można uznać zasadności zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Zauważenia przy tym wymaga, że ani w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby, jak też w skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący nie podważał ustaleń faktycznych organu i zrekonstruowanego w oparciu o nie stanu faktycznego sprawy. W decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] zostały wyszczególnione dowody zebrane i rozpatrzone przez organ. Żaden z nich nie został przez skarżącego w toku postępowania zakwestionowany. Skarżący nie zgłaszał też wniosków dowodowych, którymi miałyby wykazać inne niż przyjęte przez organ ustalenia faktyczne. Zasadnie zatem organy przyjęły, co zostało zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, że sytuacja, w której skarżący, będąc wyznaczonym do służby, z powodu upojenia alkoholowego nie jest w stanie stawić się do służby, zaś stan jego nietrzeźwości skutkuje utratą przytomności na ulicy, stanowi przykład skrajnej nieodpowiedzialności, umożliwiający jednoznaczną ocenę jego postawy moralnej i etycznej.

Świadczy, jak przyjęły organy, o lekceważącym stosunku do formacji, w której pełnił służbę i braku szacunku do wykonywanego zawodu i etosu z nim związanego. Daje podstawy do oceny, że ważny interes służby sprzeciwia się pełnieniu służby przez osobę prezentującą taką postawę.

Zarzucając przeprowadzenie części dowodów przed formalnym w wszczęciem postępowania skarżący nie określa jaki brak jego udziału w przesłuchaniu świadków miał wpływ na wynik sprawy, nie podaje jakie jeszcze inne okoliczności mogłyby być wyjaśnione przez świadków. Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód można dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ rozstrzygając w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji skorzystał z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania dyscyplinarnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie stoją na przeszkodzie takiemu wykorzystaniu dowodów uzyskanych w innym postępowaniu, zwłaszcza uwzględniwszy wynikającą z art. 12 § 1 k.p.a. zasadę szybkości i prostoty postępowania. W przedmiotowej sprawie wobec skarżącego prowadzone było postępowanie dyscyplinarne, w którym postawiono mu zarzut nieprzestrzegania etyki zawodowej policjanta przez spożywanie alkoholu i doprowadzenie się do stanu nietrzeźwości uniemożliwiającego racjonalne postępowanie w wyniku czego leżał na chodniku, nie reagując na otaczającą go rzeczywistość, a jego działanie nie było przykładem praworządności i nie prowadziło do pogłębienia społecznego zaufania do Policji oraz zarzut niedopełnienia obowiązku służbowego powiadomienia o niemożności stawienia się do służby lub spóźnienia się na służbę i niestawienia się do służby 30 września 2020 r. Uwzględniwszy te zarzuty uprawnionym było przyjęcie, że dowody zgromadzone w postępowaniu dyscyplinarnym mogą być istotne w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia ze służby z uwagi na zbieżną podstawę faktyczną obu postępowań.

Jednocześnie organ uznał, że wynikające z nich fakty są wystarczające do rozstrzygnięcia czy w sprawie zaistniała przesłanka ważnego interesu, przemawiająca za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji i nie zachodzi potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego. O takie uzupełnienie nie wnioskował też skarżący. Stosownie do art. 86 k.p.a. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziła potrzeba wysłuchania skarżącego, wobec czego na jego zeznaniach, nie opierano ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej przepisy ustawy o Policji nie wprowadzają zakazu prowadzenia jednocześnie postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby i postępowania dyscyplinarnego w stosunku do tego samego funkcjonariusza, zważywszy zwłaszcza na ich odmienny charakter.

Istotne jest jedynie aby końcowe rezultaty tych postępowań korelowały ze sobą. W ramach postępowania zwolnieniowego, z uwagi na jego odrębny charakter, nie można oceniać prawidłowości prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, wobec czego zarzuty kierowane w stosunku do tego postępowania w skardze kasacyjnej nie mogły podlegać ocenie. Podkreślenia wymaga, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie zgłaszał zastrzeżeń tak co do wykorzystania dowodów zgromadzonych w innym postępowaniu, jak i co do prawidłowości ich przeprowadzenia. Można jedynie wskazać, że w toku całego postępowania skarżący nie zaprzeczał, że 30 września 2020 r. znajdował się w stanie nietrzeźwości, wobec czego próbę podważania prawidłowości badań na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu należy uznać za nieskuteczną.

Celem prowadzonego postępowania wyjaśniającego było wskazanie przyczyn i okoliczności uzasadniających zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby. Istota sprawy sprowadzała się zatem do wykazania ważnego interesu służby i jego naruszenia czy też zagrożenia, nie zaś do ustalania i badania postawy oraz przebiegu służby skarżącego. Są to okoliczności relewantne z punktu widzenia normy prawnej stanowiącej podstawę materialną zaskarżonej decyzji. Ustalenia dokonane w toku postępowania umożliwiają ocenę postawy moralnej i etycznej skarżącego, jako nagannej. Podkreślić należy, że zwolnienie skarżącego ze służby należy rozpatrywać w aspekcie zdecydowanej reakcji formacji na przejaw lekceważenia etosu policjanta oraz jako sygnał zwrotny dla społeczeństwa wskazujący na to, że Policja jest sama w stanie oczyścić swoje szeregi z osób nie zasługujących na służbę w niej. Bez istotnego znaczenia w sprawie, jako nie wchodzące w zakres ważnego interesu służby, są okoliczności związane z zapewnieniem przez skarżącego zastępstwa w służbie na czas nieobecności, jak i okoliczności w jakich skarżący nabawił się obrażeń ciała. Ponownie przyjdzie zauważyć, że skarżący w toku postępowania nie podnosił, aby stwierdzone u niego obrażenia powstały w wyniku działania innych osób.

Zważywszy na powyższe uznać należy, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania opisane w pkt II 1,2, 3 i 4 skargi kasacyjnej nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, przez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r., II OSK 1485/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., II OSK 1751/11). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania art.41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu.

Nie jest również usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z policjantem można rozwiązać stosunek służbowy, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny, a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. m. in. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11).

W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też możliwe było jej wykluczenie z tego grona.

Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "ważny interes służby". Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę może zatem wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować w służby w omawianej formacji.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy o Policji, należy między innymi ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych.

Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący.

Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. W ustawie o Policji dopuszczono zatem możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy takie są potrzeby formacji. W tym między innymi celu została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W myśl zasad etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji oraz powinien dbać o społeczny wizerunek Policji, jako formacji i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej. Funkcjonariusz traci przymiot "nieposzlakowanej opinii" znajdując się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem nieposzlakowana opinia to także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej. Przypisywany skarżącemu czyn jest naganny z punktu widzenia poszanowania zasad etyki, co jest szczególnie ważne ze względu na rodzaj pełnionej służby oraz podważa wiarygodność skarżącego niezbędną do dalszego wykonywania zawodu policjanta oraz godzi w dobre imię formacji, której był funkcjonariuszem. Wszystkie okoliczności przytoczone przez organy Policji oraz Sąd pierwszej instancji pozwalały na ocenę, iż skarżący utracił przymioty konieczne do pozostania w szeregach Policji oraz że rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby było w pełni uprawnione.

W okolicznościach niniejszej sprawy, interes skarżącego nie mógł zyskać przewagi nad dobrem Policji. W orzecznictwie ugruntowana jest stanowisko, zgodnie z którym przez pojęcie "ważnego interesu służby" uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta (por. wyrok NSA z 12 lipca 2019 r., I OSK 710/17).

W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie przyjął, że organy administracji publicznej nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobody oceny co do wyboru skutku prawnego. Ponadto Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował sposób i wynik rozumowania organów, przyjmując, że ustalony przez nie stan faktyczny mieści się w kategorii ważnego interesu służby, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a w konsekwencji, że w okolicznościach niniejszej sprawy dopuszczalność zwolnienia skarżącego ze służby w omawianym trybie nie budzi zastrzeżeń.

Celem prowadzonego postępowania było wskazanie przyczyn i okoliczności uzasadniających zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby. Istota sprawy sprowadzała się zatem do wykazania ważnego interesu służby i jego naruszenia.

Z powyższych względów nie można zarzucić organom, że w przedstawionych okolicznościach sprawy zdecydowały się na skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, rozwiązując ze skarżącym stosunek służbowy z uwagi na ważny interes służby. Żadne bowiem istotne fakty nie przemawiały za tym, aby w przyjętymi niezakwestionowanym stanie faktycznym sprawy interes policjanta był ważniejszy od dobra formacji oraz by z naruszeniem ważnego interesu służby należało go bezwzględnie pozostawić w gronie funkcjonariuszy Policji.

Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji orzeczenia.