Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 20 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1846/21

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 czerwca 2019 r. II SAB/Wa 222/19, po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej:

1. 1. zobowiązał [...] S.A. z siedzibą w [...] do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z 7 grudnia 2018 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
2. 2. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
3. 3. zasądził koszty postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A. z siedzibą w [...]. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie:

1. 1. art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a wyrażające się w przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że [...] S.A. dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 7 grudnia 2018 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, albowiem informacje wskazane we wniosku Stowarzyszenia [...] z 7 grudnia 2018 r. stanowią informację publiczną, w związku z czym [...] S.A. zobowiązana była do udostępnienia żądanej dokumentacji oraz do oceny czy żądana w pkt trzecim i czwartym wniosku informacja nie narusza przepisów z zakresu ochrony danych osobowych pracowników;
2. 2. art. 10 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyrażającym się w przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że rozmowa telefoniczna, w której [...] S.A. poinformowała skarżącego o braku podstaw do udzielenia żądanych informacji nie wyczerpuje ustawowych wymogów co do formy odmowy udzielenia żądanej informacji, podczas gdy informacje objęte wnioskiem z 7 grudnia 2018 r. nie są informacjami publicznymi a zatem ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma tu zastosowania i nie reguluje formy udzielenia odmowy udzielenia informacji.

Wobec powyższego skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i wyznaczenie rozprawy.

Ostatecznie jednak obydwie strony postępowania wyraziły zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.

Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji.

Na wstępie zauważyć należy, że skarga kasacyjna – według jej autorki – została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.), ale nie wynika z niej, który zarzut skarżąca kasacyjnie uznaje za naruszenie prawa materialnego, a który za naruszenie przepisów postępowania, a to nie jest bez znaczenia dla oceny skuteczności poszczególnych zarzutów. "Z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wprost wynika, że o skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o tę podstawę kasacyjną nie decyduje każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny" (por. wyrok NSA z 18.08.2022 r. III FSK 766/21, LEX nr 3406531).

Po wtóre, "W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu" (wyrok NSA z 8.09.2022 r. II GSK 713/19, LEX nr 3405149). Powołany w pierwszym zarzucie art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) składa się z pięciu punktów, z których każdy dzieli się jeszcze na litery. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest jednoznaczne podanie, który z przepisów został naruszony i przyporządkowanie go do odpowiedniej podstawy kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej, bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. wyrok NSA z 16 listopada 2011 r. II FSK 861/10).

Z tego powodu zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 u.d.i.p. uchyla się spod kontroli kasacyjnej. Nie zmienia tej oceny fakt powiązania go z art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. Pierwszy z tych przepisów (art. 149 § 1 p.p.s.a.) ma charakter wynikowy i samodzielnie nie może stanowić podstawy kasacyjnej, pomijając fakt, że również składa się z trzech punktów. Natomiast o grzywnie i sumie pieniężnej, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd I instancji w ogóle nie orzekał. Zarzutu tego nie rozwija ani nie wyjaśnia też uzasadnienie skargi kasacyjnej, w którym przepisy te się nie pojawiają.

Przywołany zaś w drugim zarzucie kasacyjnym art. 10 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. W ocenie autorki skargi kasacyjnej przepis ten został naruszony z tego powodu, że Sąd I instancji uznał, że rozmowa telefoniczna, w której ska [...] S.A. poinformowała skarżącego o braku podstaw do udzielenia żądanych informacji nie wyczerpuje ustawowych wymogów co do formy odmowy udzielenia żądanej informacji, podczas gdy informacje objęte wnioskiem z 7 grudnia 2018 r. nie są informacjami publicznymi a zatem ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma tu zastosowania i nie reguluje formy udzielenia odmowy udzielenia informacji.

Zauważyć w związku z tym należy, bez pogłębionej analizy normy zawartej w art. 10 ust. 2 u.d.i.p., która na użytek tego zarzutu nie jest konieczna, że "wniosek o udostępnienie informacji publicznej wszczyna postępowanie, w ramach którego mogą być podejmowane różnorakie czynności. Z założenia ma to jednak być postępowanie odformalizowane i szybkie, co wynika z celu ustawy oraz jej regulacji zawartej w art. 10 ust. 2 u.d.i.p., stanowiącym, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku" (wyrok NSA z 28.01.2020 r. I OSK 2433/18, LEX nr 2825597). Skoro jednak skarga kasacyjna nie podważyła w sposób skuteczny ustaleń Sądu I instancji, że żądana informacja jest informacją publiczną, to do zaprzeczenia tym ustaleniom nie może służyć zarzut naruszenia art. 10 ust. 2 u.d.i.p., który to przepis odnosi się tylko do sposobu udzielania informacji publicznej, która może być niezwłocznie udostępniona.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a.