Uzasadnienie
Wyrokiem z 3 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 787/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargi M.W. i M.M. (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 20 kwietnia 2021 r. nr SKO.4113.2.2021 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący i wnieśli skargi kasacyjne, w których zawarli wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku M.W. wskazała, że jej wniosek jest uzasadniony tym, że koszt utylizacji odpadów wynosi [...] złotych co może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej.
Uzasadniając swój wniosek M.M. wskazał natomiast, że koszt utylizacji odpadów szacowany jest na około [...] złotych. Do wniosku załączył e-mail od jednego z przedsiębiorstw zajmujących się utylizacją, z którego wynika, że koszt utylizacji jednego Mg to 9.000,00 złotych netto. Ponadto dołączył zeznania podatkowe za lata 2018 -2020, z których wynika, że w tym czasie miał dochodu około [...] złotych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." - sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z cytowanego przepisu wynika zatem, że to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że spełnione zostały zawarte w nim przesłanki. Sąd natomiast może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Podkreślić trzeba, że przepis ten stanowi wyjątek od ogólnej zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Nałożony przez ustawodawcę obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę zobowiązanie przedstawienia konkretnych zdarzeń, które uprawdopodobnią, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym należy podkreślić, że samo powołanie się strony na skutki wymienione w wskazanym przepisie nie jest wystarczającym uzasadnieniem. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zadaniem Sądu jest zaś zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
Jednocześnie należy pamiętać, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i nast.).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji polega na wstrzymaniu skutków prawnych, które ona wywołuje. O możliwości przyznania ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a nie decyduje rodzaj zaskarżonego aktu, ale to czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania aktu, nastąpi ochrona interesu strony przed skutkami wskazanymi w tym przepisie.
Ustawa wymienia w omawianym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym, jak przyjęto w judykaturze, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 27 kwietnia 2021 r. III FZ 300/21).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że wniosek powinien być poparty faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Złożony przez skarżącą wniosek zawierał natomiast ogólnikowe twierdzenia strony, które nie mogły stanowić skutecznej podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Niewątpliwie we wniosku skarżąca powinna była wykazać okoliczności, które uzasadniają jej twierdzenia oraz ewentualnie poprzeć twierdzenia odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że skarżąca – M.W. - powołuje się w uzasadnieniu wniosku na okoliczności, które nie zostały poparte żadnymi dowodami, bowiem we wniosku zawarto jedynie stwierdzenie strony, że koszt utylizacji odpadów to [...] złotych. Samo to stwierdzenie zaś nie mogło stanowić skutecznej argumentacji dla przyznania ochrony tymczasowej, skoro skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów popierających jej twierdzenia. Ponadto nie załączono również żadnej dokumentacji obrazującej sytuację finansową skarżącej.
Odnosząc się zaś do wniosku M.M. wskazać należy, że wprawdzie do skargi kasacyjnej, w której zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji załączono e-mail ze wstępną kalkulacją kosztów usunięcia odpadów oraz zeznania podatkowe za lata 2018-2020, jednak dokumenty te okazały się niewystarczające do przyznania skarżącemu ochrony tymczasowej. Zauważyć należy, że przedstawione przez skarżącego zeznania uwzględniają lata 2018-2020, zaś skarga kasacyjna została sporządzona 9 marca 2022 r. Już samo zestawienie tych dat nie pozwalało zatem na przyjęcie, że przedstawiona przez niego sytuacja finansowa jest aktualna.
Ponadto złożone zeznania obrazują jedynie dochody skarżącego za okres 3 lat o łącznej wartości ok. [...] złotych, brak jest natomiast informacji o posiadanych przez skarżącego oszczędnościach czy też innym składnikach majątku np.: nieruchomościach. Biorąc zaś pod uwagę wysokość dochodów skarżącego oraz przedstawiony okres nie da się wykluczyć istnienia innych składników majątkowych, których skarżący nie wskazał przedstawiając swoją sytuację finansową.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.