Uzasadnienie
Wyrokiem z 16 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1251/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na skutek skargi M.J. i R.S. (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 9 września 2021 r. znak SKO.OS/4170/58/2021 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, uchylił zaskarżoną decyzję.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący i wnieśli skargę kasacyjną, w której zawarli wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy.
W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że inwestor zapewne przystąpi do realizacji procedury uzyskania koncesji na wydobycie kopalin, na cały obszar planowanego przedsięwzięcia, co może spowodować, iż w razie uzyskania prawomocnej decyzji w tym zakresie, przystąpi on do prowadzenia prac odkrywkowych w obszarze bezpośrednio przylegającym do siedlisk skarżących, co w konsekwencji może doprowadzić do powstania znacznych szkód materialnych po ich stronie oraz szkód wywołanych immisjami pośrednimi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." - sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z cytowanego przepisu wynika zatem, że to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że spełnione zostały zawarte w nim przesłanki. Sąd natomiast może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Podkreślić trzeba, że przepis ten stanowi wyjątek od ogólnej zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Nałożony przez ustawodawcę obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę zobowiązanie przedstawienia konkretnych zdarzeń, które uprawdopodobnią, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym należy podkreślić, że samo powołanie się strony na skutki wymienione w wskazanym przepisie nie jest wystarczającym uzasadnieniem. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zadaniem Sądu jest zaś zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
Jednocześnie należy pamiętać, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i nast.).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji polega na wstrzymaniu skutków prawnych, które ona wywołuje. O możliwości przyznania ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a nie decyduje rodzaj zaskarżonego aktu, ale to czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania aktu, nastąpi ochrona interesu strony przed skutkami wskazanymi w tym przepisie.
Podkreślenia także wymaga, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś, Postępowanie..., s. 146; Z. Kmieciak, Glosa do postanowienia NSA z 23 stycznia 1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3, poz. 54, teza 1). Pogląd ten jest utrwalony zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i piśmiennictwie. Wielokrotnie zwracano uwagę, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 340 oraz przywołane tam orzecznictwo).
Do aktów nieposiadających przymiotu wykonalności zalicza się decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych. Do tego rodzaju decyzji należą również postanowienia określające środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Jak już wyżej wskazano wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skutków takich nie wywołuje zaskarżona decyzja. Wykonanie zaskarżonej decyzji, ze względu na treść rozstrzygnięcia, jego zakres i charakter prawny, nie powoduje bezpośrednio skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem nie uprawnia do realizacji przedmiotowej inwestycji, ani uruchomienia określonej w tym postanowieniu działalności, a jedynie określa środowiskowe uwarunkowania jej realizacji. Postanowienie takie nie może zatem spowodować trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody.
Ponadto zauważyć należy, że sama możliwość uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na wydobycie kopalin, która poprzedzona jest uzyskaniem decyzji środowiskowej, nie stanowi okoliczności uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.