Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 400/19 oddalił skargę M. C. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr 213/2018 w przedmiocie sprostowania świadectwa służby.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 22 lipca 2016 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w [...] wydał stronie świadectwo służby nr MK.1113.2.2013.MP. Świadectwo to anulowało wcześniejsze świadectwo służby wystawione w dniu 7 czerwca 2013 r. przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] nr MK.1113.2.2013.MP.
M. C. w dniu 12 sierpnia 2016 r. złożyła do Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej wniosek o sprostowanie tegoż świadectwa służby. Wnioskodawczyni wniosła o:
- 1. zmianę zapisu w pkt 2 świadectwa służby, datowanego 22 lipca 2016 r. poprzez oznaczenie ostatnio zajmowanego stanowiska służbowego: "Kierownik Sekcji Organizacyjno-Kadrowej" w miejsce zapisu: "Kierownik Sekcji";
- 2. wskazanie w pkt 7 świadectwa służby, jako informację uzupełniającą - podstawę prawną anulowania świadectwa służby MK.1113.2.2013.MP z dnia 7 czerwca 2013 r., a to wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt. IV SA/Gl 561/13;
- 3. zmianę znaku sygnatury świadectwa służby z dnia 22 lipca 2016 r., na sygnaturę z tego roku, a nie z roku 2013 ("powtórzenie starej sygnatury").
Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia 19 grudnia 2016 r. nr 178/2016/WK nie uwzględnił wniosku strony o sprostowanie świadectwa służby z 22 lipca 2016 r.
Na powyższą decyzję, M. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 167/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprawy ze skargi strony na przywołaną wyżej decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej zaskarżoną decyzję uchylił. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że do świadectwa służby z 22 lipca 2016 r. strona zgłosiła trzy wyżej podane zarzuty, gdzie zdaniem Sądu organy odniosły się tylko do jednego z podnoszonych przez skarżącą zagadnień, a mianowicie kwestii związanej z zajmowanym przez nią stanowiskiem.
W zakresie kwestii zasadniczej: Sąd podzielił stanowisko organów, że wystawiając świadectwo służby obowiązane są wskazać stanowisko zajmowane przez strażaka w momencie zwolnienia ze służby, zgodnie z regulacjami zawartymi w przywołanych przepisach prawa, a to obowiązującym w dacie zwolnienia strażaka ze służby rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) z dnia 20 marca 2009 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (załącznik nr 3, pkt 9) i rozporządzenia tego organu z 19 września 2001 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie strażaków Państwowej Straży Pożarnej (por. § 4 ust. 1 pkt 1, załącznik - wzór świadectwa służby). Zdaniem organu dowodzi to wprost, że zapis w punkcie 2 świadectwa służby z 22 lipca 2016 r., określający ostatnio zajmowane stanowisko służbowe; "Kierownik Sekcji" - jest prawidłowy.
Organ natomiast nie wypowiedział się w pełni co do pozostałych podnoszonych przez skarżącą zagadnień i dlatego uchylił zaskarżona decyzję.
Decyzją nr 124/2017/WKO-I z dnia 15 grudnia 2017 r. Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej sprostował (pod nową sygnaturą) świadectwo służby strony wydane w dniu 22 lipca 2016 r. nr MK.1113.2.2013.MP zmieniając jego punkt 7, a także zobowiązał Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej do sporządzenia jednolitego świadectwa służby z uwzględnieniem zmian wprowadzonych decyzją oraz dołączenie decyzji oraz tekstu jednolitego świadectwa służby do akt osobowych zainteresowanej strony.
Na decyzję tę M. C. złożyła skargę, którą WSA w Gliwicach uwzględnił uchylając przedmiotowa decyzję wyrokiem z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 250/18 wskazując, iż organ powinien sprostować pierwotnie wydane świadectwo służby z dnia 7 czerwca 2013 r. i jednocześnie anulować świadectwo późniejsze tj. z dnia 22 lipca 2016 r.
W konsekwencji powyższego organ uznając za wiążące wskazania WSA dokonał ponownie oceny faktycznej i prawnej zarzutów co do treści świadectwa służby zarówno datowanego na 7 czerwca 2013 r. jak i datowanego na 22 lipca 2016 r. W konsekwencji Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach wydał decyzję z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr 213/2018 w przedmiocie sprostowania świadectwa służby.
Organ wskazał w niej, iż po pierwsze Sąd stwierdził, że świadectwo służby strony w kwestionowanym punkcie 2, dotyczącym zajmowanego stanowiska w dniu zwolnienia ze służby; "Kierownik Sekcji" - jest prawidłowe. Po drugie: podstawę sprostowania świadectwa z dnia 7 czerwca 2013 r. stanowił również wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 561/13 w przedmiocie przeniesienia strony ze stanowiska Kierownik Sekcji na stanowisko starszy specjalista. W tym zakresie stwierdził, iż należało świadectwo służby - uzupełnić, zgodnie z § 6 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 września 2001 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie strażaków Państwowej Straży Pożarnej oraz usprawiedliwionym żądaniem wnioskodawczyni, co znalazło pełne odzwierciedlenie w nowym (uzupełnionym) brzmieniu punktu 7. "Informacje uzupełniające".
Po trzecie: zgodził się z wnioskiem strony że sprostowane świadectwo służby z dnia 7 czerwca 2013 r. powinno posiadać nową datę i sygnaturę; i w tym zakresie powołał się na zarządzenia nr 21 Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie instrukcji kancelaryjnej i jednolitego rzeczowego wykazu akt dla Państwowej Straży Pożarnej z dnia 25 stycznia 2013 r. (Dz. Urz. MSWiA z 2013 r. poz. 27), a zwłaszcza § 44 ust. 2 i 3 załącznika nr 2 do tegoż zarządzenia. Po czwarte: organ drugiej instancji, wykonując zalecenia zawarte w drugim chronologicznie wyroku Sądu z dnia 3 lipca 2018 r., dokonał sprostowania świadectwa służby z 7 czerwca 2013 r. i anulował świadectwo z dnia 22 lipca 2016 r.
M. C. wniosła kolejną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Do odpowiedzi na skargę organ dołączył zaskarżoną decyzję oraz pismo Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z 11 września 2018 r. skierowane do skarżącej informujące, iż zgodnie z decyzją nr 213/2018 z 31 sierpnia 2018 r. sprostował świadectwo służby z 7 czerwca 2013 r. (w załączeniu do tego pisma przesłał tekst jednolity świadectwa służby z dnia 7 czerwca 2013 r. sporządzony w dniu 11 września 2018 r., nr MK.1113.7.2018.MP).
W piśmie procesowym z 15 stycznia 2019 r. strona podtrzymała zarzuty.
Na rozprawie w dniu 20 maja 2019 r. strona podniosła, iż kwestionuje prawidłowość decyzji jedynie w pkt 1 a, oraz oświadczyła iż w obiegu pozostają dwa świadectwa służby "z dnia 22 grudnia 2017 r." i nowo wydane z 11 września 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę M. C. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia przez organ administracyjny postanowień art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwana dalej: "p.p.s.a."). Nie uznał także by w postępowaniu przeprowadzonym po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 250/18 nie uwzględniono w całości zawartej w nim oceny, wskazującej na wadliwość wydanego orzeczenia. W ocenie Sądu I instancji wydana decyzja z 31 sierpnia 2018 r. przez Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej czyni zadość uwagom wynikającym z ww. wyroku. Organ bowiem sprostował świadectwo służby M. C., a także wskazał przyczyny zmiany (sprostowania) świadectwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, odnosząc się do zarzutu strony o wadliwości dokonanego sporną decyzją sprostowania świadectwa służby z uwagi na brak wskazania w nim, iż zmiana stanowiska służbowego w dacie zwolnienia ze służby wynikała nie tylko z ww. WSA w Gliwicach o sygn. akt IV SA/GL 561/13, 167/17, ale nadto z wyroku WSA w Gliwicach o sygn. akt IV SA/Gl 250/18 stwierdził, że nie jest on trafny, albowiem okoliczność ta wbrew twierdzeniem strony z powołanego wyroku nie wynikała. Stąd brak podstaw ku temu by powołanie się na tę okoliczność powinno nastąpić w sprostowaniu świadectwa służby w pkt 7 dot. informacji uzupełniających w zakresie uzasadnienia zmiany stanowiska służbowego w dacie zwolnienia ze służby na Kierownik sekcji.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła M. C., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
- - naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. i oparcie orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tj. na faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy m.in. poprzez rozstrzyganie o kwestiach, które nie były przedmiotem skargi, tj. rzekome domaganie się przez skarżącą wskazania wszystkich wyroków WSA zapadłych w jej sprawach w świadectwie służby,
- - naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe skonstruowanie uzasadnienia polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przyjęciu stanu faktycznego, który został ustalony przez organ bez wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym także skargi i nie odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, w tym także w zakresie pozostawania w obiegu dwóch świadectw służby, albowiem uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia pozostaje w sprzeczności z wyrokiem WSA w Gliwicach wydanym w sprawie o sygn. "akt IV SA/GI 250/18,
- - naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, zwłaszcza poprzez nieprawidłowe i niepełne rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze, w tym także poprzez wadliwe przyjęcie, co było przedmiotem skargi,
- - naruszenie art. 57a p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł ocenić skutków funkcjonowania w obrocie prawnym dwóch świadectw służby dotyczących tej samej osoby, podczas gdy przepis art. 57a p.p.s.a. taką kontrolę umożliwia, co w konsekwencji doprowadziło do sprzeczności z orzeczeniem WSA w Gliwicach wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/GI 250/18.
Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu I instancji oraz rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jednocześnie wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentacji przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w wysokości 1900 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, a także przeprowadzenie dowodu z akt spraw: IV SA/Gl 167/17 i IV SA/Gl 250/18, a to uzasadnień tych wyroków oraz diagramu/wykazu postępowań nr 3 – na okoliczność ich treści.
Pismem uzupełniającym skargę kasacyjną z 28 października 2019 r. M. C. oświadczyła, że domaga się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Pismem z dnia 6 kwietnia 2023 r. M. C. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) Przewodnicząca Wydziału III zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2023 r. wyznaczyła posiedzenie niejawne w dniu 18 kwietnia 2023 r.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia określony w artykule 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. Zarzut ten nie został poparty argumentacji w uzasadnieniu skargi.
Odnosząc się do zarzutu naruszania art. 133 § 1 p.p.s.a., to uznać należy go za bezzasadny. I tak przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd I instancji na przykład przesłuchał świadków lub oparł swe rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który zawarty jest w aktach sprawy. Tymczasem podstawą orzekania przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie był materiał dowodowy zgromadzony i przedstawiony przez organ administracyjny w ramach przedmiotowego postępowania. Nie można zatem zarzucić Sądowi I instancji, że orzekł w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym.
Natomiast zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. może być skutecznie podnoszony w skardze kasacyjnej tylko wówczas, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji prowadził postępowanie dowodowe wyłącznie w zakresie wynikającym z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz jeżeli strona skarżąca wykazała, że zastosowane przez sąd pierwszej instancji kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji ani z urzędu, ani na wniosek nie przeprowadzał dowodów uzupełniających, a w konsekwencji nie sposób zarzucić Sądowi naruszenia tego przepisu.
Jako bezzasadny należy również ocenić zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku i ma charakter formalny. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie wyroku nie spełnia określonych w nim warunków. W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 9/09 ONSAiWSA 2010/3/39) bądź uniemożliwia dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia: 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09; 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09). W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, podano zarzuty sformułowane w skardze, stanowisko organu oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.
Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala zatem na prześledzenie toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i poznanie motywów, jakimi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie. Podkreślenia wymaga, iż za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, czy procesowego. Fakt reprezentowania odmiennego poglądu prawnego przez skarżącego kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
Oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 57a p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. Zauważyć bowiem należy, że art. 57a p.p.s.a. dotyczy wyłącznie skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej oraz tego, że w tych sprawach skarga może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Co więcej sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszego postępowania nie był żaden ze wskazanych w art. 57a p.p.s.a. aktów, a wiec przepis ten w ogóle nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Również Sąd I instancji nie stosował tego przepisu. Natomiast ani w treści tego zarzutu, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zostało wskazane jakiej to wiążącej oceny prawnej lub wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych we wcześniejszych orzeczeniach sądów nie uwzględniły organy lub Sąd I instancji. Sam zarzut ogranicza się do stwierdzenia, że błędny jest pogląd, iż "Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł ocenić skutków funkcjonowania w obrocie prawnym dwóch świadectw służby dotyczących tej samej osoby, podczas gdy przepis art. 57a p.p.s.a. taką kontrolę umożliwia, co w konsekwencji doprowadziło do sprzeczności z orzeczeniem WSA w Gliwicach wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/GI 250/18".
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.