Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 15 czerwca 2023 r. (II SAB/Sz 35/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") w pkt I umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Dyrektora Opery na Zamku w Szczecinie do udostępnienia informacji publicznej; w pkt II na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdził bezczynność organu w sprawie wniosku P. C. z 2 lutego 2023 r. w części dotyczącej pkt 3 o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wymienienia podmiotów, od których Opera na Zamku w Szczecinie otrzymała dokumenty finansowe w związku z wydarzeniami: Gala Muzyki Poważnej w dniu 25 czerwca 2021 r. oraz Gala Muzyki Poważnej w dniu 22 kwietnia 2022 r.; w pkt III w oparciu o art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że bezczynność Dyrektora nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; z kolei w pkt IV zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, zgodnie z art. 200 i art. 209 P.p.s.a.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z 2 lutego 2023 r. skarżący, powołując się na przepisy art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.; dalej "u.d.i.p.") zwrócił się do instytucji kultury – Opery na Zamku w Szczecinie z żądaniem:
- 1. przekazania informacji (krótkiego opisu) o zaangażowaniu (ew. udziale) Opery na Zamku w realizację wydarzeń Fryderyk Festiwal:
- - Gala Muzyki Poważnej w dniu 25 czerwca 2021 r.,
- - Gala Muzyki Poważnej w dniu 22 kwietnia 2022 r.;
- 2. wymienienia podmiotów, z jakimi Opera na Zamku współpracowała przy ww. wydarzeniach;
- 3. wymienienia podmiotów, na rzecz których Opera na Zamku sporządzała dokumenty finansowe i od których je otrzymywała w związku z ww. wydarzeniami.
Pismem z 16 lutego 2023 r. Zastępca Dyrektora Opery wyjaśniła wnioskodawcy:
"Na pytanie nr 1: Opera na Zamku była gospodarzem ww. wydarzeń ze szczególnym przygotowaniem i wykonaniem części artystycznej oraz obsługą techniczną tych wydarzeń.
Na pytanie nr 2: 2021: TVP KULTURA, Związek Producentów AudioAfideo, High Events; 2022: Związek Producentów Audio-Video, High Events, TVP KULTURA.
Na pytanie nr 3: Opera na Zamku sporządziła dokument finansowy na rzecz High Events".
Pismem z 17 lutego 2023 r. wnioskodawca zażądał uzupełnienia informacji w zakresie części drugiej pytania 3 wniosku, a mianowicie wymienienia podmiotów na rzecz których Opera na Zamku sporządzała dokumenty finansowe i od których je otrzymała w związku z powołanymi we wniosku wydarzeniami, a 21 lutego 2023 r. tożsame żądanie skierowano bezpośrednio do Dyrektora Opery wnosząc o uzupełnienie informacji lub wydanie decyzji odmawiającej jej udostępnienia.
W piśmie z 2 marca 2023 r. organ, wskazując, że udziela odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji przesłany 17 lutego 2023 r. wyjaśnił, że "nie jest możliwe wymienienie podmiotów, od których Opera na Zamku otrzymała dokumenty w związku z realizacja wydarzenia, ponieważ Opera na Zamku nie otrzymała dokumentów finansowych w związku z realizacją wydarzenia".
Pismem z 1 marca 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenia: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
2) art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący domagał się zobowiązania Dyrektora Opery do załatwienia jego wniosku z 2 lutego 2023 r. w zakresie nieudostępnionych informacji oraz zasądzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Z kolei, organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dyrektor stanął na stanowisku, że nie jest możliwe uzupełnienie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej już po jej udzieleniu i po terminie jej udostępnienia, co implikowało potraktowanie e-maila skarżącego z 17 lutego 2023 r. jako nowego wniosku o udostępnienie informacji, z terminem na jego odpowiedź upływającym 3 marca 2023 r. Stąd też udzielając odpowiedzi pismem z 2 marca 2023 r. zachowany został 14- dniowy termin wynikający z przepisów u.d.i.p., co uzasadnia wniosek o bezpodstawności skargi na bezczynność.
Wspomnianym na wstępie wyrokiem WSA umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi na część drugą pytania 3 wniosku, ponieważ pismem z 2 marca 2023 r. Dyrektor udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji. Sąd meriti nie podzielił jednak argumentacji organu, iż udzielona odpowiedź nastąpiła z zachowaniem ustawowego 14- dniowego terminu, co skutkowało stwierdzeniem, iż w sprawie zaistniała sytuacja kwalifikowana jako bezczynność. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, pismo skarżącego z 17 lutego 2023 r. o uzupełnienie stanowiska organu nie mogło zostać potraktowane jako nowy wniosek, gdyż jasno wynika z jego treści, że nawiązuje on do uprzednio złożonego wniosku o udostępnienie informacji, tj. brakującej informacji o którą wnioskował wnioskodawca, a przekazanej 2 marca 2023 r., już po wniesieniu skargi na bezczynność. Organ miał zatem obowiązek udostępnienia wnioskowanych informacji w terminie 14 dni liczonych od daty pierwotnego wniosku, tj. 2 lutego 2023 r., który upłynął bezskutecznie 16 lutego 2023 r. Po tym czasie Dyrektor pozostawał w bezczynności, o czym orzekł WSA w sentencji wyroku. Z racji jednak, że bezczynność ta nie była nacechowana złą wolą czy też poważnym zaniedbaniem Sąd meriti orzekł, iż nie miała ona cech rażącego naruszenia prawa.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił:
- I. naruszenie prawa materialnego:
- 1. art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, iż złożony wniosek przez stronę przeciwną dnia 17 lutego 2023 r. jest częścią wniosku z dnia 2 lutego 2023 r.;
- 2. art. 13 ust 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie, iż termin na złożony 17 lutego 2023 r. wniosek upłynął 16 lutego 2023 r.;
- 3. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) poprzez jego błędną wykładnię, nakazującą organowi postępowanie pomimo braku przepisów w obowiązującym systemie prawnym nakładających na stronę skarżącą uprawnienia do owego działania.
W uzasadnieniu powyższych zarzutów organ podtrzymał stanowisko jakie zaprezentował w odpowiedzi na skargę, a mianowicie, że dochował terminu na udostępnienie skarżącemu informacji, albowiem pismo skarżącego z 17 lutego 2023 r. stanowiło nowy wniosek skarżącego. Organ wyjaśnił, że w procedurze uregulowanej w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie jest unormowana procedura złożenia wniosku o udostępnienie już udostępnionej informacji, a zatem należało przyjąć, że pismo skarżącego z 17 lutego 2023 r. było nowym wnioskiem w sprawie.
Organ wniósł o uchylenie w całości wyroku oraz przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zażądano rozpoznania sprawy na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Istota problemu sprowadza się wyłącznie do jednego zagadnienia, a mianowicie czy Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął uchybienie przez podmiot zobowiązany 14 – dniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie żądania skarżącego udzielenia mu informacji co do części pytania z punktu 3 wniosku z 2 lutego 2023 r. które dotyczyło "wymienienia podmiotów na rzecz których Opera na Zamku sporządzała dokumenty finansowe i od których je otrzymywała w związku z ww. wydarzeniami", a tym samym czy Sąd ten zasadnie stwierdził, że miała miejsce bezczynność organu w rozpoznaniu ww. wniosku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji jest poprawne. Analiza treści korespondencji stron dowodzi, że organ w piśmie z 16 lutego 2023 r. nie odpowiedział na wszystkie pytania skarżącego zawarte we wniosku z 2 lutego 2023 r. W odniesieniu bowiem do cytowanego wyżej pytania wyjaśnił jedynie: "Opera na Zamku sporządziła dokument finansowy na rzecz: High Events". Brak jest zatem w treści pisma z 16 lutego 2023 r. informacji na temat tego czy Opera od jakiś podmiotów otrzymała dokumenty finansowe w związku z wydarzeniami tj. Galami Muzyki Poważnej w dniach 25 czerwca 2021 r. i 22 kwietnia 2022 r. Odpowiedź w tym zakresie została udzielona dopiero na skutek prośby skarżącego z 17 lutego 2023 r. "o uzupełnienie odpowiedzi". Stanowisko organu, że prośba ta stanowiła nowy wniosek nie znajduje zatem potwierdzenia ani w treści powołanych pism, ani w argumentacji organu.
Fakt, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje, jak wyjaśnił organ, "procedury złożenia wniosku o uzupełnienie już udostępnionej informacji", a to oznacza że "obligatoryjnie należało przyjąć, iż pismo strony z 17 lutego 2023 r. było osobnym wnioskiem" jest pozbawione logiki. Podmiot zobowiązany nie wyjaśnił skarżącemu w odpowiedzi na wniosek z 2 lutego 2023 r., że od żadnego z podmiotów nie otrzymał dokumentów finansowych w związku z podanymi wydarzeniami. Tej informacji zabrakło przecież w treści pisma z 16 lutego 2023 r. Pojawiła się ona dopiero na skutek ponaglenia organu przez skarżącego w mailu z 17 lutego 2023 r. Gdyby nie ten mail i udzielona na niego odpowiedź z 2 marca 2023 r. organ pozostawałby w bezczynności co do załatwienia części wniosku z 2 lutego 2023 r. W podanych okolicznościach Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem zastosował art. 13 ust. 1 ustawy i uznał, że podmiot zobowiązany uchybił 14 - dniowemu terminowi na udostępnienie informacji publicznej.
W konsekwencji Sąd nie naruszył jakichkolwiek regulacji prawnych przywołanych w skardze kasacyjnej. Dodatkowo należy zauważyć, że ocena charakteru wniosku, jego treści, korespondencji stron to elementy stanu faktycznego sprawy, a prawidłowości ustaleń faktycznych nie można podważać zarzutami naruszenia prawa materialnego. Powołane przepisy nie umożliwiały zatem wzruszenia wyroku Sądu pierwszej instancji.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, także z przyczyn branych pod uwagę z urzędu (art. 183 § 2 P.p.s.a. i art. 189 P.p.s.a.) orzeczono o jej oddaleniu stosownie do art. 184 P.p.s.a.