Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 604/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.B. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej:(1) zobowiązał Ministra Obrony Narodowej do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] 2019 r.,(2) stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,(3) zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia [...] 2019 r. K.B. działając jako poseł na Sejm, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o odpowiedź na pytania:
1/ Kiedy Ministerstwo Obrony Narodowej wystąpiło do rządów innych państw lub właściwych na terenie tamtych państw komisji ds. zbadania wypadków lotniczych z wnioskiem o oddelegowanie członka tamtejszej komisji lub o wspólne powołanie międzynarodowej komisji ds. zbadania katastrofy w Smoleńsku? Wskazanie daty wystąpienia oraz państwa, do którego zwrócono się z takim wnioskiem.
- 2. W jakiej formie było to wystąpienie i jaka była odpowiedź państwa, do którego wystąpiono? Przekazanie kopii tego wystąpienia.
W odpowiedzi pismem z 6 sierpnia 2019 r. organ poinformował, że Podkomisja ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego działa w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Komisja Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego przedstawi Ministrowi raport końcowy z prac.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, skarżący wywiódł, że odpowiedź organu w istocie nie dotyczy jego wniosku, trudno nawet uznać ją choćby za fragmentaryczną. Podkreślił, że jeśli organ nie dysponuje wnioskowanymi informacjami, powinien go o tym poinformować.
W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że złożony przez skarżącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest drugim o identycznej treści. Na pierwszy wystosowany w dniu 3 czerwca 2019 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi, wykorzystując wszelkie posiadane informacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę K.B., uznając, że niniejsza sprawa mieści się w zakresie przedmiotowym i podmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429) dalej u.d.i.p., wskazał, że organ nie udostępnił żądanej informacji zarówno w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, jak również do dnia rozpoznania niniejszej skargi przez Sąd. Organ nie wydał również w tym terminie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia żądanej informacji. Nie poinformował też wnioskodawcy, że informacji tych nie posiada. Wymogów rozpoznania wniosku nie spełnia udzielona odpowiedź, ponieważ wnioskodawca nie pytał, czy Podkomisja działa w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, ani o to, czy Komisja przedstawi Ministrowi raport. Podobnie podnoszony w odpowiedzi na skargę fakt udzielenia odpowiedzi na wcześniejszy wniosek o identycznej treści, nie stanowi rozpatrzenia żądania wnioskodawcy.
Minister Obrony Narodowej działając przez pełnomocnika złożył skargę kasacyjną od opisanego wyroku WSA w Warszawie zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, tj.:
- - art. 14 ust. 1 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że organ nie udostępnił żądanej informacji, podczas, gdy organ jednoznacznie oświadczył, że Komisja Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego przedstawi Ministrowi raport końcowy z prac, a zatem dopiero po zakończeniu postępowania wyjaśniającego możliwe będzie udzielenie konkretnej odpowiedzi w przedmiocie działań podjętych w celu wyjaśnienia sprawy;
- - art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przez uwzględnienie przez Sąd skargi na bezczynność organu w trybie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz zobowiązanie organu do dokonania czynności podczas, gdy skarga winna ulec oddaleniu.
W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, ewentualnie przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie, że organ nie udostępnił żądanej informacji. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W kontrolowanej sprawie poza sporem pozostaje, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Minister Obrony Narodowej jest bowiem podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a żądane informacje dotyczące badania katastrofy w Smoleńsku, są informacjami publicznymi. Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny, czy organ udzielił stronie wnioskującej informacji stanowiącej wyczerpującą odpowiedź na pytania zawarte we wniosku z dnia [...] 2019 r.
Zarówno w orzecznictwie, jak i literaturze przedmiotu, prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym organ udzielając informacji publicznej powinien czynić to dokładnie i precyzyjnie, tak aby podmiot wnioskujący nie miał jakichkolwiek wątpliwości, że uzyskana odpowiedź stanowi realizację jego żądania. Przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, i tym samym niewyczerpującej żądania wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co niewątpliwie narusza regulację zawartą w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Wydanie 2 Lexis Nexis).
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że odpowiedź udzielona stronie w piśmie z dnia [...] 2019 r. nie jest odpowiedzią na zadane pytania.
Pytania ujęte przez K.B. w jego wniosku z dnia [...] 2019 r. sformułowane były w sposób konkretny i precyzyjny. Skarżący chciał uzyskać informacje kiedy Ministerstwo wystąpiło do rządów innych państw lub właściwych komisji ds. zbadania wypadków lotniczych z wnioskiem o oddelegowanie członka tamtejszej komisji lub o wspólne powołanie międzynarodowej komisji ds. zbadania katastrofy w Smoleńsku oraz w jakiej formie było to wystąpienie i jaka była odpowiedź państwa.
Udzielona przez organ odpowiedź, informująca o działaniu Podkomisji w oparciu o przepisy prawa oraz o przedstawieniu przez Komisję raportu końcowego z prac, nie zawierając żadnych wnioskowanych danych, w istocie nie odnosi się do treści pytania. Tym samym nie może zostać uznana za prawidłową realizację wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jest to bowiem informacja inna niż zwerbalizowana we wniosku z [...] 2019 r.
W przedstawionych okolicznościach Sąd I instancji uprawniony był do oceny, że organ, mimo obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. – nie udostępnił żądanej informacji, pozostając tym samym w bezczynności.
Stanowisko Sądu jest zgodne z linią orzeczniczą, zgodnie z którą zarzutu bezczynności nie wyklucza jakikolwiek przejaw działania ze strony podmiotu zobowiązanego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej. Przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, należy traktować jako nieudzielenie żądanej informacji.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.