Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 15 czerwca 2022 r., sygn. akt II SAB/Kr 21/22, rozpoznał skargę Stowarzyszenia S. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i w pkt 1 oddalił skargę w zakresie pkt 1 i 3 wniosku skarżącego z 22 października 2021 r., w pkt 2 umorzył postępowanie w zakresie pkt 2 ww. wniosku, w pkt 3 stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia pkt 2 ww. wniosku, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pkt 4 zasądził od Rektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, żądając zmiany orzeczenia Sądu I instancji w zakresie punktu pierwszego sentencji. Sprawie nadana została sygnatura III OSK 2587/22.
Zarządzeniem z 27 lipca 2023 r. wyznaczono skład orzekający w sprawie, tj. s. NSA Wojciech Jakimowicz (przewodniczący), s. NSA Grzegorz Jankowski, s. del. WSA Beata Jezielska (sprawozdawca). O terminie i składzie powiadomiono pełnomocników stron.
W dniu 22 września 2023 r. sędzia NSA Wojciech Jakimowicz wystąpił z żądaniem wyłączenia go od rozpoznawania sprawy. Uzasadniając swoje stanowisko Sędzia przywołał art. 19 p.p.s.a wskazując, że stroną niniejszego postępowania jest Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, a on sam jest pracownikiem naukowym zatrudnionym w Katedrze Prawa Administracyjnego tego Uniwersytetu. Co więcej zgodnie ze Statutem Uniwersytetu do zadań Rektora należy, m.in. wykonywanie czynności z zakresu prawa pracy w stosunku do pracowników Uniwersytetu. Należy zatem przyjąć, że wskazane wyżej okoliczności mogą wywoływać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w przedmiotowej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3).
Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczność wskazana w żądaniu Sędziego wskazuje na konieczność jego uwzględnienia. Pozostawanie przez sędziego – pracownika naukowego w stosunku podległości służbowej ze stroną postępowania niewątpliwie jest okolicznością tego rodzaju, że mogłaby wywołać zarówno u stron postępowania, jak i w odbiorze społecznym przekonanie, że sędzia nie orzekał bezstronnie. Celem art. 19 P.p.s.a. jest wyeliminowanie jakichkolwiek wątpliwości w tym przedmiocie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.