Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 45/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. w G. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 21 października 2021 r. nr DOA-WSzOP.6401.4.2021.EB w przedmiocie wydania zezwolenia na czynności podlegające zakazom w stosunku do chronionych gatunków płazów i gadów w związku z realizacją inwestycji.
Postanowienie Sądu I instancji o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji nie zostało zaskarżone i uzyskało walor prawomocności.
Następnie wyrokiem z dnia 9 maja 2022 r. Sąd oddalił skargę. Wyrok ten stał się przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez skarżącego P. w G. W dniu 9 listopada 2022 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej) uczestnik postępowania Miasto Gliwice, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2022 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego wniosku wskazano, że Sąd I instancji, wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji, stwierdził, że wykonanie czynności zgodnie z wydaną decyzją, które podlegają zakazom, tj. m.in. na chwytaniu, przetrzymywaniu, przemieszczaniu z miejsc regularnego przebywania, transport oraz niszczenie siedlisk lub ostoi określonych gatunków zwierząt przed dokonaniem prawomocnego wydania wyroku w tej sprawie spowoduje trwałą zmianę, po której przywrócenie stanu pierwotnego wymagałoby dużych nakładów, o ile w ogóle byłoby możliwe.
Wnioskodawca zwrócił uwagę, że wyrokiem z dnia 9 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę stwierdzając, że organ zasadnie uznał, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie zezwolenia na odstępstwa od zakazów, o których mowa w art. 56 ustawy o ochronie przyrody w stosunku do osobników żaby trawnej, żaby wodnej, ropuchy szarej, traszki zwyczajnej, żmii zygzakowatej i jaszczurki zwinki. Kluczowy dla wydanego zezwolenia pozostaje fakt, że wnioskowane czynności nie zagrażają populacji wymienionych gatunków chronionych, bowiem populacje te są stabilne. W tej sytuacji, zdaniem wnioskodawcy, utrzymywanie tego postanowienia jest niezasadne, z uwagi na fakt wydania przez Sąd I instancji, co prawda jeszcze nieprawomocnego, wyroku oddalającego skargę. Uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, umożliwi dalszą realizację zablokowanej inwestycji polegającej na budowie zbiornika retencyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przepis ten, na mocy art. 193 tej ustawy, stosuje się odpowiednio również do postanowień wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny. Warunkiem zmiany postanowienia jest zmiana takich okoliczności, które warunkowały jego podjęcie, tj. były analizowane przy wydawaniu postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu. W doktrynie podnosi się, że uchylenie postanowienia wstrzymującego wykonanie aktu będzie spowodowane okolicznościami wskazującymi na ustanie bytu przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 powyższej ustawy, albo ujawnienia, że od początku nie istniało zagrożenie wystąpienia negatywnych zjawisk wymienionych w tym przepisie.
Podstawę zmiany będą stanowić okoliczności wskazujące na wzrost lub osłabienie zagrożenia tymi zjawiskami albo tylko na potrzebę zmiany zakresu wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Postępowanie incydentalne dotyczące złożonego przez wnioskodawcę wniosku o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2022 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą zastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym tej kwestii. Pokreślić bowiem należy, że strony postępowania nie skorzystały ze środka odwoławczego jaki przysługiwał na przedmiotowe postanowienie i zażalenia nie wniosły. Postanowienie to stało się więc prawomocne. Złożony zatem wniosek o uchylenie postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji może być uwzględniony w razie zmiany okoliczności.
Ustawodawca formułując przesłankę zmiany okoliczności nie precyzuje jej bliżej, jednak dokonując wykładni tej przesłanki bezspornie można stwierdzić, że nie każda zmiana każdych okoliczności będzie uzasadniała uwzględnienie wniosku, ale tylko zmiana takich okoliczności, które mają istotne znaczenie z punktu widzenia potrzeby utrzymania ochrony tymczasowej. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie wskazał istotnych nowych okoliczności, które miały miejsce po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z dnia 20 kwietnia 2022 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Przesłankami wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazywane okoliczności powinny kwestionować ziszczenie się tych przesłanek. Wnioskodawca nie odnosi się natomiast do nich w żaden sposób. Swoje uwagi koncentruje na wywodach organu stwierdzającego, że w sprawie nie zachodzą przesłanki warunkujące wydanie zezwolenia na odstępstwo od zakazów obowiązujących w stosunku do chronionych gatunków płazów i gadów występujących na terenie inwestycji, uchylenie zaś postanowienia objętego wnioskiem umożliwi dalszą realizację inwestycji.
Faktem jest, że wyrokiem z dnia 9 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał niezasadność skargi P. w G. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 21 października 2021 r. w przedmiocie wydania zezwolenia na czynności podlegające zakazom w stosunku do chronionych gatunków płazów i gadów w związku z realizacją inwestycji. Z uwagi jednak, że od tego wyroku została wniesiona skarga kasacyjna, wyrok ten jest nieprawomocny. Tym samym kwestia badania legalności decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 21 października 2021 r. nie została zakończona, taka sytuacja miała miejsce w dacie wydawania postanowienia dnia 20 kwietnia 2022 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji i taka sytuacja istnieje nadal, do chwili rozpoznania skargi kasacyjnej. Dlatego też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności podniesione w obecnie rozpoznawanym wniosku nie dają podstawy do uchylenia postanowienia z dnia 20 kwietnia 2022 r. Należy bowiem przyjąć, że wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności nie można zakwalifikować jako mających istotne znaczenie i wpływ na rozpoznanie wniosku o uchylenie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.
Należy także zwrócić uwagę, że z mocy art. 61 § 6 powołanej ustawy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę;
2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Ponieważ w przedmiotowej sprawie wyrokiem z dnia 9 maja 2022 r. skargę oddalono, w świetle powołanego wyżej art. 61 § 6 pkt 2 moc postanowienia tymczasowego z dnia 20 kwietnia 2022 r. trwa nadal.
W konsekwencji treści art. 61 § 6 powołanej ustawy wnioskodawca może rozważyć zwrócenie się do Prezesa Izby Ogólnoadministracyjnej z prośbą o potraktowanie sprawy ze skargi kasacyjnej P. w G., jako uzasadnionego przypadku i rozpoznanie sprawy poza kolejnością wpływu (§ 26 ust. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego – Dz. U. poz. 1202 z późn. zm.).
Z przedstawionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 61 § 4 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.