Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 18 lipca 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 80/24, uwzględnił skargę Fundacji [...] na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Prezydent [...].
Wnioskiem z dnia 23 października 2024 r. Stowarzyszenie [...], na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), wniósł do sprawy ze skargi kasacyjnej Prezydenta [...] wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony. W uzasadnieniu podniosło, że jego misją jest działalność na rzecz upowszechniania i realizacji idei dobrego rządzenia poprzez doprowadzenie do przejrzystości i rozliczalności instytucji publicznych oraz wzmacnianie obywatelskiej świadomości własnych praw. Jednym z głównych celów jest nadzór obywatelski nad realizacją art. 61 Konstytucji RP oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stowarzyszenie prowadzi poradnictwo w zakresie spraw związanych z prawem do informacji publicznej.
Ponadto działalność Stowarzyszenia polega na przeciwdziałaniu złym praktykom organów władzy publicznej, skutkującym nadmiernym i bezpodstawnym ograniczeniom prawa do informacji. Rozpoznawana sprawa dotyczy bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, a zatem jej przedmiot jest wprost związany z celami statutowymi Stowarzyszenia. Doświadczenie organizacji społecznej w zakresie stosowania oraz stania na straży realizacji konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, przemawiają za dopuszczeniem Stowarzyszenia do niniejszego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w postępowaniu może zgłosić (...) organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa, warunkami dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu są: (1) jej status, (2) fakt, że zakres jej statutowej działalności ma związek z przedmiotem postępowania, do którego próbuje wstąpić, (3) to, że jej udział w postępowaniu sprzyja realizacji sądowej kontroli administracji, a także (4) to, że za wstąpieniem organizacji do postępowania, przemawia cel publiczny, dla którego została powołana (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Stowarzyszenie w złożonym wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykazało, że zaszły ww. przesłanki. Mianowicie: posiada status organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a. Za dopuszczeniem Stowarzyszenia przemawiają również jego cele statutowe, które obejmują: upowszechnianie i ochronę wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich; działania wspomagające rozwój demokracji w zakresie swobodnego dostępu do informacji publicznej, działania na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Prezydenta [...] w udostępnieniu informacji publicznej. Zatem zakres działalności statutowej Stowarzyszenia ma związek z przedmiotem zaskarżenia. Ponadto, nie stwierdzono, że organizacja ta działa jedynie w celu zaspokojenia swoich partykularnych celów. W ocenie NSA, dopuszczenie Stowarzyszenia do niniejszego postępowania przyczyni się do zapewnienia szerszej kontroli administracji publicznej, a zatem za udziałem tej organizacji w sprawie przemawia również interes społeczny.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.