Uzasadnienie
Postanowieniem z 9 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. Z. na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa Jabłonna w przedmiocie rozpoznania wniosku z 14 kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 15 lipca 2022 r., wniesionym za pośrednictwem platformy e-PUAP, A. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa Jabłonna w przedmiocie rozpoznania wniosku z 14 kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, które dotyczyło przesłania kopii umowy dzierżawy nieruchomości na cele rekreacyjno-wypoczynkowe Federacji Rosyjskiej zawartej w 2009 r. wraz z wszystkimi załącznikami do tej umowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując że nie pozostaje w bezczynności, bowiem 15 czerwca 2022 r. wydał decyzję nr 6, którą odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej w zakresie kopii umowy dzierżawy zawartej z Ambasadą Federacji Rosyjskiej.
W ocenie Sądu pierwszej instancji w sprawie istotne znaczenie ma fakt, że skarżący wniósł skargę na bezczynność organu już po wydaniu przez organ decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Tym samym Nadleśniczy Nadleśnictwa Jabłonna przed wniesieniem skargi na bezczynność do Sądu pierwszej instancji zakończył postępowanie zainicjowane ww. wnioskiem. Sąd ten podniósł, że w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.").
Okoliczność, że skarżący wniósł do sądu skargę na bezczynność organu już po wydaniu decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, stanowi w ocenie Sądu pierwszej instancji przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi, która to mieści się w kategorii "innych przyczyn" wskazanych w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiódł skarżący reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając je w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie merytoryczne skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Nadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz zrzekł się rozprawy.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to: art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., art. 58 § 3 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 39 § 1-3 k.p.a. i art. 109 k.p.a. – przez niezasadne odrzucenie skargi skarżącego na bezczynność organu z powołaniem się na okoliczność jakoby organ wydał, a więc i doręczył, decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej przed wniesieniem skargi na bezczynność, chociaż decyzja ta nigdy skarżącemu doręczona nie została.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, bowiem uznał, że została ona wniesiona po wydaniu przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Jabłonna decyzji o odmowie udostepnienia informacji publicznej w sprawie z wniosku skarżącego z 14 kwietnia 2022 r. Na poparcie swojego rozstrzygnięcia powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19. Należy jednak zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd ten nie przytoczył precyzyjnie treści ww. uchwały, która brzmi: "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Mianowicie Sąd pierwszej instancji pominął w swych rozważaniach, że w ww. uchwale mowa jest o wydaniu decyzji ostatecznej.
Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa skarga na bezczynność została wniesiona przez skarżącego do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu w dniu 15 lipca 2022 r., w sytuacji w której decyzją nr 6 z 15 czerwca 2022 r. organ wydał ww. rozstrzygnięcie. Należy jednak zwrócić uwagę, że w aktach brakuje potwierdzenia doręczenia decyzji wnioskodawcy. Z akt wynika również, że Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z 17 sierpnia 2022 r. wprawdzie wezwał organ do nadesłania zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącego ww. decyzji, lecz w odpowiedzi z 7 września 2022 r. Nadleśniczy wyjaśnił, że korespondencja do A. Z., zgodnie z jego żądaniem, kierowana była na skrytkę pocztową, stąd też niemożliwe jest nadesłanie zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. Powyższych okoliczności nie wziął pod uwagę Sąd pierwszej instancji, a są ona istotne z punktu widzenia oceny ww. decyzji jako decyzji ostatecznej.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.; zwanej dalej "u.d.i.p.") do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio (ust. 1). Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (ust. 2).
Z kolei art. 16 u.d.i.p. stanowi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (ust. 1). Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni;
2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji (ust. 2).
Z powyższych przepisów wynika, że występujący w niniejszej sprawie w roli organu Nadleśniczy, w przypadku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej powinien odpowiednio zastosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc i przepisy o doręczeniach przewidziane w tym kodeksie. Należy zwrócić uwagę, że określona we wniosku forma przekazania (przesłania) informacji wiąże organ jedynie co do czynności materialno-technicznej, w wyniku której następuje udostępnienie żądanej informacji, natomiast w przypadku gdy organ dopatrzył się podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., zastosowanie będą miały przepisy k.p.a. Skoro tak, to wówczas decyzja taka, aby stanowiła wiążące rozstrzygnięcie, winna być doręczona stronie na zasadach określonych przepisami k.p.a. ze wszystkimi tego konsekwencjami.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Powyższy przepis na mocy art. 166 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio do postanowień.
Z uwagi na fakt, iż Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu w ogóle nie poruszył wyżej opisanych kwestii związanych z prawidłowością doręczenia skarżącemu decyzji przez organ, a co za tym idzie również i kwestii ostateczności tejże decyzji, to na uwzględnienie zasługiwał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. (w zw. z art. 166 p.p.s.a.). Sąd ten co najmniej przedwcześnie odrzucił przedmiotową skargę.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.
- - ---------------------- 4