Uzasadnienie
Wyrokiem z 3 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K.J. (dalej: skarżący) na zarządzenie pokontrolne Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi z [...] września 2019 r. w przedmiocie przetwarzania odpadów.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w okresie od 16 lipca do 11 września 2019 r., Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Łodzi przeprowadził w zakładzie należącym do skarżącego kontrolę przestrzegania wymagań wynikających z ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r. poz. 701 ze zm. – dalej: ustawa o odpadach). Z protokołu kontroli wynika, że skarżący prowadzi działalność polegającą na handlu wyrobami o przeznaczeniu wojskowym i policyjnym w tym używanymi pojazdami specjalistycznymi i częściami (podzespołami) do tych pojazdów oraz różnego rodzaju towarami zakupionymi od Agencji Mienia Wojskowego. Po zakupie pojazdy są pozbawiane wyposażenia, które następnie sprzedawane jest za pośrednictwem internetowych portali ogłoszeniowych. Opróżnione z wyposażenia pojazdy przekazywane są jako odpad podmiotom posiadającym zezwolenia.
Zarządzeniem pokontrolnym z [...] września 2019 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Łodzi (dalej "WIOŚ") nakazał skarżącemu bezzwłocznie:
- 1. zaprzestać przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia;
- 2. wytworzone odpady magazynować zgodnie z terminami określonymi w art. 25 ust. 4 ustawy o odpadach;
- 3. prowadzić ewidencję odpadów w postaci kart ewidencji odpadów dla wszystkich wytworzonych odpadów;
- 4. sporządzać i przedkładać marszałkowi województwa sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy.
W ocenie organu ustalenia kontroli pozwalają na stwierdzenie, że na terenie kontrolowanego zakładu dochodzi do przetwarzania odpadów w postaci pojazdów, polegającego na odzysku ich części przez przygotowanie do ponownego użycia. Przetwarzając odpady bez wymaganego zezwolenia kontrolowany naruszył przepisy art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach.
Skarżący wniósł skargę na powyższe zarządzenie pokontrolne do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że w sprawie z ustaleń organu wynika, że zakupione przez skarżącego pojazdy stały się odpadem z chwilą podjęcia przez skarżącego decyzji o tym, że nie będzie ich naprawiał i ponownie wykorzystywał, lecz że się ich pozbędzie po zdemontowaniu części, które mogą służyć do ponownego wykorzystania. Oznacza to, że w zakładzie skarżącego dochodziło do przetwarzania odpadów polegającego na odzyskiwaniu części nadających się do ponownego użycia. Uzyskiwanie z będących odpadem pojazdów części w celu ich dalszej odsprzedaży stanowiło przetwarzanie odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach. Skarżący nie dokonuje natomiast odzysku pojazdów.
Ponadto, w ocenie Sądu I instancji już pojazdy kupowane przez skarżącego zakwalifikować można do kategorii odpadów. Niezależnie jednak od przyjęcia, czy skarżący kupuje przedmioty będące odpadem, czy też stają się odpadem na skutek decyzji skarżącego o pozbyciu się zakupionych pojazdów, uzyskiwanie z tych pojazdów części w celu ich dalszej odsprzedaży stanowi przetwarzanie odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach i zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach i wymaga posiadania stosownego zezwolenia, którego skarżący nie posiadał.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) przez przyjęcie za podstawę wyroku ustaleń faktycznych innych niż przyjęte przez organ w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym;
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 133 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. jest takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadzi do przedstawienia przez wojewódzki sąd administracyjny stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach administracyjnych sprawy. Sąd I instancji nie przeprowadził tego rodzaju kontroli w tej sprawie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, zgodnie z którym skarżący prowadzi działalność polegającą na przetwarzaniu odpadów, a nie ich wytwarzaniu. Do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd I instancji w tym zakresie, w tym do wykładni stosownych przepisów ustawy o odpadach, Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości się odnieść, bowiem brak jest zarzutów kasacyjnych podnoszących naruszenie tych przepisów.
Natomiast nie można uznać, że Sąd I instancji dokonał własnych ustaleń faktycznych w tej sprawie. Sąd I instancji uznał, że ustalenia organu są prawidłowe, zauważając przy tym, że możliwa jest odmienna ocena prawna tych ustaleń w kontekście kwalifikacji zakupionych przez skarżącego pojazdów. Jednocześnie Sąd I instancji zaznaczył, że niezależnie od tej kwalifikacji prawnej (a przede wszystkim uznania, czy skarżący nabył pełnowartościowe pojazdy czy też odpady), prawidłowe jest stanowisko organu, że skarżący prowadził działalność polegającą na przetwarzaniu odpadów.
W związku z tym, wyrażenie tego rodzaju oceny prawnej nie stanowi naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. i nie może być kwestionowane zarzutem podnoszącym naruszenie tego przepisu. Kwestionując kwalifikację prawną przedmiotowych pojazdów oraz sposób gospodarki odpadami, skarżący powinien sformułować zarzuty podnoszące naruszenie odpowiednich przepisów ustawy o odpadach. Natomiast jak już wyżej wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do orzekania poza granicami skargi kasacyjnej.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.