Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 362/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. S. na bezczynność Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Spółka") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z [...] grudnia 2018 r.
Opisując stan faktyczny sprawy, Sąd I instancji wskazał, iż skarżący wnioskiem z [...] grudnia 2018 r. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie m.in. kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i obecnej eksploatacji urządzeń infrastruktury przesyłowej posadowionej na działkach będących jego własnością oraz wskazanie szczegółowego rodzaju, ilości oraz długości urządzeń, w szczególności linii przesyłowych posadowionych na jego działkach.
Mając na uwadze, bardzo ogólnikowy sposób sformułowania wniosku, obszerność żądanej informacji oraz fakt, że żądanie udostępnienia informacji publicznej zawarte zostało w piśmie zatytułowanym "wezwanie do zawarcia umowy", którego główne żądanie stanowił wniosek o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem, względnie usunięcie gazociągu z działki skarżącego, prawidłowo w ocenie Sądu I instancji Spółka, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429) dalej "u.d.i.p." wezwała skarżącego do uszczegółowienia aspektów technicznych wniosku.
W odpowiedzi na uzupełniony wniosek Spółka z zachowaniem terminu [...] dni, udostępniła skarżącemu informacje, które posiadała wraz z informacją o niedysponowaniu innymi dokumentami.
Zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie, Spółce nie można zarzucić bezczynności – udzieliła posiadane informacje, jednocześnie informując o braku posiadania pozostałej dokumentacji, co z uwagi na upływ ponad [...] lat, zmiany ustroju państwa i podmiotów zarządzających gazociągiem uwiarygadnia możliwość zgubienia lub zniszczenia żądanych dokumentów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. S. Zaskarżając go w całości, zarzucił naruszenie:
1/ przepisów prawa materialnego, tj.:
- - art. 4 ust. 3 u.d.i.p. w drodze uznania, że lakoniczne stanowisko Spółki, że w jej zasobach nie zachowały się dokumenty stanowiące informację publiczną spełnia przesłankę niniejszego przepisu prawnomaterialnego w drodze uznania przez Sąd I instancji faktu braku posiadania wskazanej dokumentacji przez organ, podczas gdy Spółka w żaden sposób nie wskazała ani nie uprawdopodobniła jakie kroki zostały podjęte w celu odnalezienia żądanej dokumentacji;
- - art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w drodze uznania, że organ nie dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia żądanej informacji publicznej;
2/ przepisów postępowania:
- - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a oraz w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo nierozpoznania całego materiału dowodowego, rozpoznania materiału dowodowego z pominięciem zasady jego swobodnej oceny, uwidaczniającej się w szczególności pominięciem stanowiska skarżącego w przedłożonej dokumentacji, a w szczególności treści pierwotnego wniosku, który zawierał również wezwanie do przedłożenia dokumentacji eksploatacyjnej infrastruktury przesyłowej objętej ww. wnioskiem oraz pisma organu do skarżącego z [...] maja 2019 r. co skutkowało oddaleniem skargi w drodze uznania, iż lakoniczne stanowisko organu spełnia przesłankę przepisu art. 4 ust. 3 u.d.i.p. w drodze uznania przez Sąd I instancji faktu braku posiadania przez Spółkę wskazanej dokumentacji, podczas gdy w żaden sposób nie udowodniła ona jakie kroki podjęła w celu jej odnalezienia.
W oparciu o powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku a następnie: stwierdzenie bezczynności Spółki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p.; zobowiązanie Spółki do udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem w terminie [...] dni od uprawomocnienia się wydanego wyroku. Ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania. Nadto skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych oraz zrzekł się rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka podtrzymując stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, a tym samym Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania zmierzają do podważenia stanowiska Sądu I instancji, że Spółka nie posiadała żądanej informacji, o czym poinformowała wnioskodawcę, konsekwencją czego było uznanie, że nie pozostaje ona w bezczynności.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, należy zwrócić uwagę, że nie wykazano aby mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim błędny jest zarzut naruszenia przepisów ustrojowych – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r., który reguluje zakres kognicji sądów administracyjnych. Skarżący kasacyjnie nie zdołał wykazać, aby Sąd I instancji wykroczył poza te granice, orzekał w innej sprawie albo nie przeprowadził kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim wynik kontroli znajduje wyraźne potwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w którym opisano ten proces, jego efekt oraz przesłanki oceny legalności działania Spółki. Przy czym podkreślić należy, że przedmiotowe przepisy ustrojowe w zasadzie nie mogą być naruszone w sposób przedstawiony w skardze kasacyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko zgodnie z którym naruszenie art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sąd administracyjny rozpoznając skargę, przyjął do oceny zaskarżonego aktu, czynności organu inne kryterium aniżeli zgodność z prawem (por wyrok NSA z [...] lipca 2016 r., sygn. akt [...]).
Sąd I instancji nie uchybił również przepisom określającym zakres kognicji sądów administracyjnych, tj. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz przepisom wynikowym tj. art. 149 § 1 i art. 151 p.p.s.a., które nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacji, ponieważ należy powiązać je z właściwymi przepisami, których naruszenie prowadziło do ich zastosowania (najczęściej prawa materialnego). Przepisem takim nie jest przywołany w dalszej części zarzutu przepis ustawy procesowej, art. 134 § 1 p.p.s.a. normujący regułę działania sądu z urzędu, który swą oceną objął wszystkie konieczne elementy stanu faktycznego i prawnego, czemu dał wyraz w motywach uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Chybiony jest także zarzut naruszenia przywołanych przepisów k.p.a, które w tego rodzaju sprawach nie mają zastosowania, ponieważ przepisy k.p.a. stosuje się wyłącznie w przypadku wydania decyzji (odmownych i umarzających postępowanie – art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, w razie nieposiadania żądanych danych zobowiązany nie wydaje decyzji, tylko pismem informuje o powyższym fakcie. W konsekwencji należało przyjąć, że w skardze kasacyjnej nie podniesiono skutecznych zarzutów naruszenia przepisów postępowania na podstawie których Sąd I instancji ustalił stan faktyczny będący podstawą zastosowania prawa materialnego.
Zarzuty naruszenia prawa materialnego również okazały się nieuzasadnione. Przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. stanowi wprost, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Nie można zarzucić podmiotowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej bezczynności w rozpoznaniu wniosku wówczas, gdy wyraźnie powiadomił wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji oraz wyjaśnił dlaczego. Przy czym nie jest rzeczą sądu administracyjnego weryfikacja prawdziwości twierdzenia zobowiązanego w tym zakresie (por. wyrok NSA z [...] sierpnia 2015 r., sygn. akt [...]). Brak jest w tym przedmiocie właściwych instrumentów prawnych. Jeżeli zatem podmiot do którego się zwrócono podaje, że nie posiada żądanej informacji, to nie można od niego wymagać i zobowiązywać do uwzględnienia żądania ich udostępnienia. W razie natomiast złożenia nieprawdziwego oświadczenia w tym zakresie istnieją środki, w tym karne, czy inne pozwalające na weryfikację tego stanowiska.
W niniejszej sprawie Spółka wyjaśniła, że innych dokumentów nie posiada, a mając na uwadze, że wniosek dotyczył dokumentacji i decyzji na podstawie których posadowiono na nieruchomości skarżącego urządzenia ponad [...] lat temu, to ich brak jest prawdopodobny. Skoro w tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd I instancji stwierdził, że Spółka nie posiada informacji żądanej we wniosku, co uniemożliwiło jej udostępnienie, to nie sposób zarzucić mu, że dokonał błędnej wykładni art. 4 ust. 3 u.d.i.p. lub niewłaściwie go zastosował.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Spółka odpowiadając na uzupełniony wniosek zachowała bowiem [...] dniowy termin.
Z powyższych powodów skarga kasacyjna jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.