Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt III SAB/Gl 172/23, oddalił skargę B.P. na bezczynność Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca.
Wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2024 r. Stowarzyszenie [...], na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony. W uzasadnieniu podniosło, że jego misją jest działalność na rzecz upowszechniania i realizacji idei dobrego rządzenia poprzez doprowadzenie do przejrzystości i rozliczalności instytucji publicznych oraz wzmacnianie obywatelskiej świadomości własnych praw. Jednym z głównych celów jest nadzór obywatelski nad realizacją art. 61 Konstytucji RP oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rozpoznawana sprawa dotyczy bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, a zatem jej przedmiot jest wprost związany z celami statutowymi Stowarzyszenia. Doświadczenie organizacji społecznej w zakresie stosowania oraz stania na straży realizacji konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, przemawiają za dopuszczeniem Stowarzyszenia do niniejszego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w postępowaniu może zgłosić (...) organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa, warunkami dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu są: (1) jej status, (2) fakt, że zakres jej statutowej działalności ma związek z przedmiotem postępowania, do którego próbuje wstąpić, (3) to, że jej udział w postępowaniu sprzyja realizacji sądowej kontroli administracji, a także (4) to, że za wstąpieniem organizacji do postępowania, przemawia cel publiczny, dla którego została powołana (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Stowarzyszenie w złożonym wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykazało, że zaszły ww. przesłanki. Mianowicie: posiada status organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a. Za dopuszczeniem Stowarzyszenia przemawiają również jego cele statutowe, które obejmują: upowszechnianie i ochronę wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji w zakresie swobodnego dostępu do informacji publicznej. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
Zatem zakres działalności statutowej Stowarzyszenia ma związek z przedmiotem zaskarżenia. Ponadto, nie stwierdzono, że organizacja ta działa jedynie w celu zaspokojenia swoich partykularnych celów. W ocenie NSA, dopuszczenie tej organizacji do postępowania przyczyni się do zapewnienia szerszej kontroli administracji publicznej.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.