Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 2 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 3886/21

Uzasadnienie

Wyrokiem z 1 lipca 2020 r. (sygn. akt II SAB/Wa 162/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi C. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z 15 listopada 2018 r. dotyczącego wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity na dzień orzekania przez WSA Dz.U. z 2019 poz. 2167 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), 1. zobowiązał Komendanta Głównego Policji do rozpoznania wniosku skarżącej C. S. z dnia 15 listopada 2018 r. dotyczącego wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdził że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu wyroku podano, że w piśmie z 15 listopada 2018 r. skarżąca wystąpiła do Komendanta Głównego Policji o ponowne ustalenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy należnego z tytułu służby w Policji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). W odpowiedzi Komendant Główny Policji w piśmie z 15 marca 2019 r. podał, że wniosek skarżącej nie może być zrealizowany, bowiem brak jest podstaw prawnych do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego i sytuacja taka będzie miała miejsce aż do czasu ustanowienia przez ustawodawcę przepisu prawa, w którym wskazane zostanie, jak należy obliczać ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. W piśmie z 9 grudnia 2019 r. skarżąca wystąpiła z ponagleniem, lecz organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

W skardze na przewlekłość skierowanej do WSA skarżąca wniosła o zobowiązanie Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia jej wniosku, zobowiązanie organu do stwierdzenia albo uznania przysługującego jej uprawnienia dotyczącego wypłaty różnicy wynikającej z ponownego przeliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy oraz stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Uwzględniając skargę WSA stwierdził, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ponowne ustalenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w dniu 15 listopada 2018 r. Natomiast do dnia wniesienia skargi, tj. do 12 lutego 2020 r., a także do dnia wyrokowania przez Sąd 1 lipca 2020 r. sprawa nie została zakończona. W tej sytuacji WSA uznał, że zachowanie Komendanta Głównego Policji mieści się w zakresie pojęcia przewlekłości, gdyż pomimo złożonego wniosku organ nie dokonał niezwłocznie czynności materialnotechnicznej w postaci wypłaty żądanego świadczenia, ani też nie wydał, w przewidzianym przez k.p.a. terminie, postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.), czy też decyzji o odmowie wyrównania wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe. Wskazano, że nawet gdyby przyjąć, że w obecnym stanie prawnym brak jest normy prawnej umożliwiającej merytoryczne rozpatrzenie wniosku strony skarżącej, to właściwy organ nie może poprzestać na skierowaniu do strony pisma informacyjnego w odpowiedzi na wniosek inicjujący postępowanie administracyjne, lecz winien odmówić wszczęcia postępowania na mocy art. 61a § 1 k.p.a., wydając w tym przedmiocie postanowienie.

Przy czym podano, że w ocenie WSA Komendant posiadał możliwość merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony skarżącej. Wskazano, że w powołanym przez skarżącą wyroku TK stwierdził, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161, ze zm., dalej jako: u.o.P.) w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdaniem drugim Konstytucji RP i z dniem opublikowania wyroku, a więc z dniem 6 listopada 2018 r., przepis w tej części utracił moc. WSA podzielił stanowisko prezentowane przez inne składy orzecznicze sądów administracyjnych, że istnieje możliwość wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy bez konieczności podejmowania przez ustawodawcę działań o charakterze legislacyjnym na skutek wyroku TK.

Wskazano bowiem, że wyrok TK jest bowiem zakresowy, a więc art. 115a u.o.P. obowiązuje w dalszym ciągu i może stanowić podstawę rozstrzygania o ekwiwalencie pieniężnym za niewykorzystany urlop. Zdaniem WSA organ administracji publicznej orzekający na podstawie art. 115a u.o.P. musi zrekonstruować jego treść zgodnie z wyrokiem TK i przyjąć, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusza jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Wskazano, że ilość dni roboczych w każdym roku kalendarzowym jest okolicznością faktyczną możliwą do ustalenia w oparciu o kalendarz na dany rok i przepisy ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, zaś pobierane przez funkcjonariusza wynagrodzenie w danym roku kalendarzowym należy do danych posiadanych przez organ policyjny. W tej sytuacji jakiekolwiek wątpliwości co do sposobu, w jaki współczynnik dni roboczych powinien zostać ustalony, nie mogą uniemożliwiać realizacji gwarantowanego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariuszy Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania.

Podano, że wprawdzie zalecana byłaby inicjatywa ustawodawcza, gdyż w myśl zasady legalizmu organy zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa, jednakże zasadne jest odwołanie się wprost do stanowiska TK, skoro pozwala ono na zrekonstruowanie treści normatywnej przepisu art. 115a u.o.P. w zakresie sposobu obliczania wysokości przedmiotowego świadczenia. Skoro zatem organ do dnia wniesienia skargi nie odniósł się do wniosku w jednej z dopuszczalnych form załatwienia sprawy (tj. decyzji odmawiającej przyznania świadczenia, czy też czynności materialno-technicznej polegającej na przeliczeniu i wypłacie z tego tytułu stosownej kwoty), to doszło do zarzucanej skargą przewlekłości prowadzonego postępowania. Przy czym WSA uznał, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ udzielił w ustawowym terminie odpowiedzi na wniosek, pozostając w błędnym przekonaniu, że wystosowana do strony skarżącej informacja pisemna jest wystarczająca, co nie świadczy o złej woli organu ani o lekceważącym traktowaniu strony skarżącej i ciążących na organie obowiązkach.

Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiódł Komendant Główny Policji, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez:

1. - błędne uznanie, że doszło do bezczynności organu w sytuacji i przekroczenia terminów na załatwienie sprawy określonych w art. 35 § 1 i 3 k.p.a., w której organ nie miał możliwości wydania rozstrzygnięcia w ustawowym terminie, gdyż w obowiązującym stanie prawnym występuje luka prawa, która nie pozwala na wydanie decyzji zgodnej z żądaniem strony, co mogło stanowić przyczynę niezależną od organu w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a., nadto poprzez uznanie, iż pismo organu z 15 marca i 30 grudnia 2019 r. nie zniosły stanu bezczynności, co zdaniem WSA stanowiło naruszenie art. 12 k.p.a. oraz art. 35 § 1 i 3 k.p.a., co mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. (art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. i art. 35 § 1 i 3 k.p.a.);
2. - zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku strony skarżącej z 15 listopada 2018 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, pomimo że stan prawny sprawy, wynikający z treści art. 115a w związku z art. 190 ust. 1 i 4 oraz art. 87 ust. 1 i art. 66 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. nie dawał podstaw do orzekania w przedmiocie rozpoznania wniosku z 15 listopada 2018 r. o ponowne naliczenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy, gdyż wynikającą z 66 ust. 2 Konstytucji RP regułę cechuje zbyt duża ogólność, czego WSA wbrew regule określonej art. 141 § 4 p.p.s.a. i w art. 134 § 1 p.p.s.a. nie wziął pod uwagę, co mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. (art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a.),
3. - zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywodów dotyczących sposobu interpretacji art. 115a u.o.P., które z racji wytyczonych granic sprawy nie mogły stanowić przedmiotu rozważań WSA i związanie organu przez WSA w/w interpretacją, co mogło mieć na wynik zaskarżonego wyroku, tj. (art. 141 § 4 p.p.s.a. w z art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do rozpoznania WSA, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu powyższych zarzutów wskazano, że w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy jedyną czynnością, jaka była możliwa i zasadna było poinformowanie skarżącą o przeszkodach uniemożliwiających wydanie rozstrzygnięcia, gdyż aktualnie obowiązująca treść art. 115a u.o.P. nie może stanowić podstawy prawnej do prawidłowego określenia współczynnika, według którego należało obliczać wysokość należności określonych w art. 114 ust. 1 pkt 2 u.o.P., a w myśl wskazań WSA jedynym rozwiązaniem byłoby wydanie decyzji odmownej. Podano, że w chwili obecnej została uchwalona ustawa, która wprowadza rozwiązania mające na celu wykonanie orzeczenia TK, gdyż z dniem 1 października 2020 r. w życie weszła ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych ustaw, określająca nowe zasady obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Zatem zdaniem organu oczekiwanie na reakcję ustawodawcy było uzasadnione. Zdaniem skarżącego kasacyjnie naruszenie przepisów wskazanych w wyroku zachodzi wówczas, gdy organ mimo możliwości orzekania nie czyni tego, a w niniejszej sprawie taki stan nie zachodzi. Podniesiono, że WSA w ogóle pominął argumentację organu zawartą w odpowiedzi na skargę co do istnienia stanu prawnego niepozwalającego na podjęcie rozstrzygnięcia, a brak ten spowodował, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest niepełne i nie oddaje istoty sprawy. Zarzucono, że WSA przedstawił własny pogląd prawny w zakresie interpretacji art. 115a u.o.P. w zw. art. 66 ust. 2 Konstytucji RP oraz orzeczeniem TK, a związku z tym sprawa o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, jeśli do niej dojdzie, wraz z niniejszą sprawą będzie stanowić zespół zdarzeń wyznaczających granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a., zaś organ w takim wypadku byłby związany oceną prawną wyrażoną przez Sąd I instancji, co narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Zarządzeniem z 4 stycznia 2023 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) skierowała sprawę na posiedzenie niejawne, informując strony o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 wyżej powołanej ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Strony w niniejszej sprawie zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu przez Naczelny Sąd Administracyjny, że rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne.

Wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.

Podnieść należy, że przewlekłe prowadzenie postępowania może zostać stwierdzone w przypadku, gdy organ, mając kompetencje do wydania konkretnego aktu bądź podjęcia określonej czynności, nie realizuje tych kompetencji w zgodzie z prawnymi standardami szybkości i efektywności postępowania określonymi w konkretnych przepisach prawa. Zatem zarzut błędnego stwierdzenia przez Sąd przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie musi obejmować łączne wskazanie tych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które stanowiły podstawę do orzekania przez Sąd w tego rodzaju sprawie oraz przepisów, których prawidłowe zastosowanie uwalniałoby go z zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania.

Przede wszystkim podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącego kasacyjnie organu, że na dzień orzekania przez WSA brak było w systemie prawnym normy ustawowej odnoszącej się do ustalania należnego ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Słusznie bowiem wskazał Sąd I instancji, że podstawa prawna do ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy pozostała w systemie prawnym i jest nią art. 115a u.o.P., który zachował walor konstytucyjności w odniesieniu do prawa policjantów zwalnianych ze służby do ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego.

Natomiast niekonstytucyjność dotyczyła jednego elementu powołanego przepisu, a mianowicie wskazanego w nim ułamka. Wprawdzie ten element jest niezbędny do obliczenia kwoty ekwiwalentu, jednak to, jaki sposób ustalenia ekwiwalentu jest właściwy i pozostający w zgodzie z Konstytucją RP wynika jednoznacznie z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wskazał, że "świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 u.o.P., który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze". Podkreślić przy tym należy, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma znaczenie dla rozstrzygania spraw indywidualnych.

Zatem w razie braku reakcji ustawodawcy przyjmuje się, że należy odkodować podstawę prawną z tych przepisów normujących daną instytucję materialnoprawną, które nie utraciły cechy zgodności z Konstytucją (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2002 r. sygn. akt P 7/00, OTK-A 2002/2/13). W tych okolicznościach WSA zasadnie uznał, że doszło do przewlekłości postępowania. W związku z tym nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a.

Ponadto należy wskazać, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Przy czym naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Natomiast za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (por. wyrok NSA z 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07, wyrok NSA z 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11). Zatem rozpatrując zarzut naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny jest zobowiązany jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane prawem i pozwala na odtworzenie sposobu rozumowania WSA, a także na ocenę prawidłowości przesłanek podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a, które skarżący kasacyjnie organ upatruje w wyjściu poza granice sprawy i zawarciu w uzasadnieniu wyroku wywodów dotyczących sposobu interpretacji art. 115a u.o.P. oraz związaniu organu dokonaną wykładnią wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się takich sformułowań w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które świadczyłyby o tym, że WSA przesądził o sposobie załatwienia wniosku przez organ. Rzeczywiście Sąd I instancji w uzasadnieniu swojego wyroku powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, a także dokonał analizy stanu prawnego istniejącego po wydaniu wyroku przez TK, ale jeszcze przed wejściem w życie przepisów ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610), gdyż na dzień orzekania przez WSA ustawa ta nie obowiązywała.

Jednak rozważania te miały na celu wyłącznie wykazanie, że wbrew twierdzeniom organu, istniała podstawa prawna do załatwienia wniosku o wypłatę ekwiwalentu. Przy czym WSA stwierdził, że doszło do przewlekłości postępowania, gdyż do dnia wniesienia skargi organ nie odniósł się do wniosku strony w formie procesowej, tj. decyzji odnawiającej przyznanie świadczenia, czy też czynności materialno-technicznej polegającej na przeliczeniu i wypłacie stosownej kwoty. Zatem WSA stwierdził jedynie, że obowiązkiem organu było właściwe załatwienie wniosku, uznając, że nie jest wystarczające w tym zakresie jedynie pisemne poinformowanie strony o braku regulacji ustawowych, nie rozstrzygając jednak o sposobie jego załatwienia. Zatem z tak sformułowanego uzasadnienia wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji nakazał organowi załatwienie sprawy w określony sposób, pozytywny lub negatywny dla wnioskodawcy.

Nie może także odnieść skutku zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 12 i art. 35 § 1 i 3 k.p.a. Jak wskazano wyżej, brak uregulowań ustawodawczych, wobec jednoznacznej treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., nie zwalniał organu z załatwienia przedmiotowego wniosku, w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a., a także działania zgodnie z zasadą szybkości postepowania, określoną w art. 12 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela bowiem stanowiska skarżącego kasacyjnie organu, że zaniechanie ustawodawcy należy zakwalifikować do przyczyn niezależnych od organu, a opóźnień z tego powodu, stosownie do art. 35 § 5 k.p.a. nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy. Jak bowiem wskazano wyżej, brak uregulowań ustawodawczych, wobec jednoznacznej treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., nie zwalniał organu z terminowego załatwienia przedmiotowego wniosku.

Należy przy tym podkreślić, że w doktrynie prezentowany jest pogląd, że "tezę, iż sądy mają powinność realizacji wyroków TK, wspierają również zasady państwa prawnego, szczególnie zasada zaufania obywatela do państwa i prawa oraz wymóg ochrony praw i wolności konstytucyjnych. Gdyby bowiem sąd mógł pominąć treść wyroku TK, ochrona tych praw byłaby iluzoryczna. Jeden ze środków ochrony tych praw wymieniony w art. 77 ust. 2 – prawo do sądowej ochrony praw i wolności konstytucyjnych, byłby nieskuteczny, gdyby sąd mógł pomijać judykaty organu, który kontroluje konstytucyjność prawa, współsprawując w tym zakresie wymiar sprawiedliwości. W końcu nie sposób wyobrazić sobie skutecznej ochrony praw i wolności na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, gdyby po uwzględnieniu skargi konstytucyjnej sąd rozpoznający ponownie sprawę mógł ignorować orzeczenie trybunalskie" (por. "Następstwa wyroków Trybunału Konstytucyjnego w procesie sądowego stosowania prawa", Michał Jackowski, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2016, s.116).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższy pogląd należy odnieść również do organów stosujących prawo, a podzielając go w pełni stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy w danej sprawie znajdują zastosowanie przepisy prawa, co do których TK orzekł o ich niekonstytucyjności, to obowiązkiem tak organów, jak i sądów, jest konieczność jego uwzględnienia i na jego podstawie zrekonstruowania normy prawnej, której treść będzie odpowiadać zgodności z Konstytucją RP. Niedopuszczalne jest niejako założenie z góry (przed podjęciem jakiejkolwiek próby odkodowania normy w jej brzmieniu konstytucyjnym), że wyroki TK określonego rodzaju, na przykład zakresowe, nie podlegają wykonaniu przez sądy do momentu uchwalenia przez ustawodawcę brakującej części regulacji.

W tych okolicznościach nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.