Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 lipca 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 258/20 oddalił skargę R.S. na bezczynność Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 lutego 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R.S. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3, art. 4 ust. 1, art. 6 i art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej w skrócie "u.d.i.p.") oraz art. 61 ust 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że zdjęcia i nagrania audiowizualne nie stanowią informacji publicznej oraz są pozbawione waloru oficjalności, a tym samym nieprawidłowe przyjęcie, że nie podlegają one udostępnieniu w trybie i na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej, co doprowadziło do braku uznania bezczynności organu przez Sąd pierwszej instancji przy rozpoznaniu wniosku skarżącego.
Wskazując na powyższy zarzut, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych i przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionego w niej zarzutu.
Szef Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego kasacyjnie stwierdził, że jest on niezasadny, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd pierwszej instancji.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku R.S. z dnia 10 lutego 2020 r. Wnioskiem tym zwrócił się on o udostępnienie informacji publicznej "w postaci zdjęć oraz nagrań audio-wideo z zaprzysiężenia nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Pawłowicz, Piotrowicz)".
W sprawie nie jest sporne, iż Szef Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Spór dotyczy natomiast tego, czy spełniony został zakres przedmiotowy u.d.i.p., a więc czy żądana przez R.S. informacja ma charakter informacji publicznej.
Zakres i charakter prawa do informacji publicznej określają art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Przepisy te stanowią, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu.
Konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej zostało skonkretyzowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Natomiast w świetle art. 7 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia. Pojęcie "kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów" obejmuje Sejm, Senat oraz organy stanowiące gmin, powiatów i województw (tak: M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 61, Warszawa 2016, Legalis).
W konsekwencji uznać należy, iż obowiązek udostępniania materiałów audiowizualnych i teleinformatycznych związanych z działalnością władzy publicznej dotyczy jedynie podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3. Do podmiotów tych nie zalicza się zatem Prezydenta RP, przed którym osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego składa ślubowanie, jak również Kancelarii Prezydenta RP, która jest aparatem pomocniczym Prezydenta RP, zapewniającym realizację jego konstytucyjnych i ustawowych obowiązków – bowiem nie są oni kolegialnymi organami władzy publicznej pochodzącymi z powszechnych wyborów.
Tym samym zdjęcia oraz nagrania z zaprzysiężenia nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego nie są objęte zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej, przez co wniosek R.S. prawidłowo został przez organ załatwiony pismem informacyjnym z dnia 28 lutego 2020 r.
Niezależnie od powyższego, stwierdzić należy, iż na stronie internetowej Prezydenta RP został umieszczony stosowny komunikat dotyczący faktu i okoliczności zaprzysiężenia wskazanych przez wnioskodawcę osób na sędziów Trybunału Konstytucyjnego, co wyczerpywało prawo do informacji publicznej w tym zakresie. Żadne przepisy nie nakładają na Kancelarię Prezydenta RP wymogu sporządzenia zdjęć i nagrań z zaprzysiężenia sędziów Trybunału Konstytucyjnego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej kasacyjnie wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).