Uzasadnienie
Pismem z 25 kwietnia 2023 r Stowarzyszenie A. z siedzibą w W. (dalej: Stowarzyszenie), wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi kasacyjnej Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 20 października 2022 r., sygn. akt: II SAB/Op 50/22. Jako podstawę wniosku Stowarzyszenie wskazało art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że jego celem statutowym jest m.in. upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji, w tym działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej, działanie na rzecz efektywnego, praworządnego, przejrzystego i otwartego na kontrolę obywatelską gospodarowania majątkiem publicznym i zarządzania politykami publicznymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego może zgłosić organizacja społeczna, o której stanowi art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Powyższe oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, sąd musi zbadać, czy organizacja ta jest organizacją, o której stanowi art. 25 § 4 p.p.s.a. oraz czy przedmiotowa sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Jak wynika z § 8 Statutu Stowarzyszenia, jak również z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego (Dział 3 Rubryka 3), celem Stowarzyszenia jest upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji oraz wspieranie działań monitorujących i edukacyjnych, w szczególności podejmowanych przez członków i członkinie Stowarzyszenia i osoby z nimi współpracujące, na rzecz zwiększenia przejrzystości i uczciwości życia publicznego, w tym:
- 1. działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej;
- 2. działanie na rzecz efektywnego, praworządnego, przejrzystego i otwartego na kontrolę obywatelską gospodarowania majątkiem publicznym i zarządzania politykami publicznymi;
- 3. wspieranie merytoryczne i finansowe osób i organizacji w sprawowaniu kontroli obywatelskiej;
- 4. podejmowanie działań na rzecz propagowania etyki życia publicznego i aktywności służących przeciwdziałaniu korupcji.
Zgodnie z § 9 Statutu, Stowarzyszenie realizuje swoje cele przez działalność statutową polegającą m.in. na: doradztwie, wspieraniu oraz pomocy instytucjom lub osobom działającym w obszarze celów statutowych Stowarzyszenia (pkt 4), lub udzielaniu pomocy prawnej w zakresie realizacji celów statutowych Stowarzyszenia w postaci zapewnienia zastępstwa procesowego uprawnionych pełnomocników w postępowaniach sądowych i administracyjnych oraz doradztwa prawnego uprawnionych do tego osób (pkt 10).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazany powyżej zakres działalności statutowej Stowarzyszenia uwzględnia charakter przedmiotowej sprawy sądowoadministracyjnej dotyczącej udzielenia informacji o środowisku, ponieważ w statucie jako główny cel działalności zostały wskazane kwestie związane z problematyką dostępu do informacji publicznej. Powyższe ustalenia statutu, jak również działania Stowarzyszenia, polegające m. in. na udzielaniu pomocy prawnej w zakresie realizacji celów statutowych związanych z dostępem do informacji publicznej (której szczególnym rodzajem jest informacja o środowisku), legitymują Stowarzyszenie do występowania w charakterze uczestnika postępowania w tego typu sprawach.
Z tych względów i na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.