Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 3 lipca 2026 r., sygn. akt III OSK 48/26

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 września 2025 r. sygn. akt III SAB/Gl 651/24 oddalił skargę M. J. - redaktora naczelnego czasopisma [...] na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

M. J. - redaktor naczelny [...] (dalej: "skarżący", "skarżący kasacyjnie") wnioskiem z dnia 30 czerwca 2024 r. wystąpił do Prokuratora Rejonowego w [...] (dalej: "organ", "zobowiązany") o udostępnienie do wglądu w trybie art. 3a i art. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo Prasowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 1914) lub w jakimkolwiek innym akt zakończonego postępowania karnego o sygn. akt [...] wraz z prawem do wykonania zdjęć dokumentów z akt postępowania. Poza tym zażądał wyjaśnienia w jaki sposób organy ścigania doszły do konkluzji, że nie miało miejsce zdarzenie polegające na zamontowaniu na koszt miasta konstrukcji reklamowej przez Spółkę [...], skoro jest dokumentacja na montaż i zlecenie tej czynności przez władze miasta ww. spółce i umieszczenie plakatu wyborczego. Tym samym doszło do poniesienia kosztów kampanii wyborczej przez budżet miasta co stanowi naruszenie prawa.

W odpowiedzi z dnia 9 lipca 2024 r. organ powołał się na Uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., o sygn. akt I OPS 7/13 wyjaśniając, że akta postępowania karnego nie stanowią informacji publicznej.

Na bezczynność organu pismem z dnia 13 lipca 2025 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej: "u.d.i.p.") bez wątpienia Prokurator Rejonowy jest podmiotem publicznym, zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Należy bowiem zauważyć, że prokurator rejonowy jako jednostka organizacyjna prokuratury i podmiot wykonujący zadania publiczne w zakresie ochrony praworządności oraz czuwania nad ściganiem przestępstw podlega obowiązkowi udostępniania posiadanych informacji publicznych w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznych. Jednakże nie jest to zobowiązanie bezwzględne, tzn. nie jest zobowiązany do udostępniania dokumentów znajdujących się w aktach postępowania karnego. Orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazuje, że dokumenty takie nie są nośnikami informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy, mimo że pochodzą od organu władzy publicznej.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach istotne jest także to, że dostęp do dokumentów z konkretnych akt reguluje odrębnie prawo procesowe (tu: kodeks postępowania karnego), które przewiduje szczególne zasady udostępniania akt stronom postępowania i brak jest podstaw aby żądać do nich dostępu w ogólnym trybie udostępniania informacji publicznej. Rzecznik Praw Obywatelskich oraz niektóre wyroki wskazują, że po anonimizacji danych osobowych takich dokumentów możliwe jest ich udostępnienie, ale generalna linia orzecznicza nie nakłada obowiązku udostępniania pozwu i pism procesowych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe przesądzone jest także Uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., o sygn. akt I OPS 7/13, w której stwierdzono, że: "żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, także akt zakończonego postępowania przygotowawczego, nie jest więc wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów.

Tak sformułowany wniosek nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Należy przy tym mieć na uwadze, że prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Wniosek taki nie zawiera zatem jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie może być załatwiony w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wnioskodawca żądając dostępu do akt sprawy, które jako całość tworzą zbiór materiałów, domaga się w istocie nie udostępnienia informacji publicznej, lecz dostępu do tego zbioru."

Podsumowując, w ocenie Sądu skoro dokumenty z karnego procesu tworzą całość akt danej sprawy - to w świetle powyżej cytowanej Uchwały brak jest podstaw do uznania, że są one informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym organ nie był zobowiązany do ich udostępnienia w tym trybie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że odnosząc więc sens powyższej uchwały do spornej w niniejszej sprawie kwestii należało stwierdzić, że zarówno dokumenty z postępowania karnego zakończonego, jak i będącego w toku, tworzą całość akt danej sprawy i w świetle powyżej cytowanej Uchwały brak jest podstaw do uznania, że są one informacjami publicznymi w rozumieniu u.d.i.p., a tym samym organ nie jest zobowiązany do ich udostępnienia w tym trybie.

Odnosząc się do wniosku skarżącego w zakresie zażądania wyjaśnienia w jaki sposób organy ścigania doszły do konkluzji, że nie miało miejsce zdarzenie polegające na zamontowaniu na koszt miasta konstrukcji reklamowej przez Spółkę [...], skoro jest dokumentacja na montaż i zlecenie tej czynności przez władze miasta ww. spółce i umieszczenie plakatu wyborczego – zdaniem Sądu to zauważyć trzeba, że żądanie obejmowało udzielenie wyjaśnień co do konkluzji podjętych przez organy ścigania. Zaś kwestie konkluzji, podsumowań, puent, refleksji, odczuć, spostrzeżeń itp. nie podlegają pod reżim u.d.i.p. i nie mieszczą się w katalogu przedmiotowym z art. 6 u.d.i.p. obejmującym zakresy konkretnych wiadomości, faktów, danych mogących być uznane za informacje publiczne.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł M. J. - redaktor naczelny czasopisma [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu kwalifikowane naruszenie:

1. 1. art. 174 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji poprzez wadliwą wykładnie to poprzez uznanie, iż informacja zawarta w aktach zakończonego postępowania karnego nie stanowi informacji publicznej o działalności organów władzy publicznej a w szczególności o sposobie procedowania i przyczynach zakończenia procedowania w określonej sprawie mającej znaczenie publiczne,
2. 2. art. 174 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 i 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46 z późn. zm., zwanej dalej: "k.p.k.") w związku z art. 7 Konstytucji poprzez wadliwe zastosowanie to poprzez uznanie iż przepis ma zastosowanie do zakończonego postępowania karnego podczas gdy przepis stosuje się tylko w toku postępowania, a nie po jego zakończeniu,
3. 3. art. 174 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji poprzez wadliwą wykładnię, a to poprzez uznanie iż informacja zawarta w aktach zakończonego postępowania karnego nie stanowi informacji publicznej o działalności organów władzy publicznej a w szczególności o sposobie procedowania i przyczynach zakończenia procedowania w określonej sprawie mającej znaczenie publiczne,
4. 4. art. 174 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 4 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji, a to w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez wadliwą wykładnie to poprzez uznanie iż ograniczenie dostępu do informacji publicznej na podstawie "innej" ustawy może być uzależnione od swobodnej by nie rzecz dowolnej decyzji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, która to decyzja nie podlega weryfikacji merytorycznej i ocenie przez właściwy Sąd powołany ustawą - art. 45 ust. 1 Konstytucji,
5. 5. art. 174 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 5 k.p.k. w związku z art. 156 § 5b k.p.k. a to w związku art. 5 ust. 4 u.d.i.p. oraz w związku z art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji a także związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez wadliwą wykładnie to poprzez uznanie iż ograniczenie dostępu do informacji publicznej na podstawie przepisów k.p.k. może być uzależnione od swobodnej by nie rzecz dowolnej decyzji podmiotu zobowiązanego, która nie podlega weryfikacji merytorycznej i ocenie przez właściwy Sąd powołany ustawą,
6. 6. art. 174 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 5 k.p.k. w związku z art. 156 § 5b k.p.k. poprzez wadliwą wykładnie to poprzez uznanie iż ograniczenie dostępu do informacji publicznej na podstawie przepisów k.p.k. uniemożliwia z definicji stronie wnioskowanie o dostęp do informacji publicznej znajdującej się w aktach zakończonego postępowania karnego podczas gdy norma stanowi, iż co do zasady jest to możliwe (za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom),
7. 7. art. 174 § 1 p.p.s.a w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez pominięcie a to poprzez uznanie iż odmowa dostępu do informacji publicznej może być wyrażona pismem informacyjnym podmiotu zobowiązanego.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi w całości, a także zasadzenie kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa prawnego, wpisu oraz stawiennictwa na rozprawie według klucza 350 km x 2 strony x 1,15 zł/km co stanowi 805 zł za każdą rozprawę stacjonarną przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Jednocześnie skarżący kasacyjnie wniósł o wyznaczenie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. O ile będzie to możliwe formalnie i faktycznie wniesiono o wyznaczenie rozprawy zdalnej.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prokurator Rejonowy w [...] wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Na wstępie należy podkreślić, iż skarżący wnioskiem z dnia 30 czerwca 2024 r. wystąpił do Prokuratora Rejonowego w [...], w sposób nie budzący wątpliwości, o udostępnienie do wglądu akt zakończonego postępowania karnego o sygn. akt [...] wraz z prawem do wykonania zdjęć dokumentów z akt postępowania, a także zażądał wyjaśnienia w jaki sposób organy ścigania doszły do konkluzji, "że nie miało miejsce zdarzenie polegające na zamontowaniu na koszt miasta konstrukcji reklamowej przez Spółkę [...], skoro jest dokumentacja na montaż i zlecenie tej czynności przez władze miasta ww. spółce i umieszczenie plakatu wyborczego". Jak wynika też z treści skargi do WSA w Gliwicach przedmiotem kontroli sądowej w tym postępowaniu była bezczynność w udostępnieniu przez Prokuratora Rejonowego w [...] akt zakończonego postępowania karnego. Jak wskazał skarżący nie zgadza się z twierdzeniem, że "akta postępowania jako zbiór dokumentów nie są informacją publiczną, gdyż zawierają zbiór dokumentów, a nie jeden dokument. Z tego względu podmiot zobowiązany stoi na stanowisku, że dokumenty z akt postępowania nie stanowią informacji publicznej".

Zwrócić także należy uwagę, że przepis art. 174 p.p.s.a. w swej jednostce redakcyjnej nie zawiera paragrafów, a punkty. Przy czym z uwagi na treść uchwały NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt: I OPS 10/09 sąd kasacyjny zobligowany był rozpoznać złożony środek zaskarżenia, upatrując wskazanej podstawy prawnej zarzutów jako przejawu naruszenia prawa materialnego.

Odnosząc się zaś do zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że nie są one uzasadnione.

Sąd I instancji zasadnie wskazał, że Prokurator Rejonowy jest podmiotem publicznym, zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, oraz że zgodnie z uchwałą NSA z 9 grudnia 2013 r., sygn. I OPS 7/13 "żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, także akt zakończonego postępowania przygotowawczego, nie jest więc wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Tak sformułowany wniosek nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Należy przy tym mieć na uwadze, że prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Wniosek taki nie zawiera zatem jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie może być załatwiony w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. (...) Wnioskodawca żądając dostępu do akt sprawy, które jako całość tworzą zbiór materiałów, domaga się w istocie nie udostępnienia informacji publicznej, lecz dostępu do tego zbioru."

W konsekwencji niezasadne są zarzuty (nr 1 i 3) naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji poprzez wadliwą wykładnię, iż "informacja zawarta w aktach zakończonego postępowania karnego nie stanowi informacji publicznej o działalności organów władzy publicznej a w szczególności o sposobie procedowania i przyczynach zakończenia procedowania w określonej sprawie mającej znaczenie publiczne". Otóż, jak wskazano wyżej, skarżący wnosił o wgląd do akt zakończonego postępowania karnego o sygn. [...] wraz z prawem do wykonania zdjęć dokumentów z akt postępowania – jako całości, a nie np. o informację o sposobie procedowania prokuratora w postępowaniu karnym, czy też o konkretne dokumenty urzędowe znajdujące się w aktach sprawy.

Natomiast, jak jednoznacznie wynika z przywołanej wyżej uchwały NSA "żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p." Dostęp do akt postępowania karnego jako uporządkowanego zbioru dokumentów został uregulowany całościowo w odrębnej ustawie – z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tj. Dz.U. z 2025 r., poz.

46) i tym samym następuje wyłącznie na jej podstawie. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji mogących być także – co należy podkreślić w kontekście omawianego zarzutu - informacjami publicznymi. Stanowisko Sądu I instancji zawarte w zaskarżonym wyroku sprowadza się więc do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 1 ust. 2 u.d.i.p., gdyż dostęp do akt sprawy postępowania prowadzonego przez organy Prokuratury jest regulowany przepisami Kodeksu postępowania karnego. Żądana informacja (dostęp do akt zakończonego postępowania karnego) nie jest informacją publiczną, a dostęp to akt sprawy (podobnie jak np. w przypadku postępowania cywilnego lub administracyjnego) podlega innemu reżimowi prawnemu niż ten określony w u.d.i.p., tj. w niniejszym przypadku będą to przepis k.p.k.

W ramach kolejnych zarzutów (nr 2 i 6) strona skarżąca kasacyjnie wytyka Sądowi I instancji wadliwe zastosowanie art. 156 § 1 i 5 k.p.k. w związku z art. 7 Konstytucji, a "to poprzez uznanie iż przepis ma zastosowanie do zakończonego postępowania karnego podczas gdy przepis stosuje się tylko w toku postępowania, a nie po jego zakończeniu" oraz art. 156 § 5 k.p.k. w związku z art. 156 § 5b k.p.k. poprzez wadliwą wykładnię, a "to poprzez uznanie, iż ograniczenie dostępu do informacji publicznej na podstawie przepisów k.p.k. uniemożliwia z definicji stronie wnioskowanie o dostęp do informacji publicznej znajdującej się w aktach zakończonego postępowania karnego podczas gdy norma stanowi, iż co do zasady jest to możliwe (za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom)".

Przepis art. 156 § 1 k.p.k. (w obecnym brzmieniu) stanowi, że stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie. Chociaż przepis nie stanowi tego expressis verbis, to należy jednak uznać, że dotyczy on akt sądowych zarówno toczącego się, jak i zakończonego postępowania (jest w nim mowa ogólnie o aktach sprawy sądowej – bez względu na fazę tego postępowania). Artykuł 156 § 5, 5a i 5b k.p.k. odnoszą się z kolei do postępowania przygotowawczego. Podkreślić należy, że z treści art. 156 § 5b k.p.k. wyraźnie wynika, że: "przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego".

Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a oraz 5b k.p.k. adresowane są do każdego (do wszystkich), a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza m.in. treść zdania drugiego art. 156 § 1 k.p.k., z którego wynika, iż akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Przepisy te zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego. Są one przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i ustawa ta nie ma do nich zastosowania, gdyż określają one odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Z uwagi na wysoki stopień sformalizowania postępowania i dostępu do akt postępowania karnego dla stron, a z drugiej strony na daleko idące odformalizowanie postępowania w przedmiocie dostępu do informacji publicznej przyjęcie, że strona postępowania karnego, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na zasadach określonych w k.p.k., bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w oparciu o art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Jak wskazano na wstępie z treści złożonego wniosku dostępowego wynika, że jego autor oczekuje dostępu do akt wskazanej, konkretnej sprawy wraz z możliwością wykonywania zdjęć dokumentów w nich znajdujących się. Skarżący nie precyzuje przy tym, iż jego zamysłem było żądanie udostępnienia skonkretyzowanych dokumentów znajdujących się w tych aktach, nie wskazując nawet o jakie dokumenty chodzi, domagając się ogólnie "dostępu do akt postępowania", co sugeruje, że chodzi o cały zbiór. Z uwagi na brak sprecyzowania udostępnienia jakich dokumentów oczekuje wnioskodawca nie była możliwa również ich weryfikacja czy stanowią one informację publiczną podlegającą ewentualnemu udostępnieniu. Taki dostęp, co do zasady mogą uzyskać jedynie podmioty wymienione w art. 156 § 1 zd. pierwsze k.p.k. i tylko w zakresie akt postępowania sądowego. W przypadku akt postępowania przygotowawczego możliwy jest do nich dostęp stron, obrońców, pełnomocników i przedstawicieli ustawowych, ale wyłącznie jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa (art. 156 § 5 k.p.k.).

Inne podmioty mogą wystąpić o udostępnienie akt, uzyskując uprzednio zgodę prezesa sądu, w przypadku akt postępowania sądowego (art. 156 § 1 zd. drugie k.p.k.) lub też w wyjątkowych wypadkach po uzyskaniu takiej zgody od prokuratora w przypadku akt prowadzonego postępowania przygotowawczego, w tym zakończonego (art. 156 § 5 zd. piąte i 5b k.p.k.).

Z kolei w ramach zarzutu nr 4 strona skarżąca kasacyjnie podniosła naruszenie art. 5 ust. 4 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1 i 3 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, którego upatruje ponownie w dokonaniu przez WSA w Gliwicach wadliwej wykładni ww. przepisów poprzez uznanie, że "ograniczenie dostępu do informacji publicznej na podstawie "innej" ustawy może być uzależnione od swobodnej, by nie rzec dowolnej decyzji podmiotu zobowiązanego, która nie podlega weryfikacji merytorycznej i ocenie przez właściwy Sąd powołany ustawą".

Strona skarżąca kasacyjnie podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów w zasadzie nie wskazała w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na czym polega błędne rozumienie tych przepisów i jaka, jej zdaniem, powinna być ich prawidłowa wykładnia, co świadczy o nieskuteczności ww. zarzutu.

W świetle treści omawianego zarzutu skargi kasacyjnej dodać natomiast należy, że strona skarżąca kasacyjnie usiłuje Sądowi I instancji przypisać wyrażenie poglądu, którego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyrażono. W żadnym miejscu uzasadnienia WSA w Gliwicach nie wskazał, że "ograniczenie dostępu do informacji publicznej na podstawie innej ustawy może być uzależnione od swobodnej, by nie rzecz dowolnej decyzji podmiotu zobowiązanego, która nie podlega weryfikacji merytorycznej i ocenie przez właściwy Sąd powołany ustawą". Wręcz przeciwnie, Sąd I instancji wskazał, że "udostępnieniu podlegają dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Jednakże Skarżący nie żądał wyroku, ale całości akt konkretnej sprawy.

Natomiast "osoby trzecie (np. dziennikarze) nie mają prawa do szerokiego lub tożsamego dostępu do dokumentów procesowych co strony lub uczestnicy postępowania. Są to bowiem najczęściej informacje wytworzone w toku postępowania, a nie dokumenty urzędowe, które zostały wytworzone przez adresata wniosku (vide: wyrok NSA, sygn. akt I OSK 896/12). Tym samym treść dokumentów danego postępowania jest możliwa do udostępnienia, wglądu - zgodnie z określonymi zasadami w kodeksie postępowania karnego – jak zasadnie wskazał organ". Artykuł 1 ust. 2 u.d.i.p. wyraźnie wyłącza więc stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewniony dostęp do informacji publicznych, o które się ubiega, w innym trybie. Nie ma tu jednak mowy o wskazywanej przez skarżącego kasacyjnie "swobodnej" czy też "dowolnej" decyzji w tym zakresie.

Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, poinformowanie przez podmiot zobowiązany wnioskodawcy o tym, że przysługuje mu inny tryb ubiegania się o informację publiczną podlega weryfikacji i ocenie przez sąd administracyjny – właśnie w ramach rozpoznania skargi na bezczynność – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

W świetle powyższych rozważań nie mógł także odnieść skutku kolejny zarzut (nr 5), który został przez stronę skarżącą kasacyjnie uzasadniony w podobny sposób, bowiem skarżący kasacyjnie zarzucając tym razem WSA w Gliwicach dokonanie błędnej wykładni art. 156 § 5 i § 5b k.p.k. w związku z art. 5 ust. 4 u.d.i.p. i art. 61 ust. 1 i 3 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ponownie wytyka na jego podstawie "uznanie, że ograniczenie dostępu do informacji publicznej na podstawie przepisów k.p.k. może być uzależnione od swobodnej, by nie rzecz dowolnej decyzji podmiotu zobowiązanego, która nie podlega weryfikacji merytorycznej i ocenie przez właściwy Sąd powołany ustawą". Strona skarżąca kasacyjnie wytykając dokonanie przez WSA w Gliwicach błędnej wykładni określonych przepisów ponownie nie wskazuje na czym polega ich błędne rozumienie przez Sąd I instancji i jaka, jej zdaniem, powinna być ich prawidłowa wykładnia, a także zarzuca WSA w Gliwicach wyrażenie poglądu, który nie został wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Nie mógł także odnieść skutku zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach art. 16 ust. 1 u.d.i.p., poprzez jego pominięcie i uznanie, że odmowa dostępu do informacji publicznej może być wyrażona pismem informacyjnym podmiotu zobowiązanego. Podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12). Zgodnie jednak z dominującym poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że Sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05; wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r., II OSK 323/10).

Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w jego konstruowaniu w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10), a sąd nie dostrzegając właściwej podstawy oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie niewłaściwej.

Należy zatem stwierdzić, że nie dyskwalifikowałoby omawianego zarzutu skargi kasacyjnej wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie na niezastosowanie określonego przepisu jedynie wtedy, gdyby strona skarżąca kasacyjnie jednocześnie wskazała przepis, który w jej przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez nią wskazywanego wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna jednak nie spełnia, co tym samym czyni omawiany zarzut nieskutecznym.

W związku z powyższym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.