Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 grudnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 868/19, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P.K. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, stwierdził, że Okręgowa Rada Adwokacka [...] dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 4 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej (pkt 1); stwierdził, że bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3); zasądził od Okręgowej Rady Adwokackiej [...] na rzecz skarżącego P.K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Okręgowa Rada Adwokacka [...]. Zaskarżając wyrok w zakresie pkt 1, 2 i 4, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") zarzuciła:
- 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej w skrócie "u.d.i.p."), poprzez niezasadne stwierdzenie, że Okręgowa Rada Adwokacka [...] dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 4 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, podczas gdy organ w przepisanym przez ustawę terminie udzielił skarżącemu pisemnej informacji dotyczącej istoty złożonego przez niego wniosku, wskazując, iż żądana przez niego informacja nie stanowi informacji publicznej, a więc organ – jako podmiot zobowiązany w sprawie o udostępnienie informacji publicznej – podjął działania związane z przedmiotem wniosku, co wyklucza zarzut bezczynności;
- 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2368 ze zm., dalej w skrócie "p.a."), poprzez niezasadne stwierdzenie, że Okręgowa Rada Adwokacka [...] dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 4 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, która uległa zakończeniu dopiero w dacie podjęcia przez organ uchwały z dnia 9 grudnia 2019 r. nr 585/2019 odmawiającej udzielenia informacji publicznej, podczas gdy Okręgowa Rada Adwokacka [...] podjęła działania w sprawie w przepisanym przez u.d.i.p. terminie, poprzez pisemne poinformowanie skarżącego, że żądana przez niego informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu tejże ustawy, przy czym z uwagi na uznanie przez organ, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, brak było podstaw w pierwotnym etapie rozpoznawania wniosku skarżącego do wydania przez organ decyzji w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p., z uwagi na brak spełnienia warunku przedmiotowego wniosku;
- 3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niezasadne stwierdzenie, że bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na czas trwania postępowania z wniosku skarżącego, jak też z powodu braku zintensyfikowanych działań ze strony organu, zmierzających do jak najszybszego zakończenia postępowania, w tym z uwagi na "oczekiwanie" z podjęciem uchwały w przedmiocie wniosku oraz uznanie, że od Okręgowej Rady Adwokackiej [...], z uwagi na specyfikę swojego samorządu, jak i zakres obowiązków, należy wymagać szczególnych standardów działania, podczas gdy Sąd pierwszej instancji przy dokonywaniu oceny bezczynności organu pod kątem rażącego naruszenia prawa błędnie ocenił stan faktyczny i w konsekwencji nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności działań i czynności, jakie organ podejmował w czasie od momentu wszczęcia postępowania do chwili podjęcia uchwały z dnia 9 grudnia 2019 r. nr 585/2019, celem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a co za tym idzie błędnie przyjął, że stwierdzona przez niego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji, w której organ nie pozostawił wniosku skarżącego bez odpowiedzi i nie przewlekał ustosunkowania się do tego wniosku, a ponadto sama specyfika samorządu zawodowego organu i zakres obowiązków, do realizacji których jest powołany, nie może uzasadniać uznania pozostawania w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji, w której organ podejmuje starania i działania celem merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku skarżącego;
- 4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż o tym, czy żądanie określonych informacji ma charakter żądania informacji przetworzonych decydują takie kwantyfikatory jak: ilość osób, co do których wnioskodawca żąda informacji, jak również zakres wniosku, tj. rodzaj żądanych informacji, które to kwantyfikatory, zdaniem Sądu pierwszej instancji, można ocenić w sposób obiektywny i w oderwaniu od konkretnej sprawy, podczas gdy o tym, czy w danej sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną decydują zindywidualizowane okoliczności, które mogą obejmować zarówno konieczność wytworzenia nowej informacji publicznej przez organ, obejmującej swoim zakresem wnioskowane dane, jak również okoliczności związane z koniecznością podjęcia przez organ szeregu angażujących działań, czyniących zadość wnioskowi.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanej części oraz rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanej części oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
P.K. we wniesionej osobiście odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd pierwszej instancji.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, niezbędne jest rozważenie, czy mieści się ona w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, samorządy zawodowe sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Z art. 1 ust. 2 p.a. wynika, że adwokatura jest zorganizowana na zasadach samorządu zawodowego. Przepis art. 1 ust. 1 p.a. stanowi, że adwokatura jest powołana do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. W świetle art. 3 ust. 1 p.a., zadaniem samorządu zawodowego adwokatury jest m.in.: sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata (pkt 3) oraz ustalanie i krzewienie zasad etyki zawodowej oraz dbałość o ich przestrzeganie (pkt 5). Stosownie do treści art. 39 pkt 2 p.a., okręgowa rada adwokacka jest organem izby adwokackiej. Do zakresu działania okręgowej rady adwokackiej należą wszystkie sprawy adwokatury, których ustawa nie zastrzega organom adwokatury oraz innym organom izb adwokackich, organom zespołów adwokackich lub organom państwowym (art. 44 ust. 1 p.a.).
Odnosząc się do podmiotowego zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazać należy, iż z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. wynika, że adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Okręgowa rada adwokacka, której zadania zostały określone w art. 44 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1-6 p.a., jest organem izby adwokackiej, a więc w istocie organem samorządu zawodowego, czyli podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. W niniejszej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka [...] nie kwestionuje, iż jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu.
Przechodząc z kolei do zakresu przedmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazać należy, iż informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Jak wyżej wskazano, samorząd adwokacki realizuje zadania publiczne, o których mowa w art. 3 p.a., a sposób w jaki te działania wykonuje ma charakter publiczny. Stanowisko to jest zbieżne z treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że podmiotowe prawo do uzyskiwania informacji obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego oraz z treścią powołanego już wyżej art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym samorządy zawodowe mają sprawować pieczę nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Niewątpliwie żądana przez P.K. informacja, jako wiedza na temat konkretnego adwokata w zakresie faktu prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, jest informacją publiczną.
Wniosek skarżącego dotyczy bowiem kwestii związanej ze sprawowaniem nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata (art. 3 ust. 1 pkt 3 p.a.) oraz dbałości o przestrzeganie zasad etyki zawodowej (art. 3 ust. 1 pkt 5 p.a.). Sprawowanie sądownictwa dyscyplinarnego przez samorząd adwokacki stanowi więc realizację ustawowego (publicznego) zadania tego samorządu zawodowego, określonego przepisami p.a. oraz Konstytucji RP, zaś wiedza o takiej działalności jest informacją publiczną. Należy uznać, iż w niniejszej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka [...] w istocie nie kwestionuje przedstawionego poglądu, bowiem w podjętej uchwale z dnia 9 grudnia 2019 r. nr 585/2019 sama przyznała, że żądana przez P.K. informacja ma charakter informacji publicznej. W uchwale tej odmówiła natomiast udostępnienia wnioskowanej informacji tylko z tego powodu, iż w ocenie Rady stanowi ona informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś wnioskodawca nie wykazał interesu publicznego w jej udostępnieniu.
Wobec powyższego, za niezasadna uznać należało zarzuty nr 1 i 2 skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 45 ust. 1 i 2 p.a. Skoro w tej sprawie spełniony został zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy, stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, a żądana informacja publiczna znajdowała się w posiadaniu Okręgowej Rady Adwokackiej [...], to obowiązkiem organu było rozpoznanie wniosku P.K. z dnia 4 grudnia 2017 r. na podstawie art. 13 lub art. 16 u.d.i.p. Takie działanie organu zostało tymczasem podjęte dopiero w dniu 9 grudnia 2019 r., poprzez podjęcie w/w uchwały nr 585/2019 i dopiero w tym momencie – jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji – ustała bezczynność Rady w rozpoznaniu w/w wniosku zgodnie ze stosownymi regulacjami u.d.i.p.
Argumentacja skarżącej kasacyjnie, iż po złożeniu wniosku w ustawowym terminie udzieliła wnioskodawcy pisemnej informacji dotyczącej istoty złożonego przez niego wniosku, wskazując, iż żądana przez niego informacja nie stanowi informacji publicznej, nie może uwolnić organu od zarzutu bezczynności, bowiem fakt, iż w początkowej fazie postępowania Rada prezentowała inny od przedstawionego w uchwale z dnia 9 grudnia 2019 r. pogląd dotyczący charakteru żądanej od niej informacji, nie zmienia tego, iż od samego początku informacja ta stanowiła informację publiczną i wniosek strony z dnia 4 grudnia 2017 r. winien był zostać rozpoznany w przedstawionym wyżej trybie (art. 13 lub art. 16 u.d.i.p.) bez zbędnej zwłoki, a nie dopiero po prawie dwóch latach od jego wpłynięcia do organu (21 grudnia 2017 r.). Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem stwierdził, że Okręgowa Rada Adwokacka [...] dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku P.K.
Chybiony jest także zarzut nr 3 skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 149 § 1a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niezasadne stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga, że skarżąca kasacyjnie, zarzucając Sądowi pierwszej instancji błędną ocenę bezczynności postępowania organu, co przełożyło się na treść rozstrzygnięcia i uznanie przez Sąd, że bezczynność postępowania miała charakter rażący, jest zobowiązana powiązać ten zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, które określają terminy załatwienia sprawy i wykazać, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął, że bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Tymczasem Okręgowa Rada Adwokacka [...] wskazuje, że nie wykazała się całkowitą biernością w tej sprawie, gdyż zaraz po złożeniu wniosku wystosowała do wnioskodawcy pismo informujące, iż żądana przez niego informacja nie stanowi informacji publicznej.
Tym samym działanie organu nie było pozbawione racjonalnego uzasadnienia i nie stanowiło przykładu rażącego odstąpienia od wykonania ustawowych obowiązków i ignorowania wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przytoczona przez skarżącą kasacyjnie argumentacja w żaden sposób nie podważa prawidłowości oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, który w sposób dostateczny wyjaśnił, z jakich powodów uznał, że bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji ocena Sądu pierwszej instancji nie narusza art. 149 § 1a p.p.s.a., gdyż takie rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją normy prawnej wynikającej z tego przepisu.
Natomiast naruszenie powołanego przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym, których jednak w skardze kasacyjnej bezpośrednio w powiązaniu ze stawianym zarzutem naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. nie powołano (por. wyroki NSA z dnia: 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14, 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 71/15, 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1088/14, 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1595/14, sygn. akt 1596/14, 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 296/16, 19 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1649/17). Skutku takiego nie mogło natomiast odnieść powiązanie z zarzutem naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Ten ostatni przepis określa elementy uzasadnienia wyroku. Stanowi, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd pierwszej instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji wyroku. Zauważyć należy, iż za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd meriti stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji trafności rozstrzygnięcia.
Ponadto należy zauważyć, że w niniejszej sprawie zwłoka w rozpoznaniu wniosku P.K. z dnia 4 grudnia 2017 r. wyniosła prawie dwa lata. Tak znaczne przekroczenie ustawowego terminu do załatwienia sprawy, przy braku istotnych procesowych przeszkód do jej załatwienia, musi prowadzić do wniosku, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na ocenę tę – jak już wyżej wskazano – nie może wpłynąć podnoszona przez organ kwestia, iż pierwotnie nie uznawał on żądanej przez wnioskodawcę informacji za informację publiczną, wobec czego wystosował do strony pismo informacyjne w tym zakresie. Obowiązkiem Rady było rozpoznanie przedmiotowego wniosku bez zbędnej zwłoki na podstawie art. 13 lub art. 16 u.d.i.p.
Wobec tego uznać należało, że bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zaszły okoliczności wyłączające winę organu za tę bezczynność (por. np. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1440/17).
Oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie skutku nie mógł odnieść również zarzut nr 4 skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wyłącznie kwestia dotycząca bezczynności Okręgowej Rady Adwokackiej [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku P.K. z dnia 4 grudnia 2017 r. Jak już wskazano na wstępie, dla rozstrzygnięcia tej sprawy niezbędne było wyłącznie ustalenie, czy żądana informacja miała charakter informacji publicznej, bowiem tylko ta okoliczność zobowiązywała organ do rozpoznania w/w wniosku na podstawie art. 13 lub art. 16 u.d.i.p. Przesądzenie natomiast, czy stanowi ona informację publiczną prostą, czy też informację publiczną przetworzoną (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), nie może mieć miejsca w granicach sprawy dotyczącej bezczynności organu.
Nie można zatem w niniejszym postępowaniu dokonywać oceny prawidłowości podjętego przez organ w wyniku rozpoznania wniosku P.K. rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a więc nie można poddać kontroli sądowoadministracyjnej podjętej przez Radę uchwały z dnia 9 grudnia 2019 r. nr 585/2019 w kontekście zasadności odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu uznania jej za informację publiczną przetworzoną przy niewykazaniu przez wnioskodawcę interesu publicznego w jej udostępnieniu. W konsekwencji zajęcie przez Sąd pierwszej instancji (w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność organu) stanowiska w tym zakresie i stwierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż żądana informacja publiczna wypełniała definicję informacji przetworzonej – było przedwczesne i nieuprawnione. Naruszenie to nie miało jednak żadnego wpływu na prawidłowość zaskarżonego wyroku.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku P.K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż zwrot kosztów postępowania kasacyjnego związany ze sporządzeniem i wniesieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną dotyczy wyłącznie przypadku, w którym tego rodzaju pismo sporządził profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy – art. 175 p.p.s.a.) oraz wniósł je w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej (art. 179 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną P.K. sporządził osobiście. Pismo to nie mogło zatem stanowić podstawy do zwrotu na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był art. 182 § 2 i 3 in fine p.p.s.a.