Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1349/20, o rozpoznaniu sprawy ze skargi R. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1); zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego R. S. zwrot kosztów postępowania (pkt 2).
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] marca 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania podkomisarza R. S.,od rozkazu personalnego Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] grudnia 2019 r. nr [...] dotyczącego odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] 1994 r. do dnia [...] 1999 r., utrzymał w mocy rozkaz Komendanta.
Organ wskazał m.in., że praca funkcjonariusza w gospodarstwie nie przekraczała pewnej intensywności wymaganej od małoletnich dzieci zamieszkujących wraz z rodzicami na wsi i prowadzących gospodarstwo rolne ani że była niezbędna do jego prawidłowego funkcjonowania. Dodał, że zebrany materiał dowodowy dotyczący okresu od [...] 1994 r. do [...] 1999 r., przede wszystkim zeznania świadków nie potwierdzają kategorycznie, iż w tym czasie ww. wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. wyroku uznał, że skarga skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że argumentacja organu okazała się być niewystarczająca do uznania za prawidłowe zajętego przez organ stanowiska, zgodnie z którym skarżący nie świadczył pracy w charakterze domownika w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych w całym wskazywanym przez niego okresie. Zdaniem Sądu I instancji, wyrażony przez KGP w powyższym zakresie pogląd nie uwzględnia bowiem okoliczności, że skarżący po ukończeniu w czerwcu 1998 r. Technikum Elektronicznego w [...], uczęszczał do Policealnego Studium Kształcenia Kadr w [...], w systemie zaocznym, które ukończył w czerwcu 1999 r. W ocenie WSA w Warszawie, organ nie podjął próby ustalenia, czy w latach 1998-1999, w których skarżący zaocznie uczył się w Policealnym Studium w [...], mógł on połączyć naukę z pomocą świadczoną na rzecz rolnikai czy taką pomoc faktycznie wykonywał i czy w kontekście pozostałych ustaleń obejmujących zamieszkiwanie skarżącego w ww. okresie w gospodarstwie jego rodziców, rzeczywiście można uznać ją było za "stałą pracę".
W związku z powyższym w tym zakresie decyzja KGP nie poddaje się kontroli Sądu I instancji, bowiem organy Policji nie poddając jakiekolwiek analizie wspomnianej wyżej okoliczności, naruszyły zasady wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie uznania, czy skarżącemu przysługuje prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od [...] 1994 r. do dnia [...] 1999 r.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R. S., zaskarżając powyższe orzeczenie w części, tj. w punkcie 1 wyroku.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
- - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż w okresie uczęszczania do Technikum, z uwagi na znaczną odległość szkoły od miejsca zamieszkania skarżącego oraz wypełnianie obowiązków szkolnych w tym zajęć praktycznych, a także mały areał gospodarstwa i pracę w nim innych osób, prace wykonywane przez funkcjonariusza stanowiły w istocie zwyczajową pomoc rodzinie, a nie pracę o charakterze stałym, pomimo, że zgromadzony materiał dowodowy przekonywał, iż R. S. w okresie pobierania nauki w Technikum Elektrycznym w [...] świadczył pracę w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, co winno było skutkować uchyleniem zarówno decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2020 r. (rozkaz personalny nr [...]), jak i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] grudnia 2019 r. (rozkaz personalny nr [...]).
Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o: zmianę zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w części tj. w pkt. 1 poprzez uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2020 r. (rozkaz personalny nr [...]) i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] grudnia 2019 r. (rozkaz personalny nr [...]); ewentualnie uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm prawem przepisanych, a także zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie w całości, zrzekł się przeprowadzenia rozprawy oraz wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowego.
Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
W niniejszej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na jednej podstawie: naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie są uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Jedyny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia wyłącznie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. był, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieskuteczny.Wyjaśnić bowiem należy, że podstawą skargi kasacyjnej mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia a nie przepisy regulujące samo rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2005 r., sygn. akt FSK 1369/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. ma charakter wynikowy. Powołanie się w skardze kasacyjnej na naruszenie tego przepisu bez przytoczenia przepisów postępowania administracyjnego, których naruszenie doprowadziło Sąd I instancji do uwzględnienia skargi na podstawie tego przepisu nie spełnia wymagań podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Mówiąc innymi słowy, przepisy art. 145 - 151 p.p.s.a. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, gdyż błąd w postaci uwzględnienia lub oddalenia skargi sąd I instancji popełnia w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia.
Orzeczenie uwzględniające skargę nie jest skutkiem zastosowania tylko art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., lecz jest następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów prawa, nakazujących sądowi takie ustalenia czynić.
Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym w niniejszej sprawie wyroku Sądu I instancji jest zgodne z dyspozycją zastosowanej normy prawnej. Tym samym, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. okazał się niezasadny. Wskazany przez Sąd I instancji jako podstawa prawna wydanego rozstrzygnięcia przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd I instancji uznał bowiem, że decyzja KGP nie poddaje się kontroli Sądu z uwagi na naruszenie zasad wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie uznania, czy skarżącemu przysługuje prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od [...] 1994 r. do dnia [...] 1999 r. Zatem naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, "jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy", uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego. Dlatego też, uznać należy, że podstawa prawna wydanego wyroku została prawidłowo zastosowana.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
Odnosząc się natomiast do wniosku organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, wskazać należy, że brak jest ku temu podstaw prawnych. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd administracyjny rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zaszła zaś żadna z okoliczności, o których mowa w ww. przepisach