Uzasadnienie
Postanowieniem z 22 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Kr 227/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: "WSA w Krakowie", "Sąd I. instancji") w pkt I. odrzucił skargę J.M. (dalej: "skarżący", "skarżący kasacyjnie") na bezczynność Burmistrza P. (dalej: Burmistrz) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 13 września 2022 r., a w pkt II. zwrócił skarżącemu uiszczony wpis.
W uzasadnieniu postanowienia Sądu I. instancji wskazano, że fakt dokonania przez organ odpowiedniej czynności materialno-technicznej, tj. udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej, stanowi zatem przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność przez sąd administracyjny. Z akt sprawy wynika, że skargę wniesiono elektronicznie w dniu 5 października 2022 r. o godzinie 21.32 (k. 2 akt sądowych), pierwsza odpowiedź na wniosek z dnia 13 września 2022 r. została udzielona 30 września 2022 r., zaś ostatnia w dniu 5 października 2022 r. o godzinie 10.49 (k. 7 akt sadowych), zatem skarga została złożona już po udzieleniu ostatniej odpowiedzi na wniosek skarżącego. Wynika to zresztą z treści samej skargi. Sąd I. instancji stwierdził, że organ nie pozostawał na chwilę wniesienia skargi do sądu w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej.
Pismem z 26 października 2023 r. skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 22 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Kr 227/23 wywiódł skarżący kasacyjnie, reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
- 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- a) art. 61 ust. 1 Konstytucji, poprzez jego niezastosowanie i bezpodstawne ograniczenie skarżącemu prawa do informacji, podczas gdy zaszły okoliczności uzasadniające jej udostępnienie;
- b) art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm. - dalej też jako "u.d.i.p."), poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie Skarżącemu informacji w formie przez niego wskazanej w złożonym wniosku;
- c) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 12 ust 2 pkt 2 u.d.i.p. w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczny ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej.
- 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. poprzez odrzucenie przez WSA w Krakowie skargi na bezczynność Burmistrza, wskutek wadliwego przyjęcia, iż skarga została złożona po udzieleniu przez organ ostatniej odpowiedzi na wniosek skarżącego, podczas gdy Burmistrz nie udzielił odpowiedzi w wymaganej przez wnioskodawcę formie, a ograniczył się jedynie do wskazania, że z informacją można zapoznać się w siedzibie organu.
Mając na względzie powyższe, wniesiono o: (a) uchylenie postanowienia WSA w Krakowie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie; (b) w przypadku określonym w treści art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Krakowie i rozpoznanie skargi; (c) zasądzenie od Burmistrza na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Mając na względzie treść art. 182 § 2 p.p.s.a. oświadczono, że skarżący wnosi o rozpoznanie skargi na rozprawie.
Pismem z 18 grudnia 2023 r. Burmistrz wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie.
Zgodnie z art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Uznając, że nie ma konieczności przeprowadzania rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 182 § 1 p.p.s.a. i rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. poprzez odrzucenie przez WSA w Krakowie skargi na bezczynność Burmistrza, wskutek wadliwego przyjęcia, iż skarga została złożona po udzieleniu przez organ ostatniej odpowiedzi na wniosek skarżącego, podczas gdy Burmistrz nie udzielił odpowiedzi w wymaganej przez wnioskodawcę formie, a ograniczył się jedynie do wskazania, że z informacją można zapoznać się w siedzibie organu.
Sąd I. instancji przyjął, że skargę wniesiono elektronicznie w dniu 5 października 2022 r. o godzinie 21.32 (k. 2 akt sądowych), pierwsza odpowiedź na wniosek z dnia 13 września 2022 r. została udzielona 30 września 2022 r., zaś ostatnia w dniu 5 października 2022 r. o godzinie 10.49 (k. 7 akt sadowych), zatem skarga została złożona już po udzieleniu ostatniej odpowiedzi na wniosek skarżącego. Zdaniem WSA w Krakowie, wynika to z treści samej skargi. W tym stanie rzeczy Sąd I. instancji stwierdził, że organ nie pozostawał na chwilę wniesienia skargi do sądu w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I. instancji przedwcześnie uznał skargę na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 13 września 2022 r. za niedopuszczalną. W toku całego postępowania przedmiotem wniosku skarżącego było udostepnienie projektu organizacji ruchu dla drogi [...]. Korespondencja, którą organ prowadził ze skarżącym dotyczyła w swej istocie jedynie sposobu i w formy udostępnienia informacji publicznej, a nie stanowiła odpowiedzi na wniosek skarżącego. Wbrew ocenie dokonanej przez Sąd I. instancji z akt sprawy nie wynika, aby organ udostępnił skarżącemu informację, o którą wnioskował, ani nie wynika, aby załatwił sprawę w inny sposób.
Podkreślenia w szczególności wymaga, że Sąd I. instancji nie dokonał oceny niniejszej sprawy w kontekście art. 14 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie będzie miał na względzie wyżej przedstawioną ocenę prawną, co do zakończenia postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
Odnosząc się do wniosku zawartego w skardze kasacyjnej w zakresie zwrotu kosztów postępowania, należy stwierdzić, zgodnie z zasadą prawną przyjętą w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie