Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1212/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę H.M. (skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie.
W oparciu o przytoczony zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji bezpodstawnie uznał, iż posiadanie przez organ pierwszej instancji tzw. akt podręcznych wystarczy do uznania, iż organ wydając postanowienie posiadał akta przedmiotowej sprawy. Wskazał, iż akta administracyjne odgrywają podstawową rolę w kontroli legalności działania organu administracji publicznej, zaś zgodnie z zasadą pisemności wyrażoną w art. 14 k.p.a., to w aktach administracyjnych sprawy powinien znaleźć odzwierciedlenie stan faktyczny sprawy, którego wszechstronne ustalenie należy do podstawowych obowiązków organu administracji publicznej.
W ocenie skarżącego kasacyjnie dla faktu, że organ wydał postanowienie nie posiadając akt sprawy nie znajduje żadnego usprawiedliwienia okoliczność, iż utrwaloną praktyką jest tworzenie tzw. akt podręcznych, które zostają w organie pierwszej instancji po wniesieniu środka zaskarżenia do organu odwoławczego. Skarżący kasacyjnie stanął na stanowisku, że SKO bezpodstawnie założył, iż akta podręczne są tworzone zawsze oraz przede wszystkim, że bezpodstawne jest założenie SKO, iż akta podręczne są tożsame z oryginalnymi aktami sprawy. Wskazał, iż żadna norma nie reguluje zawartości oraz sposobu sporządzania tzw. akt podręcznych zatem nie można uznać, że akta te odpowiadają w swojej zawartości oryginalnym aktom sprawy. Tym samym, w jego ocenie, prawdopodobne jest, że organ wydał postanowienie nie posiadając akt sprawy, co skutkuje podważeniem rzetelności prowadzenia postępowania przez organ.
Ponadto zwrócił uwagę, iż Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji stwierdził, iż nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego, przy czym nie dokonał analizy, jakie dowody i przesłanki bierze pod uwagę.
Pismem z [...] sierpnia 2018 r. skarżący kasacyjnie uzupełnił braki formalne skargi kasacyjnej wskazując, że wnosi o przeprowadzenie w niniejszej sprawie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Stosownie zaś do art. 193 p.p.s.a. in fine uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
W kontrolowanej sprawie skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W jego ocenie doszło do naruszenia wyżej wskazanych przepisów, bowiem Sąd oddalił skargę, pomimo że skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. W treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a. ustawodawca przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Zgodnie natomiast z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, jednakże w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał istotny wpływ wskazanego uchybienia na wynik sprawy.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie przez wpływ, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy dostrzeżonym przez stronę uchybieniem procesowym, na które wskazuje ona w zarzucie skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu I instancji. Co istotne związek przyczynowy nie musi być realny, co wynika z użytego sformułowania "uchybienie mogło mieć istotny wpływ", niemniej jednak musi on uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Tym samym skarżący kasacyjnie zobligowany jest do uprawdopodobnienia istnienia wpływu podnoszonego przez niego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy (por. np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2014 r. II FSK 2985/13). Konieczne zatem jest wykazanie przez skarżącego kasacyjnie konsekwencji dostrzeżonych przez niego nieprawidłowości postępowania poprzez wskazanie, że uchybienia te były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji lub innej formy działania organu administracji (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 21 stycznia 2015 r., II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13). W rozpatrywanej skardze kasacyjnej takiego związku nie wykazano.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w postawionym w skardze kasacyjnej zarzucie dotyczącym naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, skarżący kasacyjnie wskazuje na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, które obligują organy administracji do wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, przy czym nie wyjaśnia on konkretnie jakich zagadnień organy I i II instancji nie ustaliły. Brak jest również wskazania jakie okoliczności ustalić powinny były organy oraz jaki wpływ na wynik sprawy miało nieustalenie tych okoliczności.
Argumentacja uzasadnienia skargi kasacyjnej koncentruje się wokół okoliczności, iż zdaniem skarżącego kasacyjnie organ I instancji nie dysponował w momencie wydawania zaskarżonego postanowienia aktami sprawy. Autor skargi kasacyjnej wskazuje również na błędne, w jego ocenie, stanowisko SKO. Podkreśla on, że nie sposób przyjąć, iż akta podręczne odzwierciedlają akta administracyjne sprawy, co sprawia, że organ nie był uprawniony [...] czerwca 2017 r. - w dacie wydania postanowienia przez organ I instancji – do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Ze stanowiskiem takim nie sposób się jednak zgodzić. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych niniejszej sprawy w momencie wydawania decyzji organ dysponował oryginałami akt sprawy. Jak wskazało SKO organ I instancji zwracał się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o wypożyczanie akt sprawy, zaś Sąd w odpowiedzi na ten wniosek wskazał, iż akta zostaną udostępnione niezwłocznie po uprawomocnieniu się wyroku z zastrzeżeniem ich zwrotu po wykorzystaniu (k. 274 akt administracyjnych). Akta te zostały zwrócone Wójtowi za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy piśmie z [...] maja 2016 r. (k. 275 akt administracyjnych). Wskazane pismo wpłynęło do Urzędu Gminy [...] maja 2017 r., a zatem przed wydaniem postanowienia z [...] czerwca 2017 r. Tym samym nie sposób uznać, że organ ten nie był w posiadaniu akt administracyjnych w momencie wydawania spornego postanowienia.
Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że sam fakt, iż organ II instancji posługuje się w zaskarżonym postanowieniu stwierdzeniem "akta podręczne" pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem jak wynika z rozważań poczynionych wyżej organ dysponował aktami administracyjnymi sprawy w dacie wydania postanowienia z [...] czerwca 2017 r.
W tych okolicznościach niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.