Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 27 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 1241/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T.F. i G.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 sierpnia 2017 r. nr SKO-72-85/17 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1); zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz każdego ze skarżących kwotę po 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła uczestniczka postępowania – A.W. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") zarzuciła naruszenie prawa procesowego w postaci art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wskazując na powyższy zarzut skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionego w niej zarzutu. Wskazała, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest lakoniczne, posiada nieprawidłową argumentację oraz nie sposób uznać, aby zawierało wskazania co do dalszego postępowania przez organ odwoławczy.
W piśmie procesowym z dnia 25 września 2018 r. skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
T.F. i G.F. we wniesionej osobiście odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, wskazując, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd pierwszej instancji.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest uzasadniony. Przepis ten określa elementy uzasadnienia wyroku. Stanowi, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd pierwszej instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji.
Zauważyć należy, iż za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd meriti stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji trafności rozstrzygnięcia. Poza tym przepis ten nie może z zasady stanowić samodzielniej podstawy kasacyjnej, bowiem wedle treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA z 2010 r., nr 3, poz.
39) może on być samodzielną podstawą kasacyjną tylko wówczas, gdy motywy wyroku nie zawierają stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto w judykaturze przyjmuje się, że orzeczenie sądu pierwszej instancji uchyla się spod kontroli instancyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia: 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 986/09 oraz 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13, CBOSA). Przy czym tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwala na odtworzenie toku myślowego Sądu pierwszej instancji, można mówić o skutkującym ewentualnym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2259/11, LEX nr 1299453). W tej sprawie takich okoliczności nie dostrzeżono. Wytyki skargi kasacyjnej dotyczą elementów uzasadnienia wyroku – w ocenie skarżącej kasacyjnie uzasadnienie Sądu pierwszej instancji jest nazbyt lakoniczne, a tym samym nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. Argumenty te są po części trafne. Zwrócić należy jednak uwagę, że lakoniczność uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika ze skrótowego przedstawienia stanu sprawy i oceny prawnej w decyzji organu odwoławczego. Zakres i kontekst uzasadnienia zaskarżonego wyroku jest niejako konsekwencją analizy materiału dowodowego i kwalifikacji prawnej wyrażonej przez organ odwoławczy. Niekompletność uzasadnienia decyzji organu odwoławczego uzasadniała jej uchylenie, bowiem ocena legalności decyzji zawierających w swoich konstrukcjach różnego rodzaju obszary luzów decyzyjnych, a tego rodzaju decyzją jest decyzja środowiskowa, wymaga rzetelnego przedstawienia stanu sprawy i stanowiska organu. Ponadto przypomnieć należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy nie sprowadza się jedynie do ceny zarzutów zawartych w środku odwoławczym, ale do rozpoznania sprawy w całości. Dlatego też trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że wadliwość uzasadnienia decyzji stanowiła podstawę do jej uchylenia, gdyż dostrzeżone uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów nie można było uznać, że zaskarżony wyrok uchylał spod kontroli instancyjnej, a zatem z tego powodu nie podlegał wzruszeniu.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku T.F. i G.F. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż zwrot kosztów postępowania kasacyjnego związany ze sporządzeniem i wniesieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną dotyczy wyłącznie przypadku, w którym tego rodzaju pismo sporządził profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy – art. 175 p.p.s.a.) oraz wniósł je w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej (art. 179 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną T.F. i G.F. sporządzili osobiście. Pismo to nie mogło zatem stanowić podstawy do zwrotu na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zabieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym.