Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej z 18 stycznia 2021 r. M. D. i Z. D. zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżących kasacyjnie wskazała, że wykonanie decyzji SKO w C. z [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji spowoduje wyrządzenie skarżącym kasacyjnie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Decyzje te dotknięte są wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kwota, na którą opiewa przedmiotowa decyzja jest znaczna, a jej przymusowe wyegzekwowanie spowoduje powstanie szkody w majątku skarżących kasacyjnie. Autorka skargi kasacyjnej podnosi, że wykonanie zaskarżonych decyzji wiąże się z obowiązkiem zapłaty kwoty ponad 172.000 zł, są to "skutki społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś, Postępowanie..., s. 146; Z. Kmieciak, Glosa do postanowienia NSA z 23.01.1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3, poz. 54, teza 1). Innymi słowy, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z 10 maja 2012 r., II FZ 358/12, LEX nr 1166138) – tak B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art.
61. Podobne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 10 listopada 2015 r., I OZ 1457/15, LEX nr 1990074, wskazując że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Wykonanie aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów nakładających na adresata określony obowiązek, bądź przyznających mu określone uprawnienie.
Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. z [...] lutego 2016 r., nr: [...], nakazującej M. i Z. D. usunięcie wskazanych odpadów. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja SKO w C. z [...] października 2020 r., nr [...] odmawiały stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Wójta Gminy P. w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. Oznacza to, iż skarżący kasacyjnie nie mogą skutecznie domagać się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie nakłada ona na M. D. i Z. D. żadnych obowiązków, te wynikają bowiem z innego aktu administracyjnego – decyzji Wójta Gminy P. z [...] lutego 2016 r., nr: [...], nieobjętej przedmiotowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania. W takiej sytuacji wstrzymanie wykonania decyzji SKO w C. z [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nie odnosiłoby żadnych skutków prawnych.
Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji podlegającej badaniu w trybie art. 156 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) dalej zwanej "k.p.a.", czyli w tej sprawie decyzji Wójta Gminy P., następuje dopiero z chwilą wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Natomiast decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności nie wpływa na status prawny decyzji badanej w trybie art. 156 k.p.a. i wstrzymanie jej wykonania nie spowodowałoby zawieszenia nakazu usunięcia odpadów.
Na marginesie dodać należy, że o wstrzymaniu wykonania decyzji podlegającej badaniu w postępowaniu nieważnościowym może orzec organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu przesłanką wstrzymania wykonania badanej decyzji jest prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Co pomija jednak autorka skargi kasacyjnej, przepis art. 159 k.p.a. jest kierowany do organu administracji publicznej, właściwego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a nie do sądu administracyjnego, którzy związany jest przesłankami wstrzymania zawartymi w art. 61 § 3 p.p.s.a. Na gruncie ostatniego z powołanych przepisów, w sprawie z wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sąd nie jest uprawniony do merytorycznej oceny zasadności skargi, a zatem i do oceny, czy zaskarżona decyzja obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.