Postanowienie NSA z 5 października 2022 r., III OSK 902/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej

Sprawa

sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 8 października 2021 r., nr 462/2021 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.

Skład

Sędzia NSA Tamara Dziełakowska przewodnicząca

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 729/21

Uzasadnienie

Wyrokiem z 11 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (sygn. akt III SA/Lu 729/21) po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. S. uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 8 października 2021 r., nr 462/2021 oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Lublinie z dnia 6 sierpnia 2021 r., nr 154/2021 w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi kasacyjnej wobec uznania okoliczności, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona i oddalenie skargi skarżącego w całości oraz o zasądzenie na rzecz organu od skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Organ zrzekł się również przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę skarżący w dniu 22 marca 2022 r. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania odwoławczego oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Dodatkowo w dniu 14 września 2022 r. skarżący wniósł o przyspieszenie rozpoznania skargi kasacyjnej ze względu na swój zły stan zdrowia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), sąd może z urzędu zawiesić postępowanie w sprawie, w której rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przewidziana w tym przepisie możliwość zawieszenia postępowania sądowego ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, który powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy i czy nie naruszy praw gwarantowanych w Konstytucji RP (rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki – art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i wynikającego z art. 7 P.p.s.a. postulatu szybkości postępowania.

Zawieszenie postępowania nie jest instytucją prawną gwarantującą szybkie załatwienie sprawy. Zestawienie przesłanek zawieszenia postępowania z nakazem wynikającym z art. 7 P.p.s.a. oznacza, że zasadność zawieszenia postępowania powinna być w każdym przypadku wnikliwie oceniona w celu ustalenia, czy w danej sprawie uzasadnione jest odstąpienie od zasady szybkiego rozpoznania sprawy. W orzecznictwie wskazuje się że, aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona (por. postanowienia NSA z 28 lutego 2012 r., sygn. akt I GZ 27/12; z 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 304/12 oraz wyrok NSA z 15 września 2017 r., sygn. akt I GSK 613/17).

W niniejszej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z 8 października 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 6 sierpnia 2021 r., której na podstawie art. 115a ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.) i art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610) oraz art. 104 K.p.a. odmówiono skarżącemu wypłacenia wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.

Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu znany jest z urzędu fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 21 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 866/20 przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "Czy art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.". Sprawa w Trybunale Konstytucyjnym została zarejestrowana pod sygnaturą P 7/21.

Sąd pytający zwrócił uwagę, że art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych (...), uchwalony w wyniku wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 i określający zasady obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy, może różnicować funkcjonariuszy Policji w zależności od daty zwolnienia ich ze służby. W odniesieniu do policjantów, którzy zostali zwolnieni ze służby od 6 listopada 2018 r. stosuje się bowiem rozwiązania prawne korzystniejsze, aniżeli zasady obowiązujące funkcjonariuszy zwolnionych przed tą datą. Zróżnicowanie takie budzi, w ocenie Sądu pytającego, wątpliwości w zakresie jego zgodności z normami konstytucyjnymi, zwłaszcza w kontekście wydanego już i przywołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 21 stycznia 2021 r., dotyczącego zgodności art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych (...) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, wszczętych po 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r., z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji RP, ma niewątpliwie wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej ze skargi skarżącego. Z wydanych w sprawie decyzji wynika bowiem, że przepis objęty pytaniem prawnym był podstawą materialnoprawną odmowy wyrównania skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, z tego powodu, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji przed 6 listopada 2018 r., tj. przed datą wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Przedmiotowy ekwiwalent pieniężny za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. W związku z tym organy obu instancji przyjęły, że wypłacony skarżącemu ekwiwalent pieniężny został naliczony w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące w danym czasie przepisy. W konsekwencji oznacza to, że organy Policji uznały, że art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu nadanym ustawą z 14 sierpnia 2020 r., nie ma do skarżącego zastosowania i brak jest podstaw prawnych do wypłaty żądanego wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Sąd I instancji nie podzielił tego poglądu i uznał, że nie ma możliwości zastosowania przez organ art. 9 ust. 1 ustawy ze względu na występującą wtórną niekonstytucyjność tej regulacji, nie rozwiązuje to jednak wątpliwości jakie powstają po stronie organu według jakich zasad powinien obliczyć wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Zatem należy stwierdzić, że zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w związku z zadanym pytaniem prawnym WSA w Białymstoku, przyczyni się do rozwiania wątpliwości, co do sposobu obliczania ekwiwalentu dla wszystkich policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. oraz składanych przez nich po tej dacie wniosków o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy.

Zwrócić również należy uwagę, że powyższe stanowisko o potrzebie zawieszenia postępowania z uwagi na skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego nie wywołuje rozbieżności w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA z 16 grudnia 2021 r. sygn. akt III OZ 1250/21 i III OZ 1255/21, 13 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 5406/21 i III OZ 1355/21 oraz z 9 lutego 2022 r. sygn. akt III OSK 6076/21 i III OZ 53/22, niepubl.). W orzecznictwie tym zwracano również uwagę na potrzebę zapewnienia jednolitości i stabilności orzecznictwa, co ma szczególne znaczenie uwzględniając ilość spraw zbieżnych z niniejszą przedstawionych do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wraz ze skargą kasacyjną. To z kolei ma związek z potrzebą zapewnienia równego i sprawiedliwego potraktowania wszystkich zainteresowanych osób, co najpełniej może zostać osiągnięte w przypadku ewentualnego wyeliminowania normy prawnej z porządku prawnego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który wywołuje skutek wobec wszystkich adresatów normy prawnej (erga omnes).

W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 P.p.s.a. oraz art. 131 P.p.s.a.