Uzasadnienie
Wnioskiem z 18 maja 2023 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Ministra Klimatu i Środowiska jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Marszałka Województwa Mazowieckiego z 20 maja 2022 r. o odmowie wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia przez zarządcę drogi negatywnego oddziaływania akustycznego emitowanego z ul. [...] w Warszawie na odcinku od skrzyżowania z ul. [...] w [...] do granicy z gminą [...] - na tereny zabudowy mieszkaniowej w miejscowości [...].
W uzasadnieniu Marszałek Województwa Mazowieckiego wskazał, że wnioskiem z 2 maja 2022 r., P.Z. (dalej: wnioskodawca) wniósł o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia przez zarządcę drogi opisanego wyżej negatywnego oddziaływania akustycznego.
Pismem z 20 maja 2022 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego poinformował wnioskodawcę, że nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. W związku z tym wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Marszałka Województwa Mazowieckiego w tym przedmiocie. Wyrokiem z 16 lutego 2023 r. w sprawie IV SAB/Wa 407/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Z uzasadnienia tego wyroku wynika jednak, że pismo z 20 maja 2022 r. należy uznać za postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Następnie wnioskodawca złożył zażalenie na postanowienie z 20 maja 2022 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego środka zaskarżenia.
Pismem z 12 kwietnia 2023 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego przekazał zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu Ministrowi Klimatu i Środowiska. W odpowiedzi Minister Klimatu i Środowiska zwrócił zażalenie wraz z wnioskiem o przywróceniem terminu. Marszałek Województwa Mazowieckiego wskazał jednak, że o przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia rozstrzyga organ właściwy do rozpoznania zażalenia.
W odpowiedzi na wniosek Minister Klimatu i Środowiska wniósł o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że kluczowe jest stwierdzenie, czy pismo z 20 maja 2022 r. stanowiło postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, o czym orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 lutego 2023 r. Minister Klimatu i Środowiska podkreślił jednak, że był to wyrok nieprawomocny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Przez spór należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny), przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia, oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy. Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawiony wyłącznie do rozpoznania sporu na tle danej, konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. W ramach rozpoznania sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego Sąd ten nie może podejmować rozstrzygnięć o charakterze abstrakcyjnym, a więc nie może dokonać wykładni prawa oderwanej od konkretnej sprawy, która to wykładnia będzie miała wiążący charakter względem innych sądów i organów.
W tej sprawie Minister Klimatu i Środowiska nie kwestionuje swojej właściwości do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, która wynika wprost z art. 59 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.). Zgodnie bowiem z tym przepisem, o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Minister Klimatu i Środowiska wskazał natomiast, że wniosek ten mógł rozpoznać dopiero po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lutego 2023 r., ponieważ dopiero wówczas zostanie przesądzone, że pismo Marszałka Województwa Mazowieckiego z 20 maja 2022 r. stanowiło postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Skoro Minister Klimatu i Środowiska nie kwestionuje swojej właściwości w sprawie, to brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sporu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jedynie ubocznie należy zauważyć, że w dacie wydania niniejszego postanowienia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lutego 2023 r. był już wyrokiem prawomocnym.
Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. oraz w związku z art. 4 p.p.s.a. w związku z art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.