Uzasadnienie
Pismem z 16 kwietnia 2021 r. Starosta Nyski wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Marszałka Województwa Opolskiego jako organu właściwego w sprawie zezwolenia na odzysk odpadów poza urządzeniami i instalacjami. Starosta Nyski wskazał, że z wnioskiem o wydanie zezwolenia na odzysk odpadów na terenie działki nr ew. [...] wystąpił J.C. (dalej: wnioskodawca). Jako podstawę wniosku Starosta Nyski powołał między innymi art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. b) ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r. poz. 779, ze zm. – dalej: ustawa od odpadach). Wniosek nie zawiera uzasadnienia.
Jak wynika z załączonych do wniosku akt sprawy, wnioskodawca zwrócił się do Marszałka Województwa Opolskiego o wydanie przedmiotowego zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Całkowita pojemność miejsca niekorzystnie przekształconego, w którym ma się odbywać przetwarzanie odpadów poza instalacjami wynosi 150 000 Mg. Marszałek Województwa Opolskiego wezwał wnioskodawcę do wykazania, że teren, na którym ma odbywać się przetwarzanie odpadów jest w rzeczywistości wyrobiskiem lub zapadliskiem w myśl art. 6 ust. 1 pkt 17 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2020 poz. 1064 ze zm.). W odpowiedzi wnioskodawca wyjaśnił, że nie posiada koncesji na wydobywanie kopalin.
W związku z tym Marszałek Województwa Opolskiego uznał, że nie jest właściwy w sprawie, ponieważ przedmiotowy teren nie jest wyrobiskiem ani zapadliskiem, o którym stanowi art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. b) ustawy o odpadach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Przepis art. 41 ustawy o odpadach reguluje zakres przedmiotowy zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów oraz organy właściwe do ich wydania. Z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. b) tej ustawy wynika, że marszałek województwa właściwy jest "dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg".
W ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego orzekającego w tej sprawie, Marszałek Województwa Opolskiego w sposób nieuzasadniony ogranicza zakres stosowania cytowanego przepisu przez przyjęcie zawężającej definicji "terenów niekorzystnie przekształconych". Nieuzasadnione jest w tym przypadku sięganie do definicji przyjętej w ustawie Prawo geologiczne i górnicze. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 17 tej ustawy definiuje "wyrobisko górnicze" a nie "wyrobisko". Należy przyjąć, że nie są to pojęcia tożsame, ponieważ "wyrobisko górnicze" jest pojęciem węższym, zdefiniowanym na potrzeby prawa geologicznego i górniczego.
Natomiast art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. b) ustawy o odpadach dotyczy szerzej rozumianego wypełniania terenów niekorzystnie przekształconych, na których zapadliska lub wyrobiska mają zostać wypełnione odpadami innymi niż niebezpieczne. Oznacza to, że przepis ten odnosi się do sytuacji, w których przede wszystkim na skutek działalności człowieka, ale również czynników naturalnych doszło do niekorzystnego przekształcenia terenu przez jego obniżenie, tylko w takim bowiem wypadku możliwe jest jego wypełnienie. Miejsca tak przekształcone będą zatem określone jako wyrobiska lub zapadliska, zależnie od tego, jaka była przyczyna niekorzystnego przekształcenia. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie również w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. z 2015 r., poz. 796). W pkt 1 załącznika mowa jest bowiem o wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych (takich jak zapadliska, nieeksploatowane odkrywkowe wyrobiska lub wyeksploatowane części tych wyrobisk).
Ponadto w tym przypadku brak jest wyraźnego odwołania do pojęcia "wyrobiska górniczego", a jednocześnie normodawca posłużył się katalogiem otwartym terenów niekorzystnie przekształconych posługując się kwantyfikatorem "takich jak". Dlatego też wykładnia pojęcia terenów niekorzystnie przekształconych proponowana przez Marszałka Województwa Opolskiego prowadziłaby do nieuzasadnionego wyłączenia możliwości zagospodarowania terenów, które nie mieszczą się w wąskiej definicji zapadliska i wyrobiska, do której odwołuje się ten organ.
Powyższe oznacza, że planowane przedsięwzięcie mieści się w zamkniętym katalogu przedsięwzięć, o których stanowi art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach. Z tej przyczyny organem właściwym rzeczowo i miejscowo w sprawie jest Marszałek Województwa Opolskiego, co wynika z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. b) tej ustawy.
Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Marszałka Województwa Opolskiego jako organ właściwy w sprawie.