Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 9 czerwca 2021 r. Starosta O. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa O., poprzez wskazanie Marszałka Województwa O. jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku N. sp. z o.o. z siedzibą w P. o zmianę pozwolenia zintegrowanego dla instalacji zlokalizowanej w P. przy ul. [...].
W uzasadnieniu Starosta O. wskazał, że pismem z dnia 6 maja 2021 r. pełnomocnik N. sp. z o.o. z siedzibą w P. poinformował Starostę O. o złożeniu do Marszałka Województwa O. wniosku o zmianę zapisów pozwolenia zintegrowanego wydanego przez Starostę O. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w związku z rozbudową istniejącej instalacji do konserwacji nawierzchni kolejowej drewnianej o ciąg technologiczny (linię) odzysku (przetwarzania) zużytych drewnianych podkładów kolejowych.
Pismem z dnia 9 kwietnia 2021 r. Starosta O. poinformował Spółkę o rozpoczęciu analiz warunków pozwolenia, jednak w związku ze złożeniem wniosku przez wnioskodawcę do Marszałka Województwa odstąpił on od przeprowadzenia analizy pozwolenia, o których mowa w art. 215 i art. 216 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219) zwanej dalej w skrócie P.o.ś.
W ocenie Starosty aby uzyskać pozwolenie zintegrowane należy udowodnić, że instalacja spełnia wymogi Najlepszej Dostępnej Techniki (BAT), a wnioskodawca dotrzymuje standardów jakości środowiska poza terenem do którego posiada tytuł prawny, dotrzymuje granicznych wartości emisji (standardów emisji). Powyższa analiza powinna zostać przeprowadzona niezwłocznie, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia publikacji konkluzji BAT w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Przepisy o wydawaniu pozwolenia stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany jego warunków.
Starosta O. pismem z dnia 11 maja 2021 r. w trybie art. 65 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) zwanej dalej w skrócie K.p.a., przekazał Marszałkowi Województwa O. - zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 2020 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779 z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 października 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem, dokumentację Spółki.
Z kolei Marszałek Województwa O. pismem z dnia 26 maja 2021 r. odesłał przedmiotową dokumentację wskazując, że instalacja dla której Starosta O. wydał decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 18 rozporządzenia co oznacza, że organem ochrony środowiska właściwym do dokonania analizy wynikającej z art. 215 oraz art. 216 P.o.ś. jest starosta.
W ocenie Starosty O. nie jest on właściwy w niniejszej sprawie, ponieważ w momencie złożenia wniosku o zmianę warunków pozwolenia zintegrowanego w związku z rozbudową instalacji do konserwacji drewna i produktów z drewna środkami chemicznymi o zdolności produkcyjnej ponad 75 m3 na dobę, innymi niż przeznaczonymi wyłącznie do stosowania w przypadku sinizny o ciąg technologiczny (linię) odzysku (przetwarzania) zużytych drewnianych podkładów kolejowych, organem tym stał się Marszałek Województwa O.. Bezsprzecznym jest, że przedmiotem wniosku jest zmiana warunków pozwolenia zintegrowanego, zgodnie z treścią art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach, a wraz z nią dokonanie analizy pozwolenia zintegrowanego.
W związku z powyższym organem właściwym w sprawie jest Marszałek Województwa O. W odpowiedzi na wniosek Starosty O. Marszałek Województwa O. podniósł, że spór nie dotyczy zmiany zapisów pozwolenia zintegrowanego, a konieczności dokonania wynikającej z art. 215 oraz 216 P.o.ś. analizy pozwolenia zintegrowanego udzielonego Spółce decyzją Starosty O. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] dla instalacji do konserwacji drewna i produktów z drewna środkami chemicznymi o zdolności produkcyjnej ponad 75 m3 na dobę, innymi niż przeznaczonymi wyłącznie do stosowania w przypadku sinizny. Przedmiotowa instalacja kwalifikowana jest jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 18 rozporządzenia.
Podkreślono, że Spółka planuje uruchomienie instalacji do odzysku zużytych drewnianych podkładów kolejowych kwalifikowanej jako instalacja do odzysku i przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach odpadów niebezpiecznych, zaliczana do przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia.
Planowana do realizacji instalacja do przetwarzania odpadów niebezpiecznych podlega pod wymogi Decyzji Wykonawczej Komisji z dnia 10 sierpnia 2018 r ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu przetwarzania odpadów zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE, zaś obecnie eksploatowana instalacja do konserwacji drewna i produktów z drewna środkami chemicznymi o zdolności produkcyjnej ponad 75 m3 na dobę, innymi niż przeznaczonymi wyłącznie do stosowania w przypadku sinizny, dla której pozwolenia zintegrowanego udzielał Starosta O. decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] pod wymogi Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2020/2009 z dnia 22 czerwca 2020 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT), zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych, w odniesieniu do obróbki powierzchniowej z wykorzystaniem rozpuszczalników organicznych, w tym konserwacji drewna i produktów z drewna produktami chemicznymi.
W związku z powyższym Marszałek Województwa w obecnym stanie faktycznym prowadząc postępowanie w przedmiocie zmiany pozwolenia zintegrowanego dotyczącej planowanej do realizacji instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych nie widzi podstaw do wykonania w oparciu o art. 215 ust. 1 P.o.ś. analizy pozwolenia udzielonego dla instalacji do konserwacji drewna i produktów z drewna środkami chemicznym pod kątem spełniania wymogów najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do obróbki powierzchniowej z wykorzystaniem rozpuszczalników organicznych, w tym konserwacji drewna i produktów z drewna produktami chemicznymi określonymi w ww. Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2020/2009 z dnia 22 czerwca 2020 r.
Reasumując stwierdzono, że wniosek Spółki dotyczy między innymi udzielenia pozwolenia dla planowanej instalacji zaliczanej do przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia tj. instalacji do przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach odpadów niebezpiecznych. Planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 P.o.ś., tj. jako instalacja wymagająca uzyskania pozwolenia zintegrowanego, dla której organem właściwym zgodnie z art. 378 ust. 2a pkt 1 P.o.ś. jest Marszałek Województwa O.. Mając jednak na uwadze, że w dacie przedłożenia przez Starostę pisma z [...] maja 2021 r. nr [...] wraz z dokumentacją dla N. sp. z o.o. nie jest jeszcze na terenie Spółki eksploatowana instalacja zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (obecnie procedowane jest postępowanie dla planowanej instalacji zakwalifikowanej jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i nie zostało jeszcze zakończone, jak również instalacja ta nie jest eksploatowana), to Marszałek Województwa O. nie może uznać się za organ właściwy do dokonania analiz pozwolenia zintegrowanego wynikających z art. 215 oraz art. 216 P.o.ś. udzielonego decyzją Starosty O. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...].
Marszałek będzie organem właściwym dla instalacji do konserwacji drewna i produktów z drewna środkami chemicznymi o zdolności produkcyjnej ponad 75 m3 na dobę od daty wydania decyzji zmieniającej pozwolenie zintegrowane, które uwzględniać będzie nową - obecnie planowaną instalację do odzysku odpadów niebezpiecznych i wówczas instalację do konserwacji drewna położoną na terenie gdzie będzie eksploatowana instalacja do przetwarzania odpadów.
W konsekwencji powyższych rozważań wniesiono o wskazanie Starosty O. jako organu właściwego do załatwienia sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spory, o których mowa w art. 4 P.p.s.a., rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny orzekając na wniosek, w drodze postanowienia, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy.
W przedmiotowej sprawie spornym jest, który z ww. organów winien rozpatrzyć wniosek N. sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości P. o zmianę pozwolenia zintegrowanego dla instalacji zlokalizowanej w P. przy ul. [...]. Pozwolenie zintegrowane udzielonego decyzją Starosty O. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], które obejmowało instalację do konserwacji nawierzchni kolejowej drewnianej oraz produkcji tartacznej.
Wniosek Spółki N. obejmuje zmianę ww. pozwolenia zintegrowanego poprzez poszerzenie dotychczasowej działalności o uruchomienie linii technologicznej (poprzez zmianę sposobu użytkowania jednego z istniejących ciągów technologicznych) obejmującej odzysk zużytych podkładów kolejowych stanowiących odpad o kodzie 17 02 04* (odpady drewna, szkła i tworzysz sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. drewniane podkłady kolejowe)). Kwalifikacja ww. odpadów do kategorii odpadów niebezpiecznych wynika z załącznika zawierającego katalog odpadów ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych do rozporządzenia Ministra klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 10).
W związku z tym należy przede wszystkim wskazać, że wbrew stanowisku Marszałka Województwa ww. wniosek Spółki nie dotyczył analizy dotychczasowego pozwolenia zintegrowanego w rozumieniu art. 216 ust. 1 P.o.ś. Powołany przepis zawiera kompetencję dla organu właściwego do wydania pozwolenia do dokonania analizy pozwolenia zintegrowanego co najmniej raz na 5 lat, a także w przypadku, gdy oddziaływanie instalacji na środowisko zmieniło się w stopniu wskazującym na konieczność zmiany pozwolenia w części dotyczącej określonych w nim warunków lub wielkości emisji z danej instalacji, albo jeżeli nastąpiła zmiana w najlepszych dostępnych technikach, pozwalająca na znaczne zmniejszenie wielkości emisji bez powodowania nadmiernych kosztów lub wynika to z potrzeby dostosowania eksploatacji instalacji do zmian przepisów o ochronie środowiska.
Nawet jeżeli właściwy Starosta podjął czynności zmierzające do przeprowadzenia analizy na podstawie art. 216 ust. 1 P.o.ś., to rozpoznanie wniosku Spółki N. wymagało ustalenia, czy wnioskowana zmiana pozwolenia zintegrowanego będzie obejmowała przedsięwzięcie kwalifikowane do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia, do takich przedsięwzięć należy zaliczyć instalacje do przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach odpadów niebezpiecznych.
Projektowana zmiana pozwolenia zintegrowanego obejmuje przedsięwzięcie polegające na przetwarzaniu odpadów niebezpiecznych w procesie odzysku lub unieszkodliwiania. W szczególności projektowane przedsięwzięcie nie stanowi instalacji do produkcji sprzętu kolejowego w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 18 rozporządzenia, stanowiącego przedsięwzięcie mogące jedynie potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Mając powyższe należy stwierdzić, że gdyby hipotetycznie rozpoznawany był sam wniosek wnioskodawcy (N. sp. z o.o.) o wydanie pozwolenia na przetwarzanie odpadów (a więc ich odzysku lub unieszkodliwiania), który obejmuje przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko – to na podstawie art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach właściwy do jego rozpoznania byłby marszałek województwa. Tym samym objęty tą sprawą spór kompetencyjny dotyczący wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku obejmującego zmianę wcześniej wydanego pozwolenia zintegrowanego w zakresie dotyczącym przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko także powinien skutkować wskazaniem właściwego marszałka województwa jako podmiotu właściwego w takiej sprawie.
Zmiana pozwolenia zintegrowanego zawierająca uruchomienie instalacji obejmującej odzysk i przetwarzanie zużytych podkładów kolejowych stanowiących odpady niebezpieczne, skutkuje przyjęciem na podstawie art. 378 ust. 2a pkt 2 P.o.ś. właściwości marszałka województwa, ponieważ zmiana ta obejmuje przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Tym samym właściwym organem będzie Marszałek Województwa O..
Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.