Uzasadnienie
Pismem z 8 lipca 2021 r. Prezydent m. st. Warszawy wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie jako organu właściwego do prowadzenia postępowania z wniosku miasta stołecznego Warszawy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie III linii metra w Warszawie - ETAP I - Praga, od stacji C14 "Stadion Narodowy" do Stacji "Gocław", wraz ze Stacją Techniczno-Postojową (STP) Kozia Górka (dalej: decyzja środowiskowa).
W uzasadnieniu Prezydent m.st. Warszawy wskazał, że wnioskiem z 13 maja 2021 r. miasto stołeczne Warszawa wystąpiło do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej. Pismem z 10 czerwca 2021 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie przekazał wniosek do Prezydenta m.st. Warszawy. W ocenie Prezydenta m.st. Warszawy przekazanie sprawy nie było prawidłowe, ponieważ zastosowanie w sprawie znajdzie art.
75. ust. 1 lit. t) ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r., poz. 2372 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa). Budowa metra stanowi bowiem inwestycję w zakresie linii kolejowych.
W odpowiedzi na wniosek Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie wniósł o wskazanie Prezydenta m.st. Warszawy jako organu właściwego w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Ogólna właściwość organów do wydania decyzji środowiskowej została uregulowana w art. 75 ust. 1 ustawy środowiskowej. Ustawodawca przewidział w art. 75 ust. 1 ustawy środowiskowej konkretne przypadki i przedsięwzięcia, kiedy organem właściwym jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (pkt 1), Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (pkt 1a), starosta (pkt 2) oraz dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych (pkt 3). W przypadku pozostałych przedsięwzięć właściwy jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. t) ustawy środowiskowej, regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwy dla inwestycji w zakresie linii kolejowych.
Linia kolejowa to wyznaczona przez zarządcę infrastruktury droga kolejowa przystosowana do prowadzenia ruchu pociągów, co wynika z art. 4 pkt 2 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1984, ze zm., dalej: ustawa o transporcie kolejowym). Natomiast droga kolejowa to tor kolejowy albo tory kolejowe wraz z elementami wymienionymi w pkt 2-12 załącznika nr 1 do cytowanej ustawy, o ile są z nimi funkcjonalnie połączone, niezależnie od tego, czy zarządza nimi ten sam podmiot (art. 4 pkt 1a ustawy o transporcie kolejowym).
W świetle powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, że budowa linii metra spełnia powyższe warunki określone przez definicje ustawowe. Natomiast zasadnicze znaczenie ma zakres stosowania art. 3 ust. 7 ustawy o transporcie kolejowym, zgodnie z którym, przepisów 2, 2aa, 4a, 4b, 5a, 5b, 6-9 i 12 oraz art. 23-23b, art. 23ca-23c. art. 23fa i art. 23h-23k cytowanej ustawy nie stosuje się do metra. Natomiast przepisy rozdziałów 2b i 10 tej ustawy stosuje się odpowiednio.
W art. 3 ust. 7 ustawy o transporcie kolejowym ustawodawca przewidział dwa sposoby stosowania przepisów tej ustawy do metra – części przepisów nie stosuje się w ogóle, natomiast część przepisów tej ustawy należy stosować odpowiednio, co polega na stosowaniu wprost, z odpowiednimi modyfikacjami lub braku stosowania. Norma z art. 3 ust. 7 ustawy o transporcie kolejowym nie wymienia jednak wszystkich przepisów tej ustawy, co oznacza, że pozostałe przepisy tej ustawy stosuje się wprost (w tym zacytowane wyżej ustawowe definicje). Stanowisko Prezydenta m.st. Warszawy jest w tym zakresie prawidłowe i wbrew twierdzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie stan faktyczny tej sprawy nie różni się zasadniczo od stanu faktycznego powołanych przez organy sprawy o sygn. akt II OW 126/20 i II OW 127/20. W wydanych w tej sprawie postanowieniach z 1 grudnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie jako organ właściwy w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji metra.
Orzekający w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że ocena prawna wyrażona w postanowieniach z 1 grudnia 2020 r. ma zastosowanie również do budowy linii metra, ponieważ planowane przedsięwzięcie także podlega definicji ustawowej z art. 4 pkt 2 w związku z art. 4 pkt 1a ustawy o transporcie kolejowym. W konsekwencji planowane przedsięwzięcie jest inwestycją w zakresie linii kolejowych, o których stanowi art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. t) ustawy środowiskowej, co oznacza, że właściwym w tej sprawie jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu jest natomiast powoływana przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie okoliczność, że w § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), jako przedsięwzięcia mogące potencjalne znacząco oddziaływać na środowisko odrębnie wskazano linie kolejowe (pkt 60) i odrębnie linie metra (pkt 63). Przepisy rozporządzenia jako aktu rangi podustawowej nie mogą modyfikować przepisów ustawy, w tym przypadku przepisów ustawy o transporcie kolejowym.
Ponadto, rozporządzenie jest aktem szczegółowym, określającym różnego rodzaju przedsięwzięcia, co nie oznacza, że zarówno realizacja przedsięwzięcia w postaci linii kolejowej, jak i realizacja przedsięwzięcia w postaci linii metra, nie mogą być kwalifikowane jako "inwestycje w zakresie linii kolejowych" w rozumieniu art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. t) ustawy środowiskowej.
Z tych względów i na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.