Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 28 lipca 2021 r. Starosta.zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa Lubelskiego poprzez wskazanie Marszałka Województwa Lubelskiego jako organu właściwego do rozpoznania wniosku W. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] przy ul. [...] w S. o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów w punkcie zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji.
W uzasadnieniu Starosta Z. wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach z 14 grudnia 2012 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 779 z późn. zm.) w przypadku prowadzenia w tym samym miejscu przedsięwzięć, z których co najmniej jedno należy do przedsięwzięć wymienionych w ust. 3 pkt 1, organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów jest marszałek województwa. W przedmiotowej sprawie wnioskowana działalność ma być prowadzona na działce, na której jej właściciel W. O. prowadzi już działalność w oparciu o decyzję Marszałka Województwa Lubelskiego z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] zezwalającą na zbieranie i przetwarzanie odpadów (stacja demontażu pojazdów). Wskazany przedsiębiorca wydzierżawia jednocześnie W. O. część nieruchomości dla potrzeb punktu zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji. Oba podmioty gospodarcze mają siedzibę pod tym samym adresem (ul. [...], S.) oraz w zakresie gospodarowania odpadami (stacja demontażu pojazdów, punkt zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji) deklarują prowadzenie ww. działalności w tym samym miejscu.
Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że w jednej i tej samej lokalizacji będzie prowadzona działalność polegająca na wytwarzaniu, zbieraniu i przetwarzaniu odpadów w ramach stacji demontażu pojazdów oraz zbieranie odpadów w ramach punktu zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji. Z powyższych okoliczności jednoznacznie wynika, że właściwym w sprawie organem jest Marszałek Województwa Lubelskiego.
W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Lubelskiego wniósł o wskazanie Starosty Z. jako organu właściwego w sprawie wywodząc, że na kanwie art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach nie sposób przyjąć założenia, iż marszałek województwa jest właściwy w sprawie wydania decyzji, gdy wniosek o zezwolenie na zbieranie odpadów składa podmiot zamierzający prowadzić działalność objętą tym zezwoleniem na nieruchomości, na której inny podmiot realizuje przedsięwzięcie oparte o zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Takie rozumienie art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach będzie niezgodnie nie tylko z literalnym brzmieniem tego przepisu, ale przede wszystkim będzie sprzeczne z jego rato legis. Powyższy przepis dotyczy wyłącznie wydania zezwolenia o charakterze łącznym, obejmującego zbieranie i przetwarzanie odpadów, nie zaś jak w przedmiotowej sprawie odrębnego zezwolenia na zbieranie odpadów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spory, o których mowa w art. 4 P.p.s.a., rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny orzekając na wniosek, w drodze postanowienia, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy.
W niniejszej sprawie W. O. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] przy ul. [...] w S. wystąpił do Starosty Z. o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów w postaci zużytych i nienadających się do użytkowania pojazdów o kodzie 16 01 04 i zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów niezawierających cieczy i innych niebezpiecznych elementów o kodzie 16 01 06 w punkcie zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji. Właściwość organu do wydania decyzji zezwalającej na prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wynika z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Regulacja ta enumeratywnie wymienia przypadki (rodzaje i skalę działalności w zakresie gospodarki odpadami), w których właściwym organem jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych przypadkach właściwy jest starosta.
Dodatkowo, w odniesieniu do terenów zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Z treści art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach wynika, że ustawodawca przewiduje konieczność uzyskania zezwolenia na dwa rodzaje działalności w zakresie gospodarki odpadami – zbieranie odpadów i przetwarzanie odpadów. Na wniosek podmiotu występującego o wydanie zezwolenia właściwy organ może także wydać tzw. decyzję łączną, a więc zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów (art. 41 ust. 5 ustawy o odpadach). Do wydania tego rodzaju zezwolenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zezwolenia na zbieranie odpadów oraz zezwolenia na przetwarzanie odpadów (art. 41 ust. 8 ustawy o odpadach). Zasadą jest zatem uzyskanie dwóch odrębnych decyzji (zezwoleń), natomiast decyzja łączna jest wyjątkiem od tej zasady. Powyższe ma zasadniczy wpływ na wykładnię przepisów o właściwości organów w tych sprawach. Zgodnie z art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach, w przypadku prowadzenia w tym samym miejscu przedsięwzięć, z których co najmniej jedno należy do przedsięwzięć wymienionych w art. 41 ust. 3 pkt 1 tej ustawy, organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów jest marszałek województwa.
Ustalenie w niniejszej sprawie, że na tym samym terenie inny podmiot prowadzi także działalność polegającą na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów w oparciu o decyzję Marszałka Województwa Lubelskiego nie uzasadnia, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zastosowania art. 41 ust. 6 w związku z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach. Powyższe przepisy miałyby zastosowanie tylko w przypadku, gdyby sam wnioskodawca wystąpił o zezwolenie na przetwarzanie i zbieranie odpadów, a więc o wydanie decyzji łącznej. Uzyskanie decyzji łącznej jest wyjątkiem, a zatem normy z art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach nie należy wykładać rozszerzająco. Potwierdza to także art. 41 ust. 9 ustawy o odpadach który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o zezwoleniu na zbieranie odpadów lub zezwoleniu na przetwarzanie odpadów rozumie się przez to również zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Sytuacja więc, o której mowa w art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach dotyczy jedynie podmiotu, który składając wniosek skorzysta z rozwiązania zawartego w art. 41 ust. 5 ustawy o odpadach, to jest kiedy działalność wymagająca uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów i na przetwarzanie odpadów prowadzona jest w tym samym miejscu i może zostać na wniosek strony objęta jednym zezwoleniem.
To od wnioskodawcy zależne jest, jaką formę nada swojemu wnioskowi, tj. czy wystąpi z jednym wnioskiem obejmującym zbieranie i przetwarzanie odpadów, czy z dwoma osobnymi wnioskami w różnych sprawach (por. postanowienie NSA z 20 maja 2015 r. sygn. akt II OW 214/14; postanowienie NSA z 25 lutego 2020 r. sygn. akt II OW 141/19; postanowienie NSA z 28 października 2020 r. sygn. akt II OW 109/20; postanowienie NSA z 27 października 2020 r. sygn. akt II OW 117/20, postanowienie NSA z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OW 9/21, dostępne w CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie W. O. wystąpił jedynie o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów.
Podkreślić nadto należy, że przepisy ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 2056) zwanej dalej w skrócie r.p.w.e. jako regulacje szczególne wskazują dodatkowe wymagania związane z uzyskaniem zezwolenia na zbieranie odpadów przedsiębiorcom prowadzącym punkt zbierania pojazdów (rozdział 5 tej ustawy). Kompetencje organów administracji określono w art. 39 ust. 1 r.p.w.e. wskazując, że starosta albo regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje zezwolenie na zbieranie odpadów przedsiębiorcy prowadzącemu punkt zbierania pojazdów po 1) zaopiniowaniu przez: a) marszałka województwa, b) regionalnego dyrektora ochrony środowiska, o ile nie jest to ten sam organ - właściwych miejscowo do wydania pozwolenia zintegrowanego lub innej decyzji w zakresie gospodarki odpadami wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu, z którym przedsiębiorca prowadzący punkt zbierania pojazdów zawarł umowę;
- 2) sprawdzeniu przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska spełnienia minimalnych wymagań dla punktów zbierania pojazdów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 32 ust.
- 3. Z kolei organem właściwym do wydania pozwolenia zintegrowanego lub innej decyzji w zakresie gospodarki odpadami wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu jest marszałek województwa; w przypadku gdy stacja demontażu położona jest na terenie zamkniętym, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 276, z późn. zm.) organem właściwym jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 40 ust. 1 r.p.w.e.).
Mając powyższe rozważania na uwadze stwierdzić należało, że skoro w rozpoznawanej sprawie art. 41 ust. 6 w związku z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach nie znajdzie zastosowania, organem właściwym do rozpoznania wniosku W. O. o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów w postaci zużytych i nienadających się do użytkowania pojazdów oraz zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów niezawierających cieczy i innych niebezpiecznych elementów w punkcie zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji jest Starosta Z. Z tych względów, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak sentencji postanowienia.