Uzasadnienie
W piśmie z 28 lipca 2022 r. Starosta B. (dalej: "Starosta") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa A. (dalej: "Marszałek") przez wskazanie Marszałka jako organu właściwego do rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie w procesie rekultywacji składowiska odpadów położonego w miejscowości B. przy ul. Ł. W uzasadnieniu wniosku Starosta wskazał, że wniosek Zakładu Usług Komunalnych Sp. z o. o. w B. został złożony w Urzędzie Marszałkowskim w A. w dniu 15 kwietnia 2020 r. Od 15 marca 2021 r. do 19 kwietnia 2022 r. Marszałek pięciokrotnie wzywał wnioskodawcę o uzupełnienie braków formalnych wniosku. Pismem z 30 czerwca 2022 r., po 26 miesiącach prowadzonego postępowania administracyjnego, Marszałek, nie zawieszając postępowania przekazał na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., wniosek Zakładu Usług Komunalnych Sp. z o. o. w B. do rozpatrzenia Staroście.
W piśmie przekazującym sprawę Marszałek podniósł, iż nie zachodzą przesłanki określone w art. 41 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699), uzasadniające właściwość wyżej wymienionego organu.
Podkreślone przez Starostę zostało, że do akt sprawy nie została załączona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, a zatem nie wiadomo na jakiej podstawie Marszałek stwierdził, iż przedsięwzięcie nie stanowi przedsięwzięci zawsze znacząco oddziałującego na środowisko. Bezpodstawne jest również twierdzenie, iż składowisko odpadów w B. przy ul. Ł. nie jest składowiskiem odpadów komunalnych. Brak wpisu na "listę instalacji spełniających wymagania dla instalacji komunalnych oraz instalacji komunalnych planowanych do budowy, rozbudowy lub modernizacji", nie skutkuje brakiem prowadzonej działalności, a jedynie niedopełnieniem obowiązków przez przedsiębiorcę prowadzącego przedmiotową działalność.
Starosta nadmienił, że Marszałek wydał decyzję z 5 maja 2016 r., znak: RŚIV.7241.5.2016.IW, zmienioną decyzją z 26 czerwca 2019 r., znak: RŚIV.7241.10.2019.IW w sprawie zamknięcia przedmiotowego składowiska, a zatem organem właściwym w sprawie był i jest Marszałek.
W odpowiedzi na wniosek Marszałek wniósł o wskazanie Starosty jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że zgodnie z treścią wniesionego żądania, Wnioskodawca planuje prowadzić przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w ramach rekultywacji składowiska odpadów, zlokalizowanego w miejscowości B. przy ul. Ł., więc nie będzie to tożsama działalność co prowadzenie składowiska odpadów, dla którego Marszałek wydał już decyzję z 5. Maja 2016 r., znak: RŚVI.7241.5.2016.IW w sprawie zamknięcia składowiska, zmienioną decyzją Marszałka z 26 czerwca 2019 r., znak: RŚVI.7241.10.2019.IW. Zdaniem Marszałka, przedmiotowe przedsięwzięcie należy rozpatrywać w kontekście regulacji wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 82 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i należy kwalifikować jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko. Właściwość Marszałka nie może również wynikać z treści art. 41 ust. 3 pkt 1 litera c) ustawy o odpadach, gdyż wbrew twierdzeniom Starosty nie mamy tutaj do czynienia z instalacją komunalna.
Postanowieniem z 6 września 2022 r., sygn. II SO/Łd 9/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przekazał sprawę według właściwości Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
W piśmie z 30 stycznia 2023 r. podtrzymał stanowisko w sprawie i zwrócił uwagę, że Marszałek nie wypowiedział się o całkowitej pojemności wymienionego składowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Przepis art. 41 ustawy o odpadach reguluje zakres przedmiotowy zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów oraz organy właściwe do ich wydania. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach, prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 41 ust. 2 ww. ustawy).
Z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach wynika, że co do zasady organem właściwym w sprawach zezwoleń na zbieranie odpadów i zezwoleń na przetwarzanie odpadów jest starosta (pkt 2). W konkretnie wymienionych przypadkach, wyliczonych enumeratywnie w ust. 3 pkt 1 art. 41 ustawy o odpadach organem właściwym jest marszałek województwa, a w sytuacji wskazanej w ust. 4 tego przepisu regionalny dyrektor ochrony środowiska.
Jak stanowi art. 41 ust 3 pkt 1 tej ustawy marszałek województwa właściwy jest:
- a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
- b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg,
- c) dla instalacji komunalnych,
- d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg;
Oś sporu o właściwość w niniejszej sprawie stanowi przede wszystkim kwalifikacja przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz brak jego zakwalifikowania jako instalacji komunalnej.
Planowana inwestycja zakłada rekultywację składowiska odpadów położonego w miejscowości B. przy ul. Ł. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 82 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2019, poz. 1839 ze zm.) rekultywacja składowisk odpadów stanowi przedsięwzięcie mogące jedynie potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Podzielić należy ocenę Marszałka, że wymienione we wniosku rodzaje odpadów, które będą przetwarzane w ramach procesu rekultywacji nie są odpadami komunalnymi lub pozostałościami z przetwarzania takich odpadów, a są wyłącznie odpadami przeznaczonymi i mogącymi jedynie służyć do rekultywacji składowiska odpadów. Tym samym inwestycja nie wypełnia definicji instalacji komunalnej, którą zgodnie z art. 35 ust. 6 ustawy o odpadach komunalną jest instalacja do przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych lub pozostałości z przetwarzania tych odpadów, określona na liście, o której mowa w art. 38b ust. 1 pkt 1, spełniająca wymagania najlepszej dostępnej techniki, o której mowa w art. 207 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, lub technologii, o której mowa w art. 143 tej ustawy, zapewniająca: 1) mechaniczno-biologiczne przetwarzanie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i wydzielanie z niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub w części do odzysku, lub [...] 3) składowanie odpadów powstających w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych.
Wbrew stanowisku Starosty, Marszałek odniósł się zawiadomieniu z 30 czerwca 2022 r. do kwestii całkowitej pojemności składowiska wskazując, że bez znaczenia pozostają rozważania na temat właściwości organu w kontekście art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d) ustawy o odpadach gdyż wniosek dotyczy przetwarzania odpadów, a nie ich zbierania. Naczelny Sąd Administracyjny ocenę tę podziela. Wątpliwości natomiast nie budzi niewystępowanie w niniejszej sprawie przesłanek zastosowania art. 41 ust 3 pkt 1 lit. b) ustawy o odpadach skoro inwestycja nie polega na odzysku odpadów przez wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych.
Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Starostę B. jako organ właściwy w sprawie.