Uzasadnienie
Starosta [...] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem z dnia 19 października 2021 r. o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa [...]. Jak wskazano we wniosku, w dniu 5 sierpnia 2021 r. wpłynęło do Wójta Gminy [...] pismo A. P., sołtysa wsi [...], w sprawie zniszczenia pasa zieleni ochronnej w pobliżu ogrodzenia [...].
Pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r. Burmistrz Gminy [...] przekazał pismo do Marszałka Województwa [...], stwierdzając, że zniszczone drzewa na gruncie [...] miały na tyle małe obwody, że nie podlegały ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2022 r. poz. 916). Jednocześnie, zauważono, że posadzenie pasa ochronnego wokół składowiska odpadów [...] było jednym z warunków pozwolenia zintergrowanego dla tego składowiska, które wydał Marszałek Województwa [...]. Następnie, pismem z 16 września 2021 r. Marszałek Województwa [...] przekazał pismo według właściwości do Starosty [...].
W opinii Starosty [...], przekazanie mu sprawy przez Marszałka Województwa [...] nie miało podstaw. Zgodnie bowiem z art. 90 ustawy o ochronie przyrody, starosta wydaje zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów, ale tylko rosnących na nieruchomościach będących własnością gminy (z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu). Teren, na którym zostały zniszczone drzewa jest natomiast własnością [...].
W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa [...] wniósł o wskazanie Starosty [...] jako organu właściwego sprawie. W ocenie Marszałka, zastosowanie art. 90 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody jest możliwe tylko w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy (miasta), w których prezydent miasta na prawach powiatu sprawuje funkcję starosty. Tym samym, Marszałek Województwa [...] uznał, że nie jest właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie przedmiotowych drzew.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 P.p.s.a.).
Przez spór należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny), przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy. Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawiony wyłącznie do rozpoznania sporu na tle danej, konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. W ramach rozpoznania sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego Sąd ten nie może podejmować rozstrzygnięć o charakterze abstrakcyjnym, a więc nie może dokonać wykładni prawa oderwanej od konkretnej sprawy, która to wykładnia będzie miała wiążący charakter względem innych sądów i organów.
Spór w niniejszej sprawie nie został oparty na jednoznacznie ustalonym stanie faktycznym i prawnym. Na obecnym etapie ustalenia wymaga, jakiego rodzaju rozstrzygnięcia oczekują od organów wnioskodawcy – drzewa zostały zniszczone, a więc istnieje wątpliwość, czy przedmiotem sprawy jest wydanie zezwolenia na usunięcie drzew.
Wniosek o rozstrzygnięcie sporu i przedmiot tego sporu nie zostały sformułowane w oparciu o konkretne przepisy prawa materialnego, które mogłyby mieć zastosowanie w tej sprawie. Żaden z organów nie powołał precyzyjnie norm prawa materialnego, które miałyby zastosowanie w tej sprawie, jak i norm kompetencyjnych stanowiących podstawę do ustalenia właściwości jednego z organów pozostających w sporze. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do precyzowania przedmiotu postępowania w sprawie mającej na celu rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, bowiem spór ten musi zaistnieć na tle konkretnie ustalonego stanu faktycznego, jak i przede wszystkim stanu prawnego. Tego rodzaju spór w tej sprawie nie zaistniał, a więc Naczelny Sąd Administracyjny nie miał możliwości wskazania organu właściwego.
Z tych względów i na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 oraz w związku z art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.