Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2021 r. Prezydent Miasta Dąbrowy Górniczej zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa Śląskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku spółki B. S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie udzielenia w trybie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r., poz. 779 ze zm.) zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne wraz z utratą statusu odpadów dla odpadów destruktu asfaltowego w ramach realizacji prac budowlanych dla zadania "Budowa drogi [...]".
W uzasadnieniu wniosku Prezydent wskazał, iż Marszałek zawiadomieniem z 11 października 2021 r. na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał Prezydentowi wniosek wraz z uzupełnieniami, wniosek spółki B. S.A. celem załatwienia zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową. Powołał się przy tym na art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach wskazując, że właściwość Marszałka określona została w art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach. Wskazał również, że zgodnie ze złożonymi do Marszałka wyjaśnieniami Spółki realizowany proces przetwarzania prowadzony będzie poza instalacją, w urządzeniu mobilnym nie stanowiącym instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Zdaniem Marszałka właściwym do rozpoznania wniosku jest Prezydent, bowiem przedsięwzięcie obejmuje teren miasta na prawach powiatu Dąbrowa Górnicza, natomiast w części obejmującej teren gminy S., powiat B. – Starosta Powiatu B. Również Starosta Powiatu B. po otrzymaniu wniosku Spółki od Marszałka przekazał go Prezydentowi Miasta Dąbrowa Górnicza.
Prezydent wskazał na treść § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 rozporządzenia Rady Ministrów z dni 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839) wyjaśniając, iż Spółka składając wniosek o wydanie zezwolenia do Marszalka jednoznacznie wskazała w jego treści nazwę zadania które brzmi: "Budowa drogi [...], a zatem określiła, że przetwarzanie odpadów związane jest z budową drogi ekspresowej, która to zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem Prezydenta, oba przedsięwzięcia (budowa drogi ekspresowej i przetwarzanie odpadów polegające na frezowaniu warstwy nawierzchni drogi) powiązane są ze sobą technologicznie, bowiem zarówno samo powstanie odpadów jak i ich późniejsze wykorzystanie (przekazanie uprawnionym podmiotom w przypadku odpadów destruktu asfaltowego nie spełniających norm utraty statusu odpadów lub wywożenie do wytwórni mas bitumicznych B. S.A. w przypadku odpadów destruktu asfaltowego, który utracił status odpadów) związane jest integralnie z budową drogi ekspresowej.
Odnosząc się do stanowiska Starosty, Prezydent wskazał, iż nie uwzględnił on treści przepisu art. 41 ust. 2 ustawy o odpadach. W jego ocenie, sprawa z wniosku Spółki nie może być kwalifikowana jako "sprawa dotycząca nieruchomości", z uwagi na to że badany zakres wniosku spółki dotyczy czynności przetwarzania odpadów w ramach realizowanego przedsięwzięcia opisanego we wniosku. Według tut. organu Starosta identyfikuje pojęcie "nieruchomości" z faktem, że roboty budowlane realizowane poprzez Spółkę są na oznaczonym odcinku drogi, co według Prezydenta jest błędne.
W odpowiedzi na wniosek Marszałek wniósł o wskazanie Prezydenta jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, iż w jego ocenie, łączenie postępowania o udzielenie zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne wraz z utratą statusu odpadów dla odpadu destruktu asfaltowego powstającego w ramach realizacji prac budowlanych z całościowym przedsięwzięciem polegającym na budowie lub przebudowie dróg nie stanowi przedmiotu wniosku z 16 czerwca 2021 r. spółki B. S.A. Zdaniem Marszałka błędne jest stanowisko Prezydenta, że wniosek Spółki należy traktować jako całościowe przedsięwzięcie polegające na przebudowie lub rozbudowie drogi ekspresowej i tym samym zaliczając je zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 31 i pkt 32 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Marszałek wskazał, iż zezwolenie na przetwarzanie odpadów, o które ubiega się Spółka dotyczy przedsięwzięcia, w ramach którego pozyskiwany będzie odpad destruktu asfaltowego z warstwy nawierzchni drogi poprzez frezowanie. Prace będą wykonywane przy użyciu frezarki samobieżnej tj. samobieżnej maszyny roboczej napędzanej silnikiem spalinowym. Zdjęta nawierzchnia będzie kruszona w trakcie pracy maszyny i przenośnikiem taśmowym załadowywana bezpośrednio na samochód ciężarowy. Zauważył, iż w trakcie prowadzonego postępowania pismem z 8 września 2021 r. Spółka złożyła wyjaśnienia w przedmiocie planowanego do realizacji przetwarzania odpadów w procesie frezowania nawierzchni drogowej z użyciem frezarki samobieżnej, wskazując, że prowadzony proces przetwarzania prowadzony będzie poza instalacją, w urządzeniu technicznym mobilnym nie stanowiącym instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1973 z późn. zm.), co przesądza o właściwości Prezydenta.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Przez spór należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny).
W niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia przedstawiony został spór pomiędzy Prezydentem Miasta Dąbrowy Górniczej a Marszałkiem Województwa Śląskiego w Katowicach. Jest to spór negatywny, albowiem żaden z organów nie uważa się za właściwy dla rozstrzygnięcia sprawy. Ogólna właściwość do wydania decyzji zezwalającej na prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wynika z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach(Dz.U. 2022r., poz. 699 t.j.). Stosownie do treści art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach organem właściwym jest:
- 1. marszałek województwa:
- a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
- b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg,
- c) dla instalacji komunalnych,
- d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg;
- 2) starosta - w pozostałych przypadkach.
Z treści wniosku Spółki wynika, że planowane przedsięwzięcie dotyczy przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne wraz z utratą statusu odpadów dla destruktu asfaltowego planowanego do pozyskania w ramach realizacji prac budowlanych dla zadania "Budowa drogi [...]"
Właściwość rzeczowa marszałka województwa obejmuje między innymi przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 t.j. – dalej: ustawa środowiskowa). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej, przedsięwzięcie to zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Rodzaje przedsięwzięć zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymienia § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 31 budowa drogi ekspresowej należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Powiązanie technologiczne między przedsięwzięciami to związek, który powoduje, że przedsięwzięcia wspólnie tworzą zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Budowa drogi ekspresowej zaliczanej do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz zbieranie i przetwarzanie odpadów związane z budową tej drogi są przedsięwzięcia odrębnymi rodzajowo (budowa drogi i przetwarzanie odpadów) ale występuje między nimi związek pozwalający na stwierdzenie, że są one powiązane technologicznie. Nie ulega wątpliwości, że zarówno samo powstanie odpadów, jak i ich późniejsze wykorzystanie jest integralnie związane z budową drogi ekspresowej. Oznacza to, że budowa drogi oraz przetwarzanie odpadów są przedsięwzięciami powiązanymi technologicznie. W tej sytuacji organem właściwym jest marszałek województwa, zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o odpadach, a w tej sprawie jest to Marszałek Województwa Śląskiego.
Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Marszałka Województwa Śląskiego jako organ właściwy w sprawie.