Postanowienie NSA z 28 lutego 2023 r., III OW 72/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Gdańska o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Gdańska a Pomorskim Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska w Gdańsku w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku P. S.A. z siedzibą w Gdańsku z dnia 30 maja 2022 r.

Sprawa

w sprawie wydania decyzji nakazującej wstrzymanie działalności polegającej na eksploatacji tunelu aerodynamicznego w sposób powodujący pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenie życia lub zdrowia ludzi postanawia: oddalić wniosek.

Skład

sędzia NSA Jerzy Stelmasiak przewodniczący
sędzia NSA Teresa Zyglewska sprawozdawca
sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak

Uzasadnienie

Wnioskiem z 12 lipca 2022 r. (data nadania w polskiej placówce pocztowej) Prezydent Miasta Gdańska zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Gdańska a Pomorskim Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska w Gdańsku w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania decyzji dotyczącej wstrzymania działalności powodującej pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrażających zdrowia lub życiu.

W uzasadnieniu wniosku Prezydent Miasta Gdańska wskazał, że firma P. wystąpiła do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w piśmie z 20 maja 2022 r. ze skargą w oparciu o art. 115a Prawa ochrony środowiska z żądaniem podjęcia natychmiastowych działań, w wyniku których zostanie zaprzestana immisja hałasu ponad dopuszczalne normy z działek położonych w Gdańsku przy ul. [...] na sąsiednie działki, w tym również działki położonej przy ul. [...], oznaczonej numerami [...] i [...]. Do pisma załączono raport przeprowadzony na zlecenie tej firmy dotyczący poziomu hałasu na przedmiotowych działkach. Wskazano, że w sąsiedztwie firmy P. S.A. powstał nowy obiekt o charakterze turystyczno-rozrywkowym, w którym odbywają się loty aerodynamiczne organizowane przez firmę pod nazwą M.. Hałas podczas pracy silników zamontowanych przy tunelu aerodynamicznym jest niezwykle uciążliwy zarówno dla pracowników P. S.A., jak również dla pracowników najemców, którzy świadczą pracę w budynku C. w Gdańsku. Praca silników, które pracują kilka godzin w ciągu doby, tj. od godziny 8 do 16 i wytwarzany przez te silniki hałas jest porównywalny do pracy silników na lotnisku i odczuwalny, tak jakby osoby w biurowcu znajdowały się na płycie lotniska. Prezydent podał, że w dniu 27 maja 2022 r. powyższą skargę wraz z raportem Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przekazał do Prezydenta Miasta Gdańska w oparciu o art. 243 kpa i art. 115a Prawa ochrony środowiska.

Następnie w dniu 30 maja 2022 r. P. S.A. złożyła wniosek, w nawiązaniu do złożonej skargi z 20 maja 2022 r., w którym wniosła o wydanie decyzji o wstrzymaniu, na podstawie art. 364 i art. 366 ustawy Prawo ochrony środowiska, działalności polegającej na realizowaniu przy użyciu urządzeń czy też instalacji, lotów w tunelu aerodynamicznym na działkach o numerach [...] i [...] w Gdańsku przy ul. [...] obręb [...]. W dniu 6 czerwca 2022 r. wniosek ten Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przekazał do Prezydenta Miasta Gdańska. Prezydent Miasta Gdańska, zaś w dniu 7 czerwca 2022 r. przekazał pismo według właściwości do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, a Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniu 10 czerwca 2022 r. przekazał, na podstawie art. 65 § 1 kpa, do Prezydenta Miasta Gdańska wniosek celem rozpatrzenia w zakresie właściwości.

W związku z powyższym Prezydent Miasta Gdańska wyraził stanowisko, że Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska jest organem właściwym w sprawie wydania decyzji na podstawie art. 364 i 366 ustawy Prawo ochrony środowiska.

W odpowiedzi na wniosek Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie wniosku. W pierwszej kolejności wskazał, że wniosek jest bezpodstawny i niezrozumiały, bowiem w sprawie nie występuje negatywny spór kompetencyjny w sprawie wydania decyzji dotyczącej wstrzymania działalności powodującej pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrażających zdrowiu lub życiu, albowiem Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska podjął w tym zakresie czynności zgodnie z posiadanymi kompetencjami. Wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 6 czerwca 2022 r. odmówił wnioskodawcy P. S.A. wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej wstrzymanie działalności, ze względu na brak możliwości wszczęcia postępowania, o jakim mowa w art. 364 ustawy Prawo ochrony środowiska, na wniosek. Postępowanie w tym zakresie może być bowiem wszczęte wyłącznie z urzędu. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że niezależnie od tego postanowienia Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Gdańsku z urzędu przeprowadzi postępowanie w celu wyjaśnienia oraz zweryfikowania, czy zachodzą z urzędu podstawy do wszczęcia postępowania, o jakim mowa w art. 364 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nadto podał, że 15 września 2022 r. wszczął u przedsiębiorcy D. M., prowadzącego działalność gospodarczą polegającą na eksploatacji tunelu aerodynamicznego, kontrolę interwencyjną celem zweryfikowania z urzędu, czy zachodzą podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania, o jakim mowa w art. 364 Prawa ochrony środowiska. Ponadto Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska podniósł, że podjęte zgodnie z posiadanymi kompetencjami przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska czynności, nie wyłączają jednak uprawnień innych organów, a wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie powinien i nie może zmierzać do obarczenia jednego tylko organu odpowiedzialnością za rozwiązanie problemu, który winien być przedmiotem czynności wielu organów, tym bardziej, że uchwałą Rady Miasta Gdańska teren, na którym prowadzona jest sporna działalność nie należy do terenów wymienionych w rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

W świetle powyższego Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że nie występuje spór kompetencyjny w sprawie wydania decyzji dotyczącej wstrzymania działalności powodującej pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrażających zdrowiu lub życiu, bowiem Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska podjął w tym zakresie czynności zgodnie z posiadanymi kompetencjami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (spór o właściwość) należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy administracyjnej (spór pozytywny) albo gdy żaden z organów nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór kompetencyjny). Spór o właściwość nie może w ogóle powstać, jeżeli jeden z organów mających w tym sporze pozostawać, podjął czynności zmierzające do załatwienia sprawy administracyjnej lub już ją załatwił w sposób określony w art. 104 kpa i wydał decyzję administracyjną rozstrzygającą ją co do istoty. Wówczas wyznaczenie organu jest bezprzedmiotowe, a kwestię właściwości można badać wyłącznie w ramach kontroli prawidłowości podjętego aktu administracyjnego, przeprowadzonej w stosownym trybie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2021 r., I OW 4/21 i z dnia 18 czerwca 2020 r., II OW 19/20 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie w zakresie, w jakim Prezydent Miasta Gdańska domagał się wskazania organu właściwego w sprawie wydania decyzji dotyczącej wstrzymania działalności powodującej pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrażających zdrowiu lub życiu. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, w rozpoznawanej sprawie spór kompetencyjny między organami nie występuje, albowiem w dniu składania wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, tj. 12 lipca 2022 r. kwestia dotycząca rozpoznania wniosku z 30 maja 2022 r. Spółki P. S.A. o wydanie decyzji o wstrzymaniu została rozstrzygnięta postanowieniem Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 6 czerwca 2022 r. nr WI.7060.1.2022.ML. Postanowieniem tym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej wstrzymanie działalności, ze względu na brak możliwości wszczęcia postępowania na wniosek. Postępowanie to może być bowiem wszczęte wyłącznie z urzędu w trybie art. 364 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Ponadto Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniu 15 września 2022 r. wszczął u przedsiębiorcy, prowadzącego działalność gospodarczą polegającą na eksploatacji tunelu aerodynamicznego, kontrolę interwencyjną celem zweryfikowania z urzędu, czy zachodzą podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania, o jakim mowa w art. 364 Prawa ochrony środowiska. Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie kwestionował swojej właściwości w tym zakresie, uznał się za organ właściwy i w związku z tym, przed wystąpieniem przez Prezydenta z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu, wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem Spółki z dnia 30 maja 2022 r., także wszczął kontrolę interwencyjną u przedsiębiorcy w celu zweryfikowania czy zachodzą z urzędu podstawy do wszczęcia postępowania.

Wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest więc niezasadny.

W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 151 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.