Uzasadnienie
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] (RDOŚ) wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydenta [...], o to, kto jest właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu na grunt rolny dla działek o [...] z obrębu [...], położonych przy ul. [...] na terenie dzielnicy [...], o co w dniu [...] listopada 2019 wnioskował A.T., poprzez wskazanie Prezydenta [...] jako organ właściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy.
W uzasadnieniu wniosku RDOŚ wyjaśnił, że pismem z [...] kwietnia 2020 r. przekazał do Prezydenta [...] wniosek A.T. z [...] listopada 2019 r., uzupełniony [...] stycznia 2020 r., o wydanie decyzji dla ww. przedsięwzięcia, powołując się na art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. 2020 poz. 6). Zgodnie z tym przepisem zmiana dopuszczalna jest w przypadku szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. W stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa decyzję wydaje starosta na wniosek właściciela lasu (art. 13 ust. 3 pkt 2). Wniosek dotyczy zmiany lasu na użytek rolny w celu wybudowania na nim domu jednorodzinnego o powierzchni około 150 m2, co zostało jednoznacznie wskazane przez inwestora w przedłożonej do wniosku karcie informacyjnej przedsięwzięcia. O rodzaju przedsięwzięcia stanowi bowiem całość wniosku, a nie jego tytuł.
Prezydent [...] zwrócił powyższy wniosek do przekazującego organu powołując się na art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283, ze zm.; dalej uoś). Zgodnie z tym przepisem organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest regionalny dyrektor ochrony środowiska w przypadku zmiany lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny.
Zdaniem RDOŚ rozstrzygnięcie w tej sprawie miałoby dotyczyć nie zmiany lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny, lecz - uwzględniając zakres rzeczowy planowanego zamierzenia - wylesienia w celu budowy budynku mieszkalnego. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. d) uoś Regionalny Dyrektor w odniesieniu do działek posiadających leśny użytek gruntu właściwy jest jedynie do wydania decyzji środowiskowej w sprawach dotyczących zmiany lasu na użytek rolny, zatem organem właściwym do załatwienia przedmiotowej sprawy jest Prezydent m. st. Warszawy.
W odpowiedzi na wniosek RDOŚ, Prezydent [...] wniósł o wskazanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A.T. Wyjaśnił, że ustawodawca przewidział w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach możliwość zmiany lasu na użytek rolny w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 9 uoś, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o zmianie lasu na użytek rolny, wydawanej na podstawie ustawy o lasach.
Wniosek A.T. z [...] listopada 2019 r. dotyczy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu na grunt rolny, a nie wylesienia. Sformułowanie wniosku jest jasne i nie pozostawia wątpliwości.
Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit d) uoś Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska jest organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku zmiany lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej, przy czym właściwy w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Spór taki powstaje w razie rozbieżności poglądów co do zakresu działania poszczególnych organów administracji publicznej. Przy czym może on przybrać postać sporu negatywnego, gdy żaden z organów nie uznaje swojej właściwości w sprawie, bądź też sporu pozytywnego, gdy wszystkie organy uznają swoją kompetencję.
Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając sprawy, o których mowa w art. 4 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a. nie może wyręczać organów administracji publicznej. O sporze w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, można mówić dopiero wtedy, kiedy organy zainteresowane w sprawie w drodze wszelkich dostępnych metod wykładni prawa, analizując wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, dojdą do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić, który z nich jest właściwy w sprawie. Brak takich ustaleń, powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu.
W niniejszej sprawie sporne jest na razie tylko to, co jest przedmiotem żądania zawartego we wniosku A.T. z [...] listopada 2019 r. Organ, do którego wpłynął wniosek, powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy dotyczy on wydania decyzji środowiskowej w sprawie zmiany lasu na użytek rolny w trybie art. 75 ust. 1 pkt 1 lit d) uoś, czy też wniosek dotyczy zmiany lasu na użytek rolny w trybie art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach. Jeśli strona miałaby problem z doprecyzowaniem wniosku, organ powinien udzielić niezbędnych wyjaśnień, które z postępowań powinno się toczyć jako pierwsze (zob. obecny ust. 4 art. 13 ustawy o lasach), w zależności od tego, jaki cel strona chce osiągnąć. Bez jednoznacznych ustaleń, co do przedmiotu wniosku, nie można mówić o sporze kompetencyjnym.
Skoro tak to zgłoszony w tej sprawie wniosek o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego należało oddalić, na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a.