Postanowienie NSA z 28 lutego 2023 r., III OW 83/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Ł. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Ł. a Starostą Z. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku

Sprawa

w sprawie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia: wskazać Marszałka Województwa Ł. jako organ właściwy w sprawie.

Skład

sędzia NSA Jerzy Stelmasiak przewodniczący
sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sprawozdawca
sędzia NSA Teresa Zyglewska

Uzasadnienie

Marszałek Województwa Ł. wystąpił z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Z. poprzez wskazanie Starosty Z., jako organu właściwego w sprawie załatwienia wniosku spółki "X" Sp. z o.o. z siedzibą w A. Ł. – dalej: "spółka", dotyczącego wydania pozwolenia na przetwarzanie odpadów na terenie nieruchomości położonej w A. Ł. przy ul. [...] na działce o nr ewid. [...], obręb [...] A. Ł. Z ww. wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów wynika, że została nim objęta instalacja do przetwarzania odpadów w celu uzyskania materiału ściernego, w której prowadzone będą dwa rodzaje procesów przetwarzania, tj.:

• proces R5 - recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych, oraz
• proces R13 - magazynowanie odpadów poprzedzające którykolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1-R12 (z wyjątkiem wstępnego magazynowania u wytwórcy odpadów).

Z przekazanych przez spółkę we wniosku informacji wynikało, że roczna moc przerobowa instalacji do przetwarzania wynosi 1500 Mg/rok czyli ok. 6 Mg/dobę. Jednakże jednocześnie wskazano, iż maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów, które mogą być magazynowane w tym samym czasie wynosi nie więcej niż 52,800 Mg, a największa masa odpadów, które mogłyby być magazynowane w tym samym czasie wynosi 52,8 Mg.

Zdaniem Marszałka Województwa Ł. należy więc uznać, że omawiane przetwarzanie odpadów w procesie R13 nie kwalifikuje się do przedsięwzięcia określnego w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 z późn. zm) – dalej jako: "rozporządzenie", bowiem przy wydajności całej instalacji do przetwarzania odpadów 6 Mg/dobę, nie jest możliwym przyjęcie dobowej ilości odpadów na wyższym poziomie. Organ podkreślił, że ustawodawca za mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko uznaje wyłącznie takie instalacje do przetwarzania odpadów, które mogą w sposób nieprzerwany przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 ton na dobę, a nie instalacje, które mogą przyjąć większą ilość odpadów, ale nie będą w stanie jej przetworzyć w ciągu doby i przez kolejnych kilka-kilkanaście dni nie będą przyjmować odpadów. Instalacji posiadanej przez spółkę nie można zatem w ocenie Marszałka uznać jako przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia. Tym samym organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku powinien być Starosta Z. W odpowiedzi na wniosek Starosta Z. wniósł o wskazanie Marszałka Województwa Ł. jako organu właściwego w sprawie. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie w zakresie przetwarzania odpadów w procesie R13 (magazynowanie odpadów poprzedzające którykolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1-R12, z wyjątkiem wstępnego magazynowania u wytwórcy opadów) mamy do czynienia z instalacją do przetwarzania odpadów, mogącą przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t. na dobą. Jak bowiem wynika z powyższych informacji maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów (przewidzianych do odzysku metodą 03), które mogą być magazynowane w tym samym czasie wynosi nie więcej niż 52,800 Mg, największa masa odpadów, które mogłyby być magazynowane w tym samym czasie wynosi 52,8 Mg. Zdaniem Starosty oczywistym staje się więc, że instalacja do przetwarzania odpadów w procesie R13 posiada zdolność przyjmowania odpadów w ilości nie mniejszej niż 10 t. na dobę. W przedmiotowej sprawie największa masa odpadów, która mogłaby być zmagazynowana w tym samym czasie wynosi 52,8 Mg, co oznacza zdolność instalacji do przyjmowania odpadów w ilości znacznie większej niż 10 t. na dobę. Przemawia za tym również wskazana przez wnioskodawcę łączna masa wszystkich rodzajów odpadów (przewidzianych do odzysku metodą R13), które mogą być magazynowane w tym samym czasie na poziomie nie więcej niż 52,800 Mg co oznacza, że przedsiębiorca zamierza magazynować jednocześnie do 52,800 Mg odpadów. Reasumując, w świetle powyższego Starosta uznał, że przetwarzanie odpadów w procesie R13 będzie prowadzone w instalacji, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko czyli, że mamy do czynienia z przedsięwzięciem zawsze znacząco oddziaływującym na środowisko.

W związku z powyższym w ocenie Starosty Z. to Marszałek Województwa Ł. jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku "X" Sp. z o.o. o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów w oparciu o art. 41 ust. 3 pkt 1 lit a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 699 z późn. zm.) – dalej: "ustawa o odpadach", w związku z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – dalej: "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne i spory o właściwość, o których mowa w art. 4 P.p.s.a. Zgodnie z art. 4 P.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 P.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie spornym jest, który z organów: Marszałek Województwa Ł., czy też Starosta Z. powinien rozpatrzyć wniosek "X" Sp. z o.o. z siedzibą w A. Ł., dotyczącego wydania pozwolenia na przetwarzanie odpadów.

Wobec powyższego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach marszałek województwa jest organem właściwym: a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg, c) dla instalacji komunalnych, d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg.

W pozostałych przypadkach organem właściwym do udzielenia zezwolenia na zbieranie odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów jest starosta (art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach), przy czym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów na terenach zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach).

Na gruncie wskazanych przepisów problematyczną kwestię stanowi kwalifikacja, z punktu widzenia oddziaływania na środowisko, przedsięwzięcia znajdującego się na terenie zakładu przedsiębiorcy, gdzie znajduje się instalacja do przetwarzania odpadów w celu uzyskania materiału ściernego. W instalacji mają odbywać się dwa rodzaje procesów przetwarzania, tj.:

• proces R5 - recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych, oraz
• proces R13 - magazynowanie odpadów poprzedzające którykolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1-R12 (z wyjątkiem wstępnego magazynowania u wytwórcy odpadów).

W tym kontekście podnieść należy, że organy powinny mieć przede wszystkim na uwadze stanowisko wnioskodawcy, który wniósł o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Z uwagi na wskazane we wniosku parametry instalacji do przetwarzania odpadów dotyczące możliwości ich przetwarzania nie mniejszej niż 10 t na dobę, przedsięwzięcie objęte wnioskiem wnioskodawcy należy zakwalifikować zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia jako mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. O kwalifikacji przedsięwzięcia jako mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko nie decyduje w tym przypadku ilość magazynowanych odpadów, czy też faktyczna ilość przetwarzanych odpadów lecz okoliczność, że instalacja taka może przyjąć odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że jak wynika z wniosku Marszałka Województwa Ł. skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach podjętych czynności wyjaśniających uzyskał on od wskazanej wyżej spółki następujące wyjaśnienia:

• wskazana pierwotnie we wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów łączna maksymalna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku (przewidzianych do odzysku metodą R13) mająca wynosić nie więcej niż 2450 Mg), natomiast łączna masa odpadów poddawanych przetwarzaniu z zastosowaniem metody R5 mająca wynosić 2450 Mg/rok – została wskazana omyłkowo;
• łączna ilość magazynowanych oraz przetwarzanych w procesie R5 odpadów wszystkich rodzajów nie będzie przekraczać 1500 Mg/rok, czyli ok. 6 Mg/dobę,
• maksymalna łączna masa poszczególnych rodzajów odpadów, które mogą być magazynowane w tym samym czasie została utrzymana na poziomie 52,8 Mg.

Jak zatem wynika z powyższego największa masa odpadów, które mogłyby być magazynowane w tym samym czasie wynosi 52,8 Mg oraz maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w tym samym czasie (przewidzianych do odzysku metodą R13) wynosi nie więcej niż 52,8 Mg, co oznacza zdolność instalacji do przyjmowania odpadów w ilości znacznie większej niż 10 t. na dobę.

Wobec powyższego instalacja do przetwarzania odpadów w procesie R13 bezspornie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, wskazanych w § 2 ust. 1 pkt. 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Tym samym właściwym organem w sprawie będzie Marszałek Województwa Ł., na podstawie art. 41 ust. 3 pkt lit. a ustawy o odpadach. Z tych względów, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.