Postanowienie NSA z 2 grudnia 2021 r., III OZ 1012/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 2 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. G. 4 Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2021 r. sygn. akt II SO/Kr 6/21 o wymierzeniu grzywny z powodu nieprzekazania sądowi skargi

Sprawa

w sprawie z wniosku P.M. o wymierzenie grzywny S. G. 4 Ż. w Z. z powodu nieprzekazania skargi sądowi postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Rafał Stasikowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt II SO/Kr 6/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wymierzył S. G. 4 Ż. w Z. grzywnę w wysokości 5000 zł (pkt. 1 sentencji) oraz zasądził od S. G. 4 Ż. w Z. na rzecz P.M. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt. 2 sentencji).

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. P.M., załączając kopie: skargi na bezczynność, wniosku o udostępnienie informacji publicznej i wniosku o wymierzenie grzywny z [...] lutego 2020 roku, złożył wniosek o ponowne wymierzenie grzywny S. G. 4 Ż. w Z. oraz o zasądzenie kosztów, wobec nieprzekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie skargi na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, która to skarga została złożona dnia [...] stycznia 2020 r. Wnioskodawca podał, że mimo ukarania grzywną S. G. 4 Ż. w Z. postanowieniem z dnia 10 grudnia 2020 roku sygnatura akt II SO/Kr 2/20, Stowarzyszenie nadal nie przekazało skargi.

Sąd I instancji podniósł, że w przedmiotowej sprawie niesporne jest, iż Stowarzyszenie mimo wymierzenia mu już grzywny za nieprzekazanie skargi, nadal z obowiązku się nie wywiązało, mimo że od dnia złożenia skargi minęło prawie półtora roku, a od daty wymierzenia grzywny ponad pół roku. Orzeczenie to jest prawomocne.

W zakresie wysokości grzywny wskazano, że skarżony podmiot nie przekazał skargi mimo znacznego upływu czasu, ukarania już grzywną i nie reaguje na ponowny wniosek w tym przedmiocie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie okoliczności sprawy wskazują, że nieprzekazanie skargi wynika ze złej woli Stowarzyszenia. Sąd ten ocenił, że orzeczona grzywna w wysokości 5000 zł, mając na uwadze maksymalne progi zawarte w art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), przytoczone okoliczności, a także możliwość wymierzenia jej ponownie, będzie spełniać cele, dla jakich winna być orzekana, zarówno cechując się adekwatną karą za konkretne wyżej opisane zaniechanie, jak i skutkować będzie prewencyjnie na przyszłość w celu usunięcia zaniechania w przedmiocie przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie wniosło o jego uchylenie, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt: II SO/Kr 2/20 dokumentów w postaci: pisma skarżącego z dnia [...].10.2020 r. (data stempla pocztowego - [...] maja 2021 r.) wraz z załącznikiem w postaci odpisu skargi; pisma WSA w Krakowie z dnia [...] czerwca 2021 r., sygn. akt: II SO/Kr 2/20; pisma skarżącego z dnia [...] czerwca 2021 r. kierowanego do sygn. akt: II SO/Kr 2/20 oraz sygn. akt: II SO/Kr 6/21 - na okoliczność treści tych dokumentów, a w szczególności na fakt, że skarżący złożył odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny z dnia [...] kwietnia 2021 r. wraz z odpisem skargi, skierowany błędnie do sygnatury akt poprzedniej sprawy o wymierzenie grzywny. W zażaleniu zawarto również wniosek o zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono oparcie rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym przez przyjęcie, że skarżący nie wykonał obowiązku przedłożenia skargi w sytuacji, gdy odpis tej skargi został wysłany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jako załącznik do pisma datowanego na dzień "[...].10.2021 r.", data stempla pocztowego [...] maja 2021 r., do błędnej sygn. akt: II SO/Kr 2/20 zamiast do sygn. akt: II SO/Kr 6/21, co miało wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Skarżąca podniosła, że wobec doręczenia wniosku o ponowne ukaranie grzywną, Stowarzyszenie złożyło odpowiedź na wniosek załączając jednocześnie odpis skargi. Odpowiedź na wniosek była dotknięta oczywistymi omyłkami, bowiem skarżąca wskazała w treści błędną sygnaturę akt sprawy, tj. powołała sygnaturę sprawy poprzedniej, czyli II SO/Kr 2/20, zamiast właściwej II SO/Kr 6/21, pozostawiła na piśmie także błędną datę - [...] października 2020 r., mimo że zostało pismo sporządzone w dacie [...] maja 2021 r. i tego dnia nadane listem poleconym na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (data stempla pocztowego potwierdza tę okoliczność). Stowarzyszenie wskazało, że wraz z pismem tym został przedłożony odpis skargi jako załącznik do pisma. Skarżąca nie była świadoma pozostawienia na piśmie błędnej, bo dotyczącej poprzedniej sprawy sygnatury akt, ani także błędnej daty. O fakcie omyłki powzięła informację dopiero w chwili doręczenia Stowarzyszeniu pisma z WSA w Krakowie z dnia [...] czerwca 2021 r., doręczonego w dniu [...] czerwca 2021 r., w odpowiedzi na pismo z dnia "[...].10.2021" ([...] maja 2021 r. - data stempla pocztowego), w którym Sąd powiadomił Stowarzyszenie, że w przedmiotowej sprawie sygn. II SO/Kr 2/20 nie ekspediował żadnego wezwania datowanego na dzień [...] maja 2021 r., a w związku z tym wskazana korespondencja została dołączona do akt sprawy.

Skarżąca podniosła, że wobec takiej informacji w odpowiedzi na pismo WSA w Krakowie z dnia [...] czerwca 2021 r., sygn. akt: II SO/Kr 2/20 w dniu [...] czerwca 2021 r. wysłała pismo do WSA w Krakowie, powołując w jego treści sygn. akt sprawy II SO/Kr 2/20 oraz II SO/Kr 6/21 i wyjaśniła, że doszło do omyłkowego pozostawienia w treści pisma sygnatury akt sprawy poprzedniej i wnioskowała o przekazanie dokumentu wraz z załącznikami do właściwej sprawy o sygn. II SO/Kr 6/21. Pismo to musiało wpłynąć do sądu już po dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Niemniej jednak z uwagi na fakt złożenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie kary grzywny z dnia [...] kwietnia 2021 r., doręczony w dniu [...] maja 2021 r., stowarzyszenie złożyło, wbrew ustaleniom Sądu I Instancji odpowiedź zawierającą wyjaśnienie braku spełnienia obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. wraz z odpisem skargi.

Stowarzyszenie oceniło, że błędna sygnatura akt wskazana w odpowiedzi nie może przesądzać o braku woli wykonania wezwania Sądu, a tym samym uzasadniać wymierzenie skarżącemu grzywny w sytuacji, kiedy skarżąca swój obowiązek w terminie wykonała.

Skarżąca oceniła również, że wymierzona grzywna w kwocie 5000 zł jest grzywną rażąco dolegliwą, przewyższającą możliwości finansowe Stowarzyszenia, które nie dysponuje środkami własnymi, a jedynie publicznymi.

Stowarzyszenie wniosło także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowego zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.).

W rozstrzyganej sprawie skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, a w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., dalej: u.d.i.p.) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a.

W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia tejże grzywny jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu. Zgodnie z art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2021 r. (M. P. z 2021 r. poz. 137), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2020 r. wyniosło 5.167,47 zł, zatem górna granica grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. wynosi 51.674,70 zł.

Obowiązkiem stowarzyszenia było przekazanie skargi na bezczynność najpóźniej do dnia [...] stycznia 2020 r., a to w związku z wpłynięciem skargi do stowarzyszenia w dniu [...] stycznia 2020 r. W skutek braku realizacji tego obowiązku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wymierzył skarżącej grzywny (vide postanowienie z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II SO/Kr 2/20). Po wymierzeniu grzywny stowarzyszenie nadał pozostawało w bezczynności. Odpis skargi przekazano dopiero pismem z dnia [...] maja 2021 r. Od daty doręczenia prawomocnego postanowienia o wymierzeniu grzywny ([...] grudnia 2020 r., vide k. 38 akt sprawy II SO/Kr 2/20) do czasu przekazania skargi (pismo z [...] maja 2021 r., vide k. 74 akt sprawy II SO/Kr 2/20) upłynęło tym samym 4 miesiące i 27 dni. Istotne jest także to, iż nastąpiło to dopiero po doręczeniu stowarzyszeniu wezwania do złożenia odpowiedzi na ponowny wniosek o wymierzenie grzywny, z czego należy wyprowadzić wniosek, że gdyby nie wezwanie Sądu to stowarzyszenie dalej nie wykonałoby swojego obowiązku. Świadczy to o wysokim stopniu ignorancji obowiązków prawnych po stronie skarżącego. Nie jest wykluczone, iż bezczynność mogła być przejawem złej woli. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo.

Wbrew twierdzeniom zażalenia cele dyscyplinująco - restrykcyjne wypełni w sposób właściwy kwota grzywny wynosząca 5000 złotych. Pierwsza kwota grzywny nie spełniła swoich celów. W związku z tym, iż jest to już drugie postępowanie w sprawie niewykonania przez Stowarzyszenie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., zasądzona kwota jest adekwatna do skali naruszeń obowiązków prawnych przez stowarzyszenie i odpowiednia dla zagwarantowania prawidłowego przebiegu postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze powyższe prawidłowo Sąd I instancji przyjął, że zaistniały podstawy do wymierzenia grzywny na podstawie 55 § 2 p.p.s.a..

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.