Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1975/20, odrzucił skargę R.S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W wyniku rozpoznania tego wniosku, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II SPP/Wa 349/20 orzekł o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na skutek złożonego sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 stycznia 2021 r., utrzymał w mocy postanowienie z dnia 24 listopada 2020 r. W związku z tym, Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie, zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1975/20, wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie Sądu zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 6 maja 2021 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Następnie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez Sąd. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega opłacie sądowej, którą strona na wezwanie sądu winna była opłacić. Wezwanie do wykonania zarządzenia w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 6 maja 2021 r., zatem ustawowy termin dla dokonania tej czynności upływał w dniu 13 maja 2021 r. W zakreślonym terminie brak fiskalny skargi nie został jednak uiszczony, a skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W związku z tym WSA w Warszawie, powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2017 r., I OZ 634/17, wskazał, że prawomocna odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinna prowadzić do podjęcia czynności wpływających na przebieg postępowania, przesunąć jego tok na kolejny etap. Nie jest tak, że strona może na określonym etapie wielokrotnie i bezpodstawnie ponawiać wnioski o przyznanie prawa pomocy, dopuszczenie takiej praktyki prowadziłoby do blokowania toku postępowania. Zadaniem Sądu jest dbanie o dokonywanie kolejnych czynności w sprawie. Odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, na etapie wniesienia skargi, uzasadnia wezwanie strony o wpis, pod rygorem jej odrzucenia. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć etapu, w stosunku do którego prawomocnie orzeczono o braku podstaw do przyznania takiej pomocy i wywoływać skutków z mocą wsteczną.
Sąd winien podejmować czynności związane z weryfikacją skuteczności wniesienia skargi i skutkami zaniechania wykonania wezwania do uiszczenia wpisu. Skoro względem tego etapu postępowania (wniesienie skargi) i związanych z nim kosztów prawomocnie orzeczono w przedmiocie przyznania prawa pomocy, kolejne wnioski nie mogą dotyczyć już obowiązku uiszczenia wpisu.
Ponieważ w zakreślonym terminie skarżący nie uiścił wpisu sądowego, skargę należało na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. odrzucić.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie bowiem do treści art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W myśl natomiast art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W niniejszej sprawie skarga podlegała wpisowi. Jednakże, z uwagi na fakt, że skarżący zawarł w treści swojej skargi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był w pierwszej kolejności rozpoznać złożony wniosek. Z akt sądowych wynika, że postanowieniem z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II SPP/Wa 349/20, referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2021 r. Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy stało się ostateczne.
W konsekwencji, z uwagi na brak zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie zasadnie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący mimo prawidłowo doręczonego wezwania nie uiścił żądanego wpisu w zakreślonym terminie. Powtórzyć należy za Sądem pierwszej instancji, że po prawomocnym zakończeniu postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy na danym etapie postępowania, w niniejszej sprawie na etapie wniesienia skargi, czyli zwolnienia od wpisu od skargi, to kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć tego samego etapu, tj. dotyczyć obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, gdyż ta kwestia została już prawomocnie rozstrzygnięta – prawomocnie bowiem orzeczono o braku podstaw do przyznania takiej pomocy.
Skoro zatem skarżącemu prawomocnie odmówiono przyznania prawa pomocy, a skarżący nie uiścił, mimo prawidłowo doręczonego wezwania do wpisu, żądanej opłaty (wpisu od skargi), to tym samym prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę jako nieopłaconą, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesione zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.